Örgütsel vatandaşlık davranışı
167 theses under this subject heading
Zorunlu örgütsel vatandaşlık davranışının örgütsel sinizme etkisinde psikolojik sermayenin rolü
Örgütsel Vatandaşlık Davranışı (ÖVD), normalde gönüllü olarak çalışanlarca sergilenen ekstra rol davranışlarıdır. Fakat bu davranışların örgüt içinde sergilenmesi yöneticilerin bu davranışları normal rol davranışları olarak algılamaya başlamasına ve örgüt içindeki bütün çalışanlardan bu davranışları sergilemesini istemelerine yani Zorunlu Örgütsel Vatandaşlık Davranışına (ZÖVD) neden olabilmektedir. Bu ise çalışanların üzerinde olumsuz bir etki yaparak onların örgüt ile ilgili hoşnutsuzluğa kapılmalarına, bilişsel, duyuşsal ve nihayetinde davranışsal sinizme neden olabilmektedir. Bu durum örgütsel bir problem olarak ortaya çıkmakta ve giderilmesine yardımcı olabilecek örgütsel değişkenlerin neler olabileceği örgütün amacına ulaşabilmesinde önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; ZÖVD'nin çalışanları sinik bir tutama ve davranışa itmesini azaltmada ve engellemede Psikolojik Sermayenin (PS) olumlu bir katkısı olup olmayacağının ortaya konulmasıdır. Başka bir deyişle, bu çalışmada yüksek ve düşük seviyedeki PS'nin ZÖVD ile Örgütsel Sinizm (ÖS) arasında nasıl bir role sahip olacağı incelenmektedir. Çalışma kapsamında yapılacak araştırma için 2019 yılı İSO 500 listesinde yer alan ve Gaziantep ilinde bulunan bir temel gıda üreticisi işletme seçilmiştir. Araştırma için gerekli veriler anket yöntemi ile toplanmış olup 305 kişilik veri setti SPSS 22 istatistik programı ile analiz edilmiştir. ZÖVD'nin ÖS ve alt boyutlarına etkisinde PS'nin negatif yöndeki aracılık rolü çoklu regresyon analizi ile test edilmiş ve analizin sonucunda PS'nin ZÖVD'yi azalttığı, azalan ZÖVD'nin göreceli olarak ÖS'yi daha az arttırdığı istatistiksel olarak anlamlı şekilde bulgulanmıştır. Ayrıca yapılan hiyerarşik regresyon analizi ile ZÖVD'nin ÖS'ye etkisinde PS'nin düzenleyicilik rolü olduğu yani PS seviyesi yükseldikçe ZÖVD'nin ÖS'yi yükseltme oranının istatistiksel olarak anlamlı şekilde düştüğü tespit edilmiştir. Sonuç olarak PS'nin ZÖVD'nin ÖS'ye etkisindeki aracılık ve düzenleyicilik rolünün sistem yaklaşımı çevresinde değerlendirilecek PS'nin yükseltilmesi ile ZÖVD ve ÖS'nin düşürülmesi için alınacak önlemlerin aynı anda uygulanmasının sinerjik etkisinin olacağı değerlendirilmektedir.
Örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi üzerine sağlık sektöründe bir araştırma
Değişen çevre ve artan rekabet şartlarında işletmelerin hedef ve amaçlarına ulaşabilmesinde çalışanların büyük bir rolü bulunmaktadır. Bu noktada çalışanların rol gereklerinin dışında, gönüllü bir biçimde yararlı davranışlar sergilemeleri örgütlerin performansı ve işleyişi açısından önem kazanmaktadır. Bu açıdan çalışanların rol tanımlarının dışında kalan ve kendi istekleri doğrultusunda örgütün iyiliği amacıyla sergiledikleri örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı, tez çalışması kapsamında odaklanılan temel kavram olmuştur. Bu araştırmanın amacı, örgüt iklimi ve algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisini belirleyebilmektir. Araştırmada veri toplama aracı olarak anket tekniğinden yararlanılmıştır. Bu kapsamda, Muğla ili Menteşe ilçesinde bir kamu ve bir özel hastanede görev yapmakta olan çeşitli unvanlardaki 200 çalışandan anket tekniği ile veri toplanmıştır. Verilerin analizi sürecinde tanımlayıcı istatistiksel analizler, güvenilirlik analizi, faktör analizi, korelasyon analizi ve regresyon analizleri yapılmıştır. Yapılan analiz sonuçlarına göre çalışanların örgüt iklimine yönelik algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, örgüt ikliminin örgütsel vatandaşlık davranışı alt boyutları olan özgecilik ve sivil erdem boyutu üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada algılanan örgütsel desteğin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde bütün olarak anlamlı bir etkisinin olmadığı, ancak örgütsel vatandaşlık davranışının vicdanlılık ve sivil erdem boyutları üzerinde anlamlı ve pozitif yönlü bir etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Örgütsel vatandaşlık davranışı ve Whistleblowing ilişkisine yönelik bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, örgütsel vatandaşlık davranışı ve whistleblowing davranışı ile bu kavramlar arasındaki ilişkinin açıklanmasıdır. Çalışmada öncelikle geniş bir literatür taraması yapılarak örgütsel vatandaşlık davranışı ve whistleblowing kavramları teorik çerçevede sunulmuştur. İlk iki bölümde kavramların tanımı, boyutları, kavramları etkileyen faktörler, önceller ve bunların sonuçları ele alınmıştır. Son bölümde akademisyenlerin örgütsel vatandaşlık davranışları ile whistleblowing davranışları arasında bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır. Her iki davranış da fazladan rol (extra-role) davranışlarıdır ve bu ortak noktalarından hareketle, yüksek derecede örgütsel vatandaşlık davranışı olan bireylerin aynı zamanda whistleblowing eğilimlerinin de artabileceği düşünülmüştür. Tezin araştırması Dumlupınar Üniversitesi'nde çalışan 226 akademik personelin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonuçları akademisyenlerin örgütsel vatandaşlık davranışı algı düzeylerinin oldukça yüksek olduğunu göstermiştir; akademisyenlerin içsel whistleblowing ve sessiz kalma algı düzeyleri yüksek, açıktan ifşa algı düzeyleri orta ve dışsal whistleblowing ve gizli ifşa algı düzeyleri düşük bulunmuştur. Yapılan korelasyon analizi sonucunda örgütsel vatandaşlık davranışının diğerkamlık, sivil erdem ve nezaket tabanlı bilgilendirme boyutları ile içsel ve açıktan ifşa boyutu arasında pozitif yönlü ilişki tespit edilirken dışsal ve gizli ifşa boyutları ile ilişkisi olmadığı bulunmuştur. Örgütsel vatandaşlık davranışının centilmenlik boyutu ile dışsal whistleblowing ve gizli ifşa boyutları arasında negatif yönlü, sessiz kalma boyutu ile arasında pozitif yönlü ilişki olduğu ancak içsel whistleblowing ve açıktan ifşa boyutu ile arasında ilişki olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Örgütsel vatandaşlık davranışı ve örgütsel yenilikçiliğin toplam kalite yönetimi uygulamaları üzerindeki etkileri: TR33 Zafer Kalkınma Ajansı bölgesindeki işletmelerde bir örnek uygulama
