Orhan Kemal'in "Bereketli topraklar üzerinde" adlı romanının söz dizimi açısından incelenmesi

Bir dili oluşturan temel unsurlar, kelimeler, kelime grupları ve cümlelerdir. Bir dilde kelime sayıları sınırlıdır fakat kelimelerle oluşturulabilecek kelime grupları, cümleler sınırsızdır. Bu sebepten kelime gruplarının anlatıma katkısı oldukça büyüktür. Söz diziminde önemli bir yeri olan kelime grupları, tek kelimeyle anlatılamayan duygu ve düşüncelerin ifade edilebilmesi, anlatımın zenginleştirilebilmesi için önemli dil birimleridir. Söz dizimi üzerine yapılan çalışmalar hem Türkçenin ifade zenginliğini göstermesi hem de yazarın dil ve üslubunun bilinebilmesi yönünden önemlidir. Anlatmaya dayalı edebî metin türlerinden olan roman, dilin özelliklerini, yazarın dil ve üslubunu en etkili şekilde ortaya koyan edebî türlerden biridir. Bu doğrultuda, çalışmada yazar-eser-üslup bağlamında Orhan Kemal'in "Bereketli Topraklar Üzerinde" adlı romanı söz dizimi açısından incelenmiştir. Türk edebiyatında toplumsal gerçekçiliğin temsilcilerinden olan Orhan Kemal'in, dili kullanımındaki ustalığı sebebiyle çalışmamızda bu eserinin söz dizimi açısından incelenmesi uygun görülmüştür. İncelemede, eserdeki kelime gruplarının çeşitliliği, Türkçenin zengin ve özgün yapısı ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamız 3 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde Orhan Kemal'in hayatı, edebî kişiliği, eserleri, ilgili eser ve aldığı ödüller üzerine bilgilendirme yapılmıştır. İkinci bölümde araştırmacıların kelime gruplarının tanımı, isimlendirilmesi ve tasnifiyle ilgili görüşleri belirtilmiş, kelime grupları üzerine yapılan çalışmalardan bahsedilmiştir. Çalışmada Prof. Dr. Abdurrahman Özkan, Prof. Dr. Mustafa Toker ve Prof. Dr. Ufuk Deniz Aşcı'nın "Türkiye Türkçesi Söz Dizimi" isimli eserleri esas alınmıştır. Üçüncü bölümde eserde geçen cümleler ve cümlelerde yer alan kelime grupları incelenmiştir. Sonuç bölümde ise; eserde söz dizimine, yazarın dil ve üslubuna dair tespit ettiğimiz bulgular üzerine detaylı bir değerlendirme yapılmıştır. Türkçenin ifade zenginliğini ortaya koyan çalışmalara bir yenisini eklemek amacıyla hazırlanan bu çalışmanın, söz dizimiyle ilgili yapılacak çalışmalara katkıda bulunacağını temenni ediyoruz.