Okul öncesi öğretmenlerinin motor gelişim alanına ilişkin görüşlerinin ve uygulamalarının incelenmesi

Bu araştırma, Bolu İli Merkez İlçede bulunan okullarda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin 3-6 yaş okul öncesi öğretim programındaki motor gelişim alanına ilişkin görüşlerinin neler olduğunu belirlemek ve yaptıkları uygulamaları ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma modellerden açımlayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Araştırmaya katılan okul öncesi öğretmenlerinin belirlenmesinde ölçüt örneklem kullanılmıştır. Araştırmanın nicel boyutu için, 2014-2015 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bağımsız anaokulları ve ilkokulların anasınıflarında görev yapmakta olan 148 öğretmenine tamamına anket uygulanmıştır. Araştırmanın nitel boyutu için, yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem formu kullanılarak veri toplanılmıştır. Odak grup görüşmelerine 16 öğretmen katılmıştır. Bununla birlikte, 6 öğretmenin sınıflarında hareket etkinliklerine ilişkin gözlem yapılmıştır. Anketle elde edilen veriler yüzde ve frekans hesaplamaları ile çözümlenirken odak grup görüşmesi ve gözlem sonrasında elde edilen veriler içerik analizi tekniği ile analiz edilmiştir. Çalışmaya katılan, farklı okullardan mezun olan, farklı meslek kıdem yıllarına sahip, farklı tür okullarda görev yapan ve sınıf mevcutları farklı olan okul öncesi öğretmenlerinin görüşlerine göre, öğretmenlerin yarısından fazlası okul öncesi eğitim programda yer alan motor gelişim alanı ile ilgili kazanım, göstergeler, içerik, eğitim durumları ve sınama durumları öğelerini olumlu olarak değerlendirmişlerdir. Öğretmenler, okul öncesi eğitim programını açık-anlaşılır ve öğretmene yol gösterici olarak belirtirlerken, programdaki bazı kavramların anlaşılır olmadığını, ama esnek bir program olduğunu dile getirmişlerdir. Öğretmenler motor gelişimi küçük- büyük kas gelişimi ve fazla kullanılmayan bir alan olarak tanımlarken; hareket etkinliklerinin önemini, çocukların bedenini tanıması, enerjilerinin atılması, diğer alanlardaki öğrenmelere destek sağlaması ve mutluluk verici etkinlikler şeklinde tanımlamışlardır. Çalışmaya katılan öğretmenler genellikle sınıflarında dans ve halkoyunları şeklinde hareket etkinlikleri yaptırdıkları ve çocukların da en çok yarışmalı oyunları, drama çalışmalarını, hareketli etkinlikleri ve rontları sevdiklerini ifade etmişlerdir. Bununla birlikte, çalışmaya katılan okulöncesi öğretmenlerin hareket etkinliklerine yeterli süreyi ayırmadıkları tespit edilmiştir. Öğretmenler, okullarında bulunan mekânların hareket etkinliklerini uygulamak için yeterli olmadığını vurgulamışlar ve öğretmenlerin yarıdan fazlası bu alanları etkili kullandıklarını, ancak bahçe (dış mekân) kullanımının da çeşitli sebeplerle yeterli düzeyde olmadığını vurgulamışlardır. Uygulamalarda karşılaştıkları zorlukların veli tutumu, öğrencilerin yaş ve gelişim özellikleri, fiziksel koşullar, güvenlik ve öğretmen yeterliliği konularında olduğunu belirlenmiştir. Ayrıca, öğretmenlerin hareket etkinliklerinde en çok top, ip ve minder kullandıkları belirlenirken, malzeme temini konusunda ciddi sıkıntılar yaşadıkları belirlenmiştir. Sonuç olarak, çalışmaya katılan öğretmenler hareket etkinliklerini sınıflarında uygulamak için kendilerini yeterli görmediklerini ifade etmişler ve öğretmenlerin sadece üçte biri, üniversitede aldıkları eğitimin bu uygulamaları yapmalarını desteklediğini belirtirmiştir. Anahtar Kelimeler: Okul öncesi, Motor gelişim, Öğretmen, Görüş ve uygulamalar