Örgüt ikliminin örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi ve bir askeri kurumda uygulama

Örgüt iklimi; bireyin örgütsel şartları içselleştirmesi; örgüt üyelerinin örgütsel iç çevreyi algılama ve tanımlama biçimidir. Örgüt iklimi; bireye, örgüte ve çevreye göre değişmekte; örgütün kişiliğini oluşturmakta; örgütü öteki örgütlerden ayırmakta; zaman içinde sürekli ve değişmez hale gelmektedir. Örgüt iklimi; örgütün diğer boyutlarını etkilemekte/etkilenmekte, anlamlandırmakta ve işlevsel hale getirmektedir. Bir örgüt, alt birimleri ve çalışma grupları farklı iklimlere sahip olabilmektedir.Örgütsel Vatandaşlık Davranışı (ÖVD); örgüt içerisindeki bireylerin standartların ve iş tanımlarının ötesinde isteğe bağlı bir çaba ve ekstra rol davranışı göstermesidir. ÖVD ile ilgili yapılan tanımların ortak noktası; bu davranışların biçimsel ödül sistemi ve iş tanımları dışındaki isteğe bağlı ve gönüllülük esasına dayalı bir anlayış içinde sergilenen rol fazlası davranışlar olarak görülmesi ve bunların örgütsel etkililiğe katkıda bulunmasıdır. ÖVD, işgörenlerin belli beklentiler içerisine girmeleri dolayısıyla veya üstlerinden gelecek tepki ve direktifler doğrultusunda sergiledikleri davranışları kapsamaz. ÖVD ile ilgili çalışmalar, örgütlerdeki bireysel tutum ve davranışların analiz edilmesi ve anlaşılmasındaki öneminden dolayı sıkça yapılmaktadır. ÖVD'ler, örgütsel amaçların gerçekleştirilmesi için çalışanların bütünleşmesi ve yardımlaşması; örgütte destekleyici, işbirlikçi bir ortam oluşması; örgütsel etkililiğin artırılması; çalışanların iş doyumunun ve bağlılığının artırılması açısından çok önemlidir.Örgüt ikliminin ÖVD'lere etkisi ile ilgili askeri bir kurumda yapılan araştırma bulgularına göre; personelin örgüt iklimi ile ilgili olarak orta düzeyde, ÖVD'ler ile ilgili ise yüksek düzeyde olumlu görüşe sahip olduğu; statü değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, eğitim değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, mesleki kıdem yılı değişkeni ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında, bölüm değişkeni ile ÖVD'nin özgecilik ve vicdanlılık boyutları arasında, örgüt ikliminin yönetici boyutu ile ÖVD'nin sivil erdem boyutu arasında ve örgüt iklimi ile ÖVD'nin centilmenlik boyutu arasında anlamlı ilişkilerin bulunduğu görülmüştür.