Okul yöneticilerinin görev alanlarına yönelik yetki kullanımında karşılaştıkları sorunlar ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişki

Eğitim sisteminin en önemli uygulama alanları olan okulların yöneticileri eğitim kalitesinin oluşturulmasına büyük ölçüde etki etmektedirler. Bir toplumun varlığını sürdürmesi ve gelişmesi için de toplumun temeli olan insan kaynağını iyi yetiştirmesi gerekmektedir. Bunun bilinen en iyi yolu ise eğitimdir. Bu araştırmanın amacı Kocaeli ilinde bulunan MEB'e bağlı resmi ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan okul yöneticilerinin görev alanlarına yönelik yetki kullanımında yaşadıkları sorunları tespit etmek ve bu sorunların okul yöneticilerinin tükenmişlik düzeylerine ilişkilerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda yetki kullanım alanlarından okul işletmesi, personel işleri, eğitim-öğretim işleri ve öğrenci hizmetlerinde sorunlarla karşılaşan yöneticilerin tükenmişlik düzeylerini; duygusal tükenme, duyarsızlaşma, kişisel başarı boyutlarına ve toplam tükenmişliğe göre belirlemektir. Ayrıca karşılaşılan sorunların ve tükenmişlik düzeylerinin bu alt boyutlarda kişisel ve mesleki değişkenler açısından nasıl farklılık gösterdiğini ortaya koymaktır.Bu araştırmanın evrenini, 2009-2010 Eğitim-Öğretim yılında, Kocaeli ili içerisinde görev yapan ilköğretim ve ortaöğretim okul yöneticileri oluşturmaktadır. İlçelerde ulaşılabilen tüm yöneticilerce anket ulaştırılmış ve geri dönen 325 anket de örneklemini oluşturmuştur. Ankete katılan 253 erkek ve 72 kadın yöneticinin 114'ü müdür, 211'i müdür yardımcısıdır. Bu araştırmada tarama modeli ile çalışılmıştır. Veriler, Okul Yöneticilerinin Görev Alanlarına Yönelik Yetki Kullanım Alanlarında Yaşanılan Sorunlar ve Tükenmişlik Envanteri adlı iki ölçek aracılığı ile toplanmıştır.Anketin ilk bölümü ?Kişisel Bilgi Formu?, ikinci bölümü ise ?Okul Yöneticilerinin Görev Alanlarına Yönelik Yetki Kullanım Alanlarında Yaşanılan Sorunlar? ve ?Maslach Tükenmişlik Envanteri?dir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler, SPSS for windows 16,0 istatistik paket programıyla analiz edilmiştir. Cinsiyet, medeni durum, yetki düzeyi, hizmet süresi gibi değişkenler için, frekans (f), yüzde (%), aritmetik ortalama ( ), standart sapma (ss), t testi, tek yönlü varyans Analizi ve Kruskal Wallis testi kullanılmıştır. Farklılığın anlamlı bulunması durumunda, farklılıkların kaynağını belirlemek amacı ile Tukey B testi uygulanmıştır. Bu araştırmada, ilköğretim ve ortaöğretim okullarında görev yapan yöneticilerin yetki kullanımında karşılaştıkları sorunların ve mesleki tükenmişlik düzeylerinin yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim durumu, yetki düzeyi, değişkenlerine göre anlamlı farklılaşma olup olmadığına bakılmıştır. Yetki kullanım alanlarından öğrenci hizmetleri, okul işletmesi, personel işleri ve eğitim-öğretim işlerinde hizmet süresi, medeni durum ve yetki düzeyi değişkenleri incelendiğinde tüm alt puanlar arasında anlamalı farklılık görülmemiştir. Cinsiyet ve eğitim durumu değişkelerinde ise ayrı ayrı incelendiğinde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Örneğin okul yöneticilerinin eğitim-öğretim işlerinde en çok sorunla karşılaştıkları alanlardan biri okulda bulunan laboratuarlardan bütün sınıfların faydalanması maddesidir. Yaşanan bu sorunlar araç- gereç yetersizliği ya da laboratuar sınıflarının oluşturulacağı bir alanın bulunmamasından kaynaklı olabilir. Öğrenci işleri boyutunda ise rehberlik hizmetlerinin yaptırılmasında sorun yaşarım maddesi çok katılım görmüştür. Öğrenci kişilik hizmetlerine verilen önemin artmasıyla bu alanda daha detaycı yapılan çalışmalar yöneticilerimizin görev alanlarında sorunlarla karşılaşmalarına neden olmuş olabilir. Cinsiyet değişkenine göre kadın yöneticilerin, medeni duruma göre ise evli yöneticilerin görev alanlarına dair yetki kullanımında daha sık sorunla karşılaştıkları da elde edilen bulgular arasındadır. Ayrıca yetki kullanımında karşılaşılan sorunlar ile tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkinin genelde düşük düzeyde ancak anlamlı olduğu yani yöneticilerin yaşadıkları sorunlar arttıkça tükenmişlik düzeylerinin de arttığı sonucuna ulaşılmıştır.