Bu araştırmanın amacı Örgütsel Vatandaşlık Davranışı (ÖVD) ve Örgütsel Yenilikçilik (ÖY) ile Toplam Kalite Yönetimi (TKY) Uygulamaları arasındaki ilişkiyi araştırmaktır. Araştırma için; Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeği, Örgütsel Yenilikçilik Ölçeği ve Toplam Kalite Yönetimi Uygulamaları Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2010-2017 yılları arasında TR33 Zafer Kalkınma Ajansı'ndan destek, hibe ve teşvik almış işletmelerdeki beyaz ve mavi yakalı 397 çalışandır. Araştırmada istatistiksel analizler için SPSS (18.0) ve AMOS (16.0) kullanılmıştır. SPSS ile demografik verilerin dağılımı, Açımlayıcı Faktör analizleri, Geçerlilik ve Güvenilirlik analizleri, t testleri, ANOVA testleri, Korelasyon ve Regresyon analizleri yapılmıştır. AMOS ile ölçeklerin Doğrulayıcı faktör analizleri ile Yol analizleri yapılmıştır. Araştırmada Örgütsel Vatandaşlık Davranışı ve Örgütsel Yenilikçilik ile TKY Uygulamaları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Ayrıca Örgütsel Vatandaşlık Davranışının alt boyutları (Diğerkâmlık, Nezaket, Sivil Erdem, Vicdanlılık ve Centilmenlik) ve Örgütsel Yenilikçiliğin alt boyutları (Davranışsal Yenilik, Ürün/hizmet Yeniliği, Pazar Yeniliği, Stratejik Yenilik ve Süreç Yeniliği) ile TKY Uygulamaları arasında pozitif ve anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Anahtar Kelimeler: Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, Örgütsel Yenilikçilik, Toplam Kalite Yönetimi
Algılanan aidiyetin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi ve bir araştırma
Günümüz örgütlerinde rekabet avantajının oluşabilmesi için çalışan verimliliğinin tatmin edici seviyelerde olması gerekmektedir. Çalışanları verimli olan örgütlerde zaman ve emek kaybından söz etme olasılığı düşüktür. Aidiyet hissi yüksek olan örgüt çalışanlarının örgütlerine karşı sorumluluk duygusu yüksektir. Bu duygu çalışanları ödül beklentisi olmadan çalışma arkadaşlarıyla yardımlaşmaya itmekte; diğer örgüt çalışanlarına karşı daha anlayışlı olmaya yöneltmektedir. Çalışandaki aidiyet hissi örgütsel vatandaşlık davranışı sergileme hususunda çalışanı desteklemektedir. Örgütsel vatandaşlık davranışı ise hiçbir beklenti olmadan çalışanın örgütü faydası için davranış sergilemesidir. Bu tür davranışlar örgütlerdeki verimliliğin artması adına önem arz etmektedir. Bu sebeple çalışan verimliliğinin arttırılması adına sorulan soruların başında çalışanın kendini örgütüne ait hissedip hissetmediği gelmelidir. Çalışma, örgüt çalışanlarının algılanan aidiyet seviyelerinin örgütsel vatandaşlık davranışı düzeylerini ne seviyede etkilediğini anlamaya ve belirlemeye çalışmaktır. Anahtar Kelimeler: Aidiyet, Algılanan Aidiyet, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı
Örgütsel vatandaşlık davranışı ve bilgi paylaşımı ilişkisi : Bir uygulama
Bu çalışmanın amacı, örgütsel vatandaşlık davranışı, bilgi paylaşımı kavramları ile bu kavramlar arasındaki ilişkinin açıklanmasıdır.Çalışmada ilk önce geniş bir literatür taraması yapılarak örgütsel vatandaşlık davranışı, bilgi, bilgi yönetimi ve bilgi paylaşımı kavramları teorik çerçevede sunulmuştur. Bu bölümlerde; kavramların tanımı, boyutları, kavramları etkileyen faktörler, önceller, engeller ve bunların sonuçları ile birlikte örgütsel vatandaşlık davranışı ile bilgi paylaşımı arasındaki ilişki farklı yönleriyle açıklanmıştır.Çalışma teorik bir çerçevede sunulduktan sonra, örgütsel vatandaşlık davranışını ve bilgi paylaşımını ölçmek için iki ayrı ölçek kullanılmıştır. Organ, Podsakoff ve MacKenzie'nin çalışmaları (2006) başta olmak üzere örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilgili literatürde yer alan çalışmalardan yararlanılarak oluşturulan örgütsel vatandaşlık davranışı ölçeği; bilgi paylaşımıyla ilgili de Ipe (2003), Delaney (2003), Yi (2005) ve Barreto (2003)'nun çalışmalarından yararlanılarak oluşturulan bilgi paylaşımı ölçeği kullanılmıştır.Uygulama, kamu sektöründe farklı görev düzeylerinden 167 çalışan üzerinde gerçekleştirilmiştir. Anket sorularıyla yapılan araştırma sonucunda veriler değerlendirilerek örgütsel vatandaşlık davranışı ile bilgi paylaşımı arasındaki ilişki açıklanmaya çalışılmıştır.Anahtar Sözcükler: Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, ÖVD, Örgütsel Yurttaşlık,Bilgi Yönetimi, Bilgi Paylaşımı, Bilgi Paylaşımı Davranışı
Otel işletmelerindeki işgörenlerin örgütsel adalet algılamalarının örgütsel vatandaşlık davranışlarına etkisi: Afyonkarahisar'daki 4 ve 5 yıldızlı termal otellerde bir uygulama
Bu çalışmada, örgütsel adalet ve örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı ile ilgili olarak gerek uygulama bölümüne temel oluşturması gerekse de konuyla ilgili araştırma yapacaklara yol gösterici bir nitelik kazanması açısından yazım bilim kısmı geniş olarak ele alınmıştır. Örgütsel adalet algılamasının örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi, önceki araştırmaların sonuçları da göz önüne alınarak ve analizlere bu iki kavrama ait alt boyutlar da dahil edilerek incelenmiştir. Ayrıca; yaş, cinsiyet, çalışılan departman ve mesleki eğitim seviyesi gibi demografik değişkenlerin de ilave edilmesiyle iki kavram arasındaki ilişkiler geniş bir şekilde incelenme imkanına kavuşmuştur.Birinci bölümde yukarıda belirtilen amaçlara yönelik olarak örgütsel adalet kavramı; ilişkili teorilere, alt boyutlarına ve bu kavramla ilgili çeşitli modellere yer verilerek ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir.İkinci bölümde örgütsel vatandaşlık davranışı kavramı; kavramsal gelişimine, benzer özellik gösteren davranışlara, çeşitli araştırmacıların tanımladığı alt boyutlara yer verilerek incelenmiştir.Üçüncü bölümde örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı ile ilgili daha önceki çalışmalara ve bu iki kavram arasındaki ilişkiye değinilmiştir.Dördüncü bölümde ise yazım bilim taraması da göz önüne alınarak oluşturulmuş hipotezler, Afyonkarahisar il merkezindeki 4 ve 5 yıldızlı termal otel işletmelerindeki işgörenlerden edinilen veriler doğrultusunda SPSS 11.5 for Windows paket programı kullanılarak ele alınmıştır. Bu kapsamda demografik değişkenlere ilişkin bilgiler verilmiş, örgütsel adalet ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiler korelasyon analizine tabi tutulmuştur. Bunun yanında örgütsel vatandaşlık davranışını örgütsel adaletin alt boyutlarından daha çok hangisinin etkilediğine ilişkin çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Dağıtım adaleti, prosedür adaleti ve etkileşimsel adaletin bağımsız değişkenler; örgütsel vatandaşlık davranışının ise bağımlı değişken olduğu analiz sonucuna göre örgütsel vatandaşlık davranışını açıklamada etkileşim adaletinin etkisi, dağıtım ve prosedür adaletinin etkisinden daha fazla olduğu görülmüştür. Son olarak ilişki kurulan kavramlar açısından çeşitli gruplar arasında farklılıkların olup olmadığına ilişkin bağımsız örneklem t testi, ve tek yönlü varyans analizi uygulanmış ve bu kapsamda yorum ve önerilerde bulunulmuştur.
Kurumsal sosyal sorumluluk ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki üzerine bir uygulama
Kurumsal sosyal sorumluluk kavramı, hızla çoğalan işletmeler için üzerinde durulması gereken bir konu haline gelmiştir. Çünkü işletmeler insan ihtiyacına cevap verebilmek için üretim yapmakta bunun için doğal kaynakları azaltmakta ve ortaya çıkan atıkları ile çevreyi kirletmektedir. Bireylerin artık daha bilinçli olması, kaynakların ve doğal çevrenin gelecek nesillere kalabilmesi için kurumların daha sorumluluk sahibi olması gerektiği konusunda kurumları zorlamaktadır. Bunun sonucunda kurumlar sosyal sorumluluk projelerine önem göstererek paydaşların işletmeleri tercih etme oranlarını artırmaktadır.Kurumsal sosyal sorumluluğa bağlı olarak kurumların paydaşlarından biri olan çalışanlarına karşı olan sorumlulukları da örgütsel vatandaşlık davranışı kavramını gündeme getirmektedir. Kurumların başarısı çalışanların vatandaşlık davranışı göstermesi neticesinde daha da artmaktadır. Çalışanlar kurumun başarısını artırırken bazen örgütsel vatandaşlık davranışını, örgütsel yapıya aktif bir şekilde katkı sağlama bazen de örgütsel yapıya zarar verecek davranışlardan kaçınma yoluyla gösterir.Bu çalışma kurumsal sosyal sorumluluk ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi açıklamak için hazırlanmıştır. Birinci bölümde kurumsal sosyal sorumluluk kavramının içeriği, gelişimi ve alanları incelenmiştir. İkinci bölümde örgütsel vatandaşlık kavramının içeriği türleri ve düzeyleri incelenmiştir. Üçüncü bölümde ise kurumsal sosyal sorumluluk ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki üzerine hazırlanan anketin uygulanması, analizi ve sonuçları yer almaktadır.Anahtar Kelimeler: Kurumsal Sosyal Sorumluluk, Sosyal Sorumluluk, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı.
İçsel pazarlamanın örgütsel vatandaşlık davranışına etkileri üzerine Altın Çini&Seramik A.Ş.'de bir araştırma
İçsel pazarlama; şirketlerin dış müşteri tatmin ve sadakatini sağlamanın en önemli yolunun çalışanları da müşteri kabul edip tatmin etmekten geçtiğini fark etmeleri ile başlayan ve giderek önemi artan yeni bir pazarlama sürecidir. İçsel pazarlama anlayışına göre iç müşterilerin, dış müşterilere etkin hizmet verebilmeleri için bilgilendirilmeye, eğitilmeye ve motivasyonlarının sağlanmasına ihtiyaçları vardır. İçsel pazarlama temelde bu ihtiyaçları karşılama amacıyla doğmuştur.Örgütsel vatandaşlık davranışı ise çalışanların iş tanımlarında yer almayan, gönüllüğü esas alan ve örgüt için istenilen yararlı davranışlar şeklinde özetlenebilir. Örgütsel vatandaşlık davranışı örgüte bağlılığı ve örgütün verimliliğini artırmayı sağlamaktadır.Bu çalışmada içsel pazarlamanın ortaya çıkış süreci, amacı ve örgütsel vatandaşlığa etkileri incelenmiştir. Bu kapsamda Kütahya ilinde faaliyet gösteren, 250 çalışanı olan Altın Çini & Seramik Anonim Şirketi'nin çalışanlarına anket düzenlenmiştir. Adı geçen firmaya 125 adet anket gönderilmiştir. 116 çalışan ankete cevap vermiş olup geçerli sayılan anket sayısı 110 olarak belirlenmiştir. Anketler çeşitli testlere tabi tutulmuş ve sonuçlar tablolarda gösterilmiştir.Anahtar Kelimeler: İçsel pazarlama, örgütsel vatandaşlık davranışı
Özel ve kamu sektöründe çalışan öğretmenlerde örgütsel vatandaşlık davranışı algısı
Bu araştırmada özel ve kamu sektöründe çalışan öğretmenlerin istihdam biçimlerine göre örgütsel vatandaşlık algıları incelenmiştir. Araştırmada aynı zamanda özel ve kamu sektöründe çalışan öğretmenlerin cinsiyetleri, mezun oldukları eğitim kurumları, meslekteki kıdem yılları açısından istihdam biçimleri ile örgütsel vatandaşlık davranışı algıları arasında anlamlı bir fark olup olmadığını belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın birinci bölümünde Örgütsel Vatandaşlık Davranışı kavramı; kavramsal gelişimine, ilgili çalışmalara, temelini oluşturan teorilere, çeşitli araştırmacıların tanımladığı alt boyutlara yer verilerek ayrıntılı bir şekilde incelenmiştir. Çalışmanın ikinci bölümünde öğretmenlik mesleği; temel nitelikleri, tarihsel gelişimi, farklı ülkelerdeki yetiştirme süreçleri, istihdam biçimleri ve güncel sorunlara yer verilerek incelenmiştir. Son olarak öğretmenlerde örgütsel vatandaşlık davranışı konusu ile ilgili yurt içinde ve yurt dışında yapılan araştırmalar kronolojik sırayla verilmiştir. Çalışmanın üçüncü bölümünde hipotezler İzmir'in Bornova ve Bayraklı ilçelerindeki öğretmenlerden edinilen veriler doğrultusunda SPSS 15,0 paket programı ile istatistiksel analize tabi tutulmuştur. T testi ve ANNOVA testinden yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda; özel sektörde çalışan sözleşmeli öğretmenlerin kadrolu ve ücretli çalışan öğretmenlere göre daha yüksek değerde örgütsel vatandaşlık davranışı ortalamasına sahip oldukları tespit edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin cinsiyetleri, istihdam durumları, eğitim durumları, kıdem yılları ile örgütsel vatandaşlık davranış algıları arasında anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Bu kapsamda yorum ve önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: İstihdam Biçimi, Özel Sektör, Kadrolu Öğretmen, Sözleşmeli Öğretmen, Ücretli Öğretmen, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı
İşletmelerde kurumsallaşma uygulamalarına yönelik çalışan tutumlarının örgütsel vatandaşlık ile ilişkisine yönelik bir uygulama
Bu tezin amacı kurumsallaşma ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu amaçla finans sektöründe hizmet gösteren özel bir bankada uygulama yapılmıştır. Örneklem grubu olarak bankanın Genel Müdürlük binasında görev yapan 826 kişilik grup seçilmiş olup, araştırma kapsamına %21'e denk gelen 184 kişi dahil olmuştur. Söz konusu gruba Kurumsallaşma ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışı boyutlarını içeren anket uygulanmış olup, analizler SPSS programının 15.0 versiyonu kullanılarak yapılmıştır. Veriler; tanımlayıcı istatistiklerden Frekans Testi, non-parametrik Testlerden One Sample Kolmogorov-Simirnov, Kuruskal Wallis, Mann Whitney-U, değişkenler arasındaki ilişki için de Ki-Kare analizleri ile analiz edilmiştir. Ayrıca Kurumsallaşma Ölçeği ile Örgütsel Vatandaşlık Davranışı Ölçeğinin güvenirlilik analizleri için cronbach alpha değerleri hesaplanmıştır. Araştırmada, Örgütsel Vatandaşlık Davranışının beş boyutu ile kurumsallaşmaya ait tüm soruların genel ortalaması karşılaştırılarak, aralarındaki ilişki incelenmiştir. Buna göre, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı boyutları olan özgecilik, vicdanlılık, sportmenlik ve sivil erdem ile kurumsallaşma arasında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Nezaket boyutu ile kurumsallaşma arasında %90 güven aralığında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Genel olarak, kurumsallaşma algısının artması ile örgütsel vatandaşlık davranışı sergileme arasında anlamlı ilişkiler olduğu görülmüştür. Demografik veriler ile kurumsallaşma algısı ve ÖVD arasında ilişki incelendiğinde ise, iş yerindeki kıdem ile her iki kavram için anlamlı bir farklılık olduğu görülmüştür. Cinsiyet, toplam deneyim ve eğitime göre kurumsallık algısı ve ÖVD sergileme konusunda herhangi bir farklılık olmadığı saptanmıştır. Medeni durum, eğitim düzeyi ve ünvan ile ÖVD segileme konusunda anlamlı bir farklılık görülmezken, kurumsallık algısı açısından anlamlı farklılık görülmüştür. Sonuç olarak çalışanlar kendilerini içinde bulundukları sistemin bir parçası olarak algılamaları durumunda, örgütü sahiplenmekte ve ÖVD sergilemektedirler. Bu iş gücü devir oranından işletme verimliliğine kadar etkisi olan davranış boyutunun oluşması için ise firmalara verilebilecek öneri, kurumsallaşma faaliyetlerine önem vermeleri ve bunları yaşayan sistemler haline getirmeleridir.
Duygusal tükenmişlik ile duygusal emek arasındaki ilişkide örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık etkisi: Finans sektöründe bir uygulama
Bu çalışmanın amacı finans sektörü çalışanlarının duygusal tükenmişlik düzeyleri ile duygusal emek arasında örgütsel vatandaşlık davranışının aracı etkisinin olup olmadığının ortaya konmasıdır. Araştırma kapsamında bir çevrimiçi haber kanalı aracılığı ile finans sektörü çalışanlarına ulaşılmaya çalışılmıştır.236 kişiden elde edilen veriler değerlendirilmiş ve 166 adet veri seti oluşturulmuştur.Veriler ışığında örgütsel vatandaşlık davranışının duygusal tükenmişlik ile duygusal emek arasında bir aracı etkiye sahip olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Gençlik ve Spor Bakanlığında algılanan liderlik tarzları ve örgütsel alt kültürlerin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkileri
Bu çalışmanın amacı Gençlik ve Spor Bakanlığında algılanan liderlik tarzları ve örgütsel alt kültürlerin örgütsel vatandaşlık davranışları üzerine etkilerini sorgulamaktır. İlgili yabancı ve yerli yazında konuyla ilgili çeşitli hizmet sektörlerinde araştırmalar olmasına karşın, liderlik ve örgütsel alt kültürlerin belirlenmesi ve örgütsel vatandaşlık davranışı uygulamaları üzerindeki etkisine yönelik spor yönetimi alanında sınırlı sayıda araştırma bulunması sorunsal olarak görülmektedir. Bu çalışmanın evrenini Gençlik ve Spor Bakanlığı ve ona bağlı kuruluş olan Spor Genel Müdürlüğü çalışanları oluşturmaktadır. Tanımı yapılan evrenden tesadüfü örneklem yöntemine göre seçilen 300 çalışan, örneklem grubunu oluşturmuştur. Araştırma verilerinin toplanmasında; BASS (1985) tarafından geliştirilen Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği MLQ (Multifactor Leadership Questionnaire 5-X Short), Vey&Campbell (2004) ve Williams&Shiaw (1999) tarafından geliştirilmiş olup, Basım ve Şeşen (2006) tarafından Türkçeye çevrilen Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği; Danışman ve Özgen (2003) tarafından geliştirilen Örgüt Kültürü Ölçeği kullanılmıştır. Araştırmada istatistik analizler olarak; faktör, güvenirlilik, kümeleme, korelasyon ve regresyon analizleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda örgütsel vatandaşlık davranışı boyutlarının açıklanmasında dönüşümcü ve etkileşimci liderlik boyutlarının anlamlı etkilerinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır (p<0.05). Tam serbestlik tanıyan liderlik ile örgütsel vatandaşlık davranış boyutları arasında anlamlı olmayan bir ilişki bulgusuna ulaşılmıştır (p>0.05). Örgüt kültürü boyutlarından, kuralcılık, profesyonel, destekleyicilik, hiyerarşi, ve yetkinlik eğilimleri olmak üzere beş kültürel boyut üzerinde yapılan kümeleme analizi sonucunda kurumda üç alt kültür saptanmış ve bunlar, profesyonel, hiyerarşi, kuralcılık eğilimleri olarak nitelendirilmiştir. Profesyonel kültür ve kuralcılık kültürünün ÖVD boyutları üzerinde anlamlı etkisi bulunurken (p<0.05), hiyerarşi kültürünün ÖVD boyutları üzerinde anlamlı bir etkisi olmadığı belirlenmiştir (p>0.05).
Sosyal adalet liderliği ile yöneticiye bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki
Bu tez çalışmasında ortaokul müdürlerinin sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmenlerin müdüre bağlılık ve sergiledikleri örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişki incelenmiştir. Araştırmada desen olarak betimsel araştırma türlerinden korelasyonel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda Gaziantep il merkezinde görev yapan toplam 1025 ortaokul öğretmeninden veri toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak sosyal adalet liderliği, yöneticiye sadakat ve örgütsel vatandaşlık davranışı ölçekleri kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, t testi, ANOVA, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizi, korelasyon analizi teknikleri kullanılmıştır. Ayrıca okul müdürlerinin sosyal adalet liderliği davranışları ile öğretmenlerin sergilediği örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkide müdüre bağlılığın aracılık etkisini incelemek için yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulardan öğretmenlerin genel olarak sosyal adalet liderliği ve örgütsel vatandaşlık davranışı algılarının olumlu yönde olduğu ancak yöneticiye bağlılık düzeyinin düşük olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin demografik özellikleri ile değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Sosyal adalet liderliği ile yöneticiye bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki olduğu saptanmıştır. Yapısal eşitlik modellemesi analizlerinden elde edilen bulgularda sosyal adalet liderliğinin, örgütsel vatandaşlık davranışı ve yöneticiye bağlılığın anlamlı bir yordayıcısı olduğu saptanmıştır. Sosyal adalet liderliği ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkide yöneticiye bağlılığın aracılık etkisine yönelik yapılan yapısal eşitlik modellemesi analizi sonucunda yöneticiye bağlılığın kısmi aracı role sahip olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Sonuç olarak sosyal adalet liderliğinin, öğretmenlerin hem örgütsel vatandaşlık davranışı hem de yöneticiye bağlılıklarının arttırdığı göz önüne alındığında, müdürlerin sosyal adalet liderliği yönlerinin geliştirilmesi için çalışmalar yapılmasının önemi ortaya çıkmaktadır.
Örgütsel adalet ve örgütsel güven algılarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkileri: Türk spor örgütü örneği
Bu çalışmanın amacı örgütsel adalet [ÖAA], yöneticiye [YGA] ve kuruma güven [KGA] algılarının Spor Genel Müdürlüğünün [SGM] taşra örgütü olan Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlüklerinde [GHSİM] çalışan personelin örgütsel vatandaşlık davranışları [ÖVD] üzerine etkilerini incelemektir. Araştırmanın evrenini 81 ilde çalışan 6108 GHSİM personeli oluşturmaktadır. Rastgele seçilen 49 ilden gönüllü katılan 961 erkek ve 375 kadın olmak üzere toplam 1336 GHSİM personeli örneklemi oluşturmuştur. Çalışmanın veri toplama aracı olarak 5'li Likert tipinde 19 sorudan oluşan ÖAA ölçeği, 16 sorudan oluşan YGA ölçeği, 21 sorudan oluşan KGA ölçeği ve 20 sorudan oluşan ÖVD ölçekleri kullanılmıştır. Verilerin analizinde güvenilirlik testlerinin yansıra, betimsel istatistik tekniklerinden frekans ve yüzde analizleri, ilişkisel analizler için ise basit ve çoklu doğrusal regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırma bulgularına göre; GHSİM personelinin ÖAA, YGA ve KGA algıları ve ÖVD alt boyutları arasında genel olarak olumlu ve orta düzeyde ilişki olduğu (p<0.001), ilgili algı değişkenleri olan ÖAA alt boyutları ile KGA'nın tamamen ve YGA'nın ise kısmen ÖVD'nin alt boyutlarını yordadığı (p<0.001) görülmüştür. Ancak YGA'nın, ÖVD alt boyutu olan centilmenlik davranışını yordamadığı tespit edilmiştir (p>0.05). Sonuç olarak bu araştırma, çalışanların örgütsel adalet algılarının, yöneticilerine ve kurumlarına olan güvenlerinin örgütsel vatandaşlık davranışlarında açıklayıcı değişkenler olduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle, adalete ilişkin algının ve kuruma olan güvenin arttırılmasında kurum yöneticilerinin ve kurumun, kanun ve yönetmelikleri uygularken yönetsel işlemlerin her aşamasında adil ve eşit davranmaları önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: GHSİM, Örgütsel Adalet, Yöneticiye Güven, Kuruma Güven, Örgütsel Vatandaşlık.
Öğretmenlerin örgütsel bağlılıkları, etik davranışları ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın amacı öğretmenlerin örgütsel bağlılıklarının onların sergilemiş oldukları etik davranışlar ve örgütsel vatandaşlık davranışları ile ilişkisinin incelenmesidir. Bu genel amaç çerçevesinde Örgütsel Bağlılık, Etik Davranışlar ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları arasındaki ilişkiler açıklanmaya çalışılacaktır. Araştırmamızda örgütsel bağlılık, etik davranışlar ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişki yapısal eşitlik modellemesi aracılığıyla incelenmiştir. Araştırmada; Karakuş ve Aslan (2009) tarafından geliştirilen "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", Dipaola, Tarter ve Hoy (2005) tarafından geliştirilen ve Taştan ile Yılmaz (2008) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan ''Okullar İçin Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği" ve Çelebi ve Akbağ (2012) tarafından geliştirilen "Öğretmenlerin Etik Davranışları Ölçeği'' kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan ölçeklerin geçerlik ve güvenirlik çalışmaları yapılmıştır. Araştırmada ölçeklere güvenirlik analizi yapıldıktan sonra AMOS programı yardımıyla yapısal eşitlik modelleri oluşturulmuştur. Araştırma evrenini Adıyaman ilinde 2015-2016 eğitim-öğretim yılında çeşitli kademelerde görev yapmakta olan sınıf ve branş öğretmenleri oluşturmaktadır. Adıyaman ilinde bulunan okullarda dağılımın kapsayıcı olması dikkate alınarak küme örnekleme yöntemiyle 33 okulda çalışmakta olan çeşitli kademelerdeki branş ve sınıf öğretmenleri bu araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır. Bu amaçla ulaşılan 400 kişilik öğretmen grubundan 365 tane ölçek toplanmış ve bu ölçeklerden 329 tanesi değerlendirmeye alınmıştır. Araştırma bulgularına göre; örgütsel bağlılığın hem etik davranışları hem de örgütsel vatandaşlık davranışlarını pozitif yönde etkilediği bulunmuştur. Ayrıca etik davranışlar, örgütsel vatandaşlık davranışlarını pozitif yönde etkilemektedir. Bunların dışında etik davranışların, örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışları arasında kısmi aracılık rolüne sahip olduğu da bulunmuştur.
Psikolojik sermaye, örgütsel vatandaşlık davranışı ve sapma davranışı: İlişkisel bir perspektif
Bu çalışmanın amacı psikolojik sermayenin örgütsel vatandaşlık davranışı ve sapma davranışı üzerindeki etkisini araştırmaktır. Psikolojik sermaye "umut, iyimserlik, öz yeterlilik ve dayanıklılık" olmak üzere dört boyuttan oluşmaktadır. Bu araştırmada örgütsel vatandaşlık davranışı ve sapma davranışı bireye yönelik ve örgüte yönelik olmak üzere iki boyutta ele alınmıştır. Bu bağlamda psikolojik sermaye ile örgütsel vatandaşlık davranışı ve sapma davranışı arasındaki ilişkiyi incelemek için TRC1 Bölgesinde yer alan Gaziantep, Adıyaman ve Kilis illerindeki Sanayi ve Ticaret Odalarına kayıtlı üretim sektöründe faaliyet gösteren işletmelerin beyaz yakalı çalışanlarına ve onların yöneticilerine anket yapılmıştır. Araştırmada iki aşamalı yöntem uygulanmış, başka bir ifade ile iki farklı anket kullanılmıştır. Bu çerçevede, yöneticiler astları olan beyaz yakalı çalışanların bireye ve örgüte yönelik vatandaşlık ile sapma davranışlarını değerlendirirken; astlar ise kendi psikolojik sermaye düzeylerini belirlemiştir. Toplamda 284 beyaz yakalı çalışan ile 102 yönetici araştırmaya katılmıştır. Anket yöntemi ile toplanan veriler çeşitli istatistiki yöntemlerle analiz edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre psikolojik sermaye boyutlarından iyimserlik, dayanıklılık, umut ve öz yeterliliğin bireye yönelik vatandaşlık davranışına pozitif yönde etki ettiği tespit edilmiştir. Bununla birlikte iyimserlik, dayanıklılık ve umudun örgüte yönelik vatandaşlık davranışına pozitif yönde etki ettiği saptanırken; öz yeterlilik ile örgüte yönelik vatandaşlık davranışı arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişkiye rastlanılmamıştır. Son olarak, dayanıklılık, umut ve öz yeterliliğin bireye ve örgüte yönelik sapma davranışını negatif yönde etkilediği tespit edilirken; iyimserlik ile bireye ve örgüte yönelik sapma davranışı arasında istatistiki açıdan anlamlı bir ilişki tespit edilememiştir.
Liderlik tarzlarının, örgütsel vatandaşlık davranışı, çalışanların iş performansı ve duygusal zeka üzerindeki etkileri: Özel bir bankanın Çukurova bölgesi çalışanları üzerine bir araştırma
Bu çalışmanın temel amacı liderlik tarzlarının finans sektöründe öncü kuruluşlardan biri olan bankalarda çalışanların; iş performansına (İP), örgütsel vatandaşlık davranışına (vicdanlılık ve diğergamlık) (ÖVD), duygusal zekasına (DZ) etkilerinin neler olduğunu belirlemektir. İkincil amacı ise demografik faktörler (cinsiyet, medeni durum, statü, eğitim ve yaş) ile bağımlı ve bağımsız değişkenler arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılaşma olup olmadığını incelemektir. Çalışmanın amaçlarını gerçekleştirebilmek için, istatistiksel olarak belirlenmiş olan ölçekler dahilinde inceleme yapılmıştır. Bu bağlamda Türkiye genelinde faaliyet gösteren bir bankanın Çukurova Bölgesindeki şubelerinde çalışanlar üzerinde, +/- %5 hata payı önem düzeyi dikkate alınarak, 310 kişiye anket veya görüşme tekniği uygulanarak veri toplanmıştır. Araştırma sorularını cevaplarını bilmeye yönelik ikili değişkenler için t-testi ve ikiden fazla değişken için ANOVA testi yapılarak demografik özelliklerin farklılaşmaları araştırılmıştır. Yapılan anketlerden elde edilen verilerin analizi neticesinde hem Hizmetkar (HL) hem de Babacan (BL) liderlik tarzlarının, çalışanın iş performansı, duygusal zeka düzeyleri ve örgütsel vatandaşlık davranışları üzerinde anlamlı ve pozitif etkiler tespit edilmiştir. Tarafımızca hazırlanan altı adet etkiye yönelik hipotez testlerimizin tümünün sonucu zayıf da olsa kabul edilmiştir. İkincil amaç doğrultusunda gerçekleştirilen analizler neticesinde erkeklerin veya kadınların, tüm değişkenlerimizden etkilenme biçiminde farklılaşma olmadığı görülmüştür. Yani erkeklerin veya bayanların HL, BL, DZ, ÖVD, İP değişkenlerini alıgılamalarında anlamlı bir farklılaşma görülmemiştir. Ancak bu durum demografik özelliklerden medeni durumun incelenmesinde farklılık göstermiştir. Analizimizde t-testi sonuçlarına göre evli ve bekar çalışanların bağımsız değişkenlerimiz olan HL ve BL tarzlarını algılayış ve etkilenme biçiminde istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmüştür. Evli ve bekar iş görenlerin bağımlı değişkenlerimizi (İP, ÖVD, DZ) algılama biçimlerinde t-testi sonuçlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmemiştir. Çalışanların yaş aralıklarına göre BL, HL ve DZ değişkenlerini algılama ve bu değişkenlerden etkilenme durumları yapılan anova testi sonuçlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Diğer değişkenler olan İP, ÖVD'nin yaş aralıkları değişkenine göre yapılan anova testi sonuçlarına göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık görülmemiştir. İş görenlerin eğitim durumları ile ÖVD'si arasında anlamlı bir farklılığa rastlanılmış olup eğitim düzeyi yükseldikçe kişilerin örgütsel vatandaşlık davranışlarından etkilenme seviyesinin arttığı sonucuna ulaşılmıştır. Diğer değişkenlerde ise eğitim seviyesi ile anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Demografik değişkenlerden kişilerin iş yerindeki dikey görev tanımına göre sadece ÖVD'nin alt boyutlarından olan Vicdanlılık değişkeni ile görev pozisyonu arasında, anova testine göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılığa rastlanılmıştır. Araştırmamızda şoför, çaycı, hizmetli gibi çalışanların incelendiği "Diğer" kategorisindeki çalışanların, vicdanlılık alt boyutundan diğer çalışanlara göre daha fazla etkilendiği, bu kategorinin ardından ise yöneticilerin daha da fazla etkilendiği görülmektedir. Yapılan literatür taramalarından da anlaşıldığı üzere Doğu kültürlerine benzer şekilde Türk kültüründe de baskın olarak BL türüne rastlanılmıştır. Yönetici seçiminde kurumlar seçecekleri kişinin liderlik özelliklerinin yöneticinin, altında çalışacak olan diğer çalışanların üzerine etkisinin önemli düzeyde olacağını dikkate almaları gerekliliği çalışmamız ile bir kez daha teyit edilmiştir. Bu durum çalışanların iş davranışlarına etki etmekte olup BL ve HL tarzlarının yönetsel beceriyi ortaya koymada katkıda bulunacağı düşünülmektedir. Günümüzde, finansal sektörde, terfilerde en önemli kriter olarak performans tabloları ile birlikte yönetici adayının yönetsel becerilerinin de dikkatlice incelenmesinin sektöre katkı sağlayacağı, var olan yöneticilerin de bu kapsamda eğitilmesi durumunda örgüte ve sektöre başarı getireceği düşünülmektedir.
Örgüt alt kültürleri bağlamında örgütsel bağlılığın örgütsel vatandaşlık davranışı üzerindeki etkisi: Bir elektrik üretim işletmesinde araştırma
Bu çalışmada çalışanların örgütsel adalet algılarının işlem adaleti alt boyutu ve örgütsel bağlılık tutumlarının duygusal bağlılık alt boyutunun örgüte yönelik örgütsel vatandaşlık davranışıyla (ÖVDÖ) ilişkisi incelenmektedir. Ayrıca, sözkonusu ilişkilerin örgüt kültürü bağlamında yorumlanabilmesi için örgütsel alt kültürler incelenmektedir. Araştırmada kullanılan veriler, İskenderun Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş.'nin İSKEN Enerji Santrali'nde görev yapan 513 çalışandan, gönüllülük esasına göre ankete katılmış 396 çalışana ait anketlerden elde edilmiştir. Araştırma sonuçları, ilk olarak, işlem adaleti ve duygusal bağlılığın, ÖVDÖ ile pozitif yönde ilişkili olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, ikinci olarak, duygusal bağlılığın, işlem adaleti ile ÖVDÖ ilişkisinde kısmi aracılık etkisi olduğunu göstermektedir. Araştırma sonuçları, son olarak, örgütte "Profosyonel" ve "kuralcı" olarak tanımlanan iki alt kültür grubundan ilkinde yer alanların diğer gruba göre işlem adaleti, duygusal bağlılık ve ÖVDÖ seviyelerinin daha yüksek olduğu göstermektedir. Buna göre, ÖVDÖ çalışmalarında, sonuçların örgüt kültürü bağlamında yorumlanmasının yararlı olduğu değerlendirilmiştir.
Dönüşümsel liderliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinde örgütsel güvenin rolü
Bu çalışmanın amacı, dönüşümsel liderlik (DL) ve alt boyutlarının örgütsel güven (ÖG) ve örgütsel vatandaşlık davranışı (ÖVD) üzerindeki etkisini ve DL ve alt boyutları ile ÖVD arasındaki ilişkide ÖG'nin aracı (mediator) rolünü incelemektir. Dönüşümsel liderlik, yapılan keşifsel faktör analizinde iki boyutta ortaya konmuş, analizlerde DL ve "karizmatik motivasyon" ile "geliştiren ilgi" adı verilmiş olan iki alt boyut bağımsız değişken olarak alınmıştır. Sonuçta, DL ve saptanan alt boyutları ile örgütsel güven ve ÖVD arasında pozitif ve anlamlı ilişki bulunmuştur. Yapılan analizler, örgütsel güvenin dönüşümsel liderlik ve onun alt boyutlarının ÖVD'ye olan etkisinde kısmi olarak aracılık ettiğini (partial mediation) göstermektedir. Anahtar kelimeler: Dönüşümsel liderlik, örgütsel vatandaşlık davranışı, örgütsel güven, aracılık
Lider–üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık rolü: Bir zincir perakende işletmesi üzerine araştırma
Rekabet koşullarının arttığı günümüzde örgütler rakipleri tarafından taklit edilmesi güç olan örgüt içi yapılarına yönelmişlerdir. Bu noktada, liderin çalışanları ile olan etkileşimi, örgüt içerisinde çalışanlar tarafından algılanan örgütsel destek ve örgüt başarımına etki eden örgütsel vatandaşlık davranışı gibi unsurlar oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmanın amacı; lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışları arasındaki ilişkileri belirlemek ve lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisini ortaya koymaktır. Bu doğrultuda benzer konularda daha önce yapılmış olan araştırmalar incelenerek araştırma modeli oluşturulmuştur. Araştırmamızda bağımsız değişken lider - üye etkileşimi, bağımlı değişken örgütsel vatandaşlık davranışı aracı değişken ise algılanan örgütsel destek olarak belirlenmiştir. Araştırma modelimize uygun hipotezler geliştirilmiştir. Araştırmamızda yer alan hipotezlerin sınanması amacı ile veri toplama araçları arasından anket yöntemi uygulanmıştır. Bu kapsamda Türkiye ' de Adana ve Mersin illerinde mağazaları bulunan yerel bir zincir perakende işletmesinde çalışan toplam 500 katılımcıya anketler dağıtılarak araştırma gerçekleştirilmiştir. Anketlerden elde edilen veriler güvenirlik analizi, doğrulayıcı faktör analizi, normallik testi, regresyon analizleri ve aracılık testi ile değerlendirilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre; lider - üye etkileşimi ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki, lider - üye etkileşimi ile algılanan örgütsel destek arasında pozitif anlamlı bir ilişki, algılanan örgütsel destek ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında pozitif anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca lider - üye etkileşiminin örgütsel vatandaşlık davranışı üzerine etkisinde algılanan örgütsel desteğin aracılık etkisinin olduğu ortaya konmuştur. Anahtar kelimeler: Lider - üye etkileşimi, algılanan örgütsel destek, örgütsel vatandaşlık davranışı
Karizmatik liderliğin iş tatminine etkisindeki lider-takipçi etkileşimi ile örgütsel vatandaşlık davranışının aracı rolü
Bu çalışmada karizmatik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde lider-takipçi etkileşimi ve örgütsel vatandaşlık davranışının aracılık rolü araştırılmıştır. Bu amaçla Diyarbakır'daki kamu kurumlarında çalışan 600 kişiden anket ile veri toplanmıştır. Araştırmada öncelikle ölçeklerin yapı geçerliği ve güvenilirliği test edilmiştir. Bu amaçla keşfedici ve doğrulayıcı faktör analizleri ile güvenilirlik analizi yapılmıştır. Ardından araştırma hipotezlerini test etmek amacıyla yapısal eşitlik modeli kurulmuş ve analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modelinin analizi neticesinde karizmatik liderliğin iş tatminini, lider-takipçi etkileşimini ve örgütsel vatandaşlık davranışını pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği bulgusuna ulaşılmıştır. Lider-takipçi etkileşimi ve örgütsel vatandaşlık davranışının da iş tatminini pozitif yönde anlamlı olarak etkilediği tespit edilmiştir. Aracılık rolünü araştırmak için Sobel testi yapılmıştır. Sobel testi neticesinde karizmatik liderliğin iş tatmini üzerindeki etkisinde lider-takipçi etkileşimi ve örgütsel vatandaşlık davranışının kısmi aracılık rolü bulunduğu bulgusuna ulaşılmıştır. Aracılık rolü analiz bulgularının literatüre önemli katkılar sağlayacağına inanılmaktadır. Anahtar Kelimeler: Karizmatik Liderlik, Örgütsel Vatandaşlık Davranışı, İş Tatmini, Lider – Takipçi Etkileşimi
İş hayatında mükemmeliyetçiliğin ve öz yeterliliğin örgütsel vatandaşlık davranışına etkisi
Bu araştırmada, iş hayatında mükemmeliyetçiliğin ve öz yeterliliğin, örgütsel vatandaşlık davranışına etkisinin saptanması amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul ilinde iş hayatında bulunan ve 18 yaş üzeri gönüllü bireyler oluşturmuştur. Araştırmada nitel yöntem kullanılmış olup veriler anket aracılığı ile toplanmış, SPSS 23 programında analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda örgütsel vatandaşlık genel düzeyi ile başlama düzeyi arasında negatif yönlü bir anlamlı ilişki tespit edilirken, Örgütsel vatandaşlık genel düzeyi ile yılmama düzeyi arasında da pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki tespit edilmiştir. Bunun yanında öz yeterlilik ve mükemmeliyetçilik boyutlarının örgütsel vatandaşlık davranışı üzerinde anlamlı etkisinin olduğu saptanmıştır. Anahtar Kelimeler: Mükemmeliyetçilik, öz yeterlilik, örgütsel vatandaşlık.
Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde çalışan personelin örgütsel vatandaşlık, iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesi: (Manisa örneği)
Bu çalışmanın temel amacı Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde çalışan personelin örgütsel vatandaşlık, iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeylerinin demografik değişkenlere göre incelenmesidir.Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden "betimsel ve ilişkisel tarama modeli" kullanılmıştır. Bu doğrultuda personelin örgütsel vatandaşlık, iş tatmini ve örgütsel bağlılık düzeylerini ortaya çıkarmak, bu bağlılığın sosyo demografik özelliklere göre nasıl farklılaştığını belirtmek ve "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", "İş Tatmini Ölçeği ve Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği" ile arasındaki bağlantıyı ortaya koymak amacıyla çalışma ele alınmıştır. Çalışmanın araştırma grubu Manisa İlindeki Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde mavi yakalı çalışan ve beyaz yakalı çalışan personellerden oluşmaktadır. Araştırmaya Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde çalışan, 151 personelin (50 erkek, 101 kadın) gönüllü katılımı sağlanmıştır. Çalışmada analizler SPSS 26 ve Excel 2010 versiyonu kullanılarak hazırlanmıştır. Çalışmada katılımcılara; "Kişisel Bilgi Formu" ile "Örgütsel Bağlılık Ölçeği", "İş Tatmini Ölçeği" ve "Örgütsel Vatandaşlık Davranışları Ölçeği" puanlarını ölçmeye yönelik sorulardan oluşan anket uygulanmıştır. Çalışmada kullanılan ölçeklerin güvenirliği Cronbach's Alpha ile ölçülmüştür. Skewness ve Kurtosis değerlerine göre normallik dağılımı yapılmıştır. Bağımsız iki grubun karşılaştırıldığı durumlarda nonparametrik testlerden Mann Whitney–U Testi, bağımsız ikiden çok grubun karşılaştırıldığı durumlarda ise Kruskal Wallis–H Testi kullanılmıştır. Yapılan analiz sonucuna göre; Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde çalışan personelin örgütsel bağlılıkları, iş tatminleri ile örgütesel vatandaşlık davranışlarının yüksek oluğu belirlenmiştir. İlişki testi sonucuna göre; örgütsel bağlılık ile iş tatmini arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu, katılımcıların örgütsel bağlılık ile iş tatmini düzeylerinin birlikte arttığı saptanmıştır. Örgütsel bağlılık ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu, katılımcıların örgütsel bağlılık ve örgütsel vatandaşlık davranışı düzeylerinin birlikte arttığı saptanmıştır. İş tatmini ile örgütsel vatandaşlık davranışı arasında orta düzeyde pozitif ilişki olduğu, katılımcıların iş tatmini ile örgütsel vatandaşlık davranışı düzeylerinin birlikte arttığı saptanmıştır. Yapılan Mann-Whitney U Testi sonucuna göre; örgütsel bağlılığın medeni durum değişkenine göre anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir. Kruskal-Wallis H Testi sonucuna göre örgütsel bağlılığın eğitim durumu değişkenine göre anlamlı bir farklılık olduğu tespit edilmiştir.