Orta Asya'nın Amerikan hegemonyasına eklemlenmesi ve bu süreçte ABD'nin enerji politikaları

Amerika, İngiltere'den hegemon rolünü devraldıktan sonra günümüzde bu gücü, daha da kuvvetlendirerek muhafaza etme gayretindedir. Dünya sistemi, ABD'nin öncülüğünü ettiği serbest piyasa ekonomisinin hâkim olduğu bir düzen haline gelmiştir. Bu düzen kapsama alanı yayıldıkça güç kazanmaktadır. İşte bu noktada, Orta Asya, ABD hegemonyası açısından bilhassa önemli bir konumdadır. Orta Asya'nın ABD çıkarları açