Okul yöneticileri ve öğretmenlerin performans hakkındaki görüşlerinin De Gaulejac'ın işletme hastalığı kavramsalı bağlamında değerlendirilmesi

De Gaulejac'ın "işletme hastalığı" kavramsalı, modern kurumların iş dünyasına özgü verimlilik, rekabet, ölçülebilirlik ve sonuç odaklılık gibi işletme ilkeleriyle yeniden şekillendiğini; böylece kamusal alanlarda anlamın performans göstergelerine indirgenerek daraldığını ileri sürmektedir. Neoliberal politikalar ve yeni kamu yönetimi anlayışının etkisiyle eğitim alanında da benzer bir dönüşüm yaşanmakta, öğretmenlik mesleği giderek ölçülebilir çıktılar, standartlaştırılmış performans göstergeleri ve görünür faaliyetler üzerinden tanımlanmaktadır. Bu bağlamda araştırma, okul yöneticileri ve öğretmenlerin performans hakkındaki görüşlerini De Gaulejac'ın işletme hastalığı kavramsalı bağlamında değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada nitel araştırma deseni benimsenmiş ve çalışma, Kütahya il merkezindeki okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise düzeylerinde görev yapan 10 okul yöneticisi ile 20 öğretmenden oluşan çalışma grubuyla yürütülmüştür. Katılımcılarla yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla gerçekleştirilen görüşmelerden elde edilen veriler içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Bulgular, katılımcıların performansı emek, çaba, gelişim ve mesleki yetkinlikle ilişkilendirmelerine rağmen, eğitim ortamlarında performansın giderek nicel göstergeler ve görünür çıktılarla özdeşleştiğini, bu durumun pedagojik derinliği gölgeleyerek eğitsel emeğin ve anlamın geri planda kalmasına yol açtığını düşündüklerini göstermektedir. Bu eğilim, performansın ölçü mantığına, iyi görünme baskısına ve yüzeyselleşmeye indirgenmesini eleştiren De Gaulejac'ın işletme hastalığı yaklaşımıyla açıklanabilir. Bu durum, eğitimde performans anlayışının pedagojik derinliği, mesleki özerkliği ve gelişimi merkeze alan bütüncül bir yaklaşımla yeniden ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.