Olağanüstü hâlin politik psikolojisi

Olağanüstü hal; şiddet olayları, afet, kriz gibi durumlarda ortaya çıkan sonuçlarla hızlı bir biçimde mücadele edilebilmesi adına tasarlanmış, istisnai bir önlem türüdür. Hukuki olan ile siyasal olanın arasında bir yerde konumlanır. OHAL kaynağını anayasadan alan bir durum olmakla birlikte hukuku askıya alma özelliğini de barındırır. Bu özelliği ile birlikte yürütme organına tanınan kanun hükmünde kararname yetkisi, siyasal alanda yaratılan tasarrufların hukuki boyuta taşınmasını mümkün kılar. Politik psikoloji bilimi siyasi davranışın nedenlerinin rasyonel temelden beslenmediğini, insanların psikolojik durumlarının ve bilişsel süreçlerinin de göz önünde bulundurulması gerektiğini savunur. Bu bağlamda siyasi eylemlerin nedenlerinin, sonuçlarının veya uygulamasının birey ve toplum psikolojisinde yarattığı değişimleri, dönüşümleri ve tahribatları inceleyen multidisipliner bir bilim dalıdır. Bu çalışma; olağanüstü hal dönemi boyunca uygulanan genel politik eylemleri teorik temelde, politik psikoloji çerçevesinde değerlendirmiştir. Siyasi iktidarın otoriter bir biçimde konumlanması, resmi bir ideoloji kurgulanmasını ve benimsetilmesini kolaylaştırır. Otoriter karakter yaratımı mümkün hale gelir ve politik toplumsallaştırma bu temelde yükselir. Olağanüstü hal süresince iktidarın ortaya çıkan travmatik durumla mücadele edebilmek adına kendi iç düşmanını tayin edebiliyor olması ve hukuku askıya alması bireyi ve toplumu onun karşısında korunmasız kılar. Bu korunmasızlık durumu, iktidarın sürecin ruhuna uygun olarak yürüttüğü kriminalize etme faaliyetine kaynak oluşturur. Korku ve kaygı ile politize edilmiş bir toplum yaratımı sonucunda şüpheli davranış genele yayılır. Öte yandan olağanüstü hal dönemi, bir tür yeniden yapılanma ve inşa etme faaliyetini de içinde barındırır. Bu sebeple siyasi iktidarlar tarafından travma suni bir biçimde defalarca yeniden yaratılabilir. Bu yeniden yaratım süreci Dehşet Yönetimi Kuramına göre mevcut iktidara destek olarak geri döner, sistem kendi meşruiyet kaynağını kendisinden alır. Böylece siyasi iktidarın OHAL'e neden olan travma ile mücadele etme süreci, yeni bir travmanın yaratılmasına öncülük eder.