Okul öncesi öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğilimlerinin yordayıcısı: Mesleki tutum ve yaşam doyumu

Öğretmenlik sınıf yönetimi, bireysel farklılıklar, meslektaşlarla ve yöneticilerle olan ilişkiler, eğitimsel meseleler, sosyal baskılar ve ahlaki ikilimler gibi birçok problem durumu içerisinde barındırmaktadır. Bu nedenle öğretmenler teknik açıdan yetkin, araştıran, eleştirel düşünebilen, kendini eleştirebilen ve yansıtıcı düşünebilen bireyler olmalıdırlar. Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin mesleki tutumları ile yaşam doyumlarının, yansıtıcı düşünme becerilerini yordayıp yordamadığı incelenmiştir. Nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama deseninde tasarlanan araştırmanın verileri, 2021-2022 eğitim öğretim yılında resmi veya özel bir kurumda okul öncesi öğretmeni olarak görev yapan ve araştırmaya gönüllü olarak katılan öğretmenlerden toplanmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak; "Kişisel Bilgi Formu", "Öğretmen Yansıtıcı Düşünme Eğilimi Ölçeği", "Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutum Ölçeği" ve "Yaşam Doyumu Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmaya gönüllü olarak katılan 399 okul öncesi öğretmenden elde edilen verilerin analizinde öğretmenlerin yansıtıcı düşünme eğiliminin demografik özelliklere göre farklılaşıp farklılaşmadığını belirlemek amacıyla bağımsız gruplar t-Testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Okul öncesi öğretmenlerinin, mesleğe yönelik tutumlarının ve yaşam doyumlarının, yansıtıcı düşünme eğilimini yordayıp yordamadığını belirlemek amacıyla çoklu doğrusal regresyon analizi yapılmıştır. Yapılan analizler sonucunda yansıtıcı düşünme eğilimindeki değişimin %22'sini mesleki tutum ve yaşam doyumunun açıkladığı sonucu elde edilmiştir. Ayrıca okul öncesi öğretmenlerinin yansıtıcı düşünme eğiliminin, okula aidiyet hissetme durumlarına göre anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülürken; cinsiyet, bulunulan yaş aralığı, medeni durum, çalışılan yaş aralığı, sınıftaki çocuk sayısı, kıdem, hizmetiçi eğitim alma durumu, hizmetiçi eğitim sayısı ve yansıtıcı düşünme eğitimi alma durumu değişkenlerine göre anlamlı fark olmadığı bulgusu elde edilmiştir.