Orta asya entegrasyon tartışmaları ve Avrasya Birliği

Sovyetler Birliği dağıldıktan sonra yeni kurulan Orta Asya devletlerinin kendi aralarında ya da dış aktörlerle ne türden siyasi ve ekonomik entegrasyon kuracağı konusu günümüze dek tartışılagelmiştir. Avrasya bölgesi ve özellikle Orta Asya ile etkileşimini arttırmak isteyen Rusya, Çin, ABD, Avrupa devletleri, Türkiye ve İran gibi dış aktörler bölgeyle entegrasyon konusunda birbirlerine rakip haline gelmiştir. Bu rekabet bölgedeki entegrasyon projelerini çeşitlendirmiş, bu projelerin önemini arttırmış ve Rusya'nın öncekilere nazaran daha iddialı bir kurum olan Avrasya Ekonomik Birliği'ni kurmasının itici gücünü oluşturmuştur. Entegrasyon sürecinde Avrasya bölgesinin geldiği noktayı, entegrasyonun türünü ve onu etkileyen dinamikleri anlamak için bu tez çalışmasında; Avrasya'daki bölgeselleşme, bölgecilik ve bölgeyle etkileşim kuran başlıca aktörlerin ilişkisi incelenmiş ve Ernst B. Haas ve Philippe C. Schmitter'ın entegrasyon koşulları Avrasya Ekonomik Birliği'ne uyarlanarak uygulanmıştır. Bu çalışma ile Orta Asya'da bölgeselleşme ve bölgecilik süreçleri ele alındığında en çok ön plana çıkan entegrasyon projesinin Rusya liderliğindeki Avrasya Ekonomik Birliği olduğu ortaya çıkarılmıştır. Bu entegrasyon süreci ulus üstü özelliklerden çok hükümetlerarası entegrasyon özelliklerine sahiptir ve entegrasyonun temel karar alıcıları entegrasyon kurumları değil siyasi liderlerdir. Ayrıca bu çalışmada uygulanan entegrasyon koşullarını yüksek derece karşılayamadığı için Avrasya Ekonomik Birliği'nin ekonomik entegrasyon kurumundan siyasi bir entegrasyon kurumuna dönüşme potansiyelinin yüksek olmadığı sonucu çıkarılmıştır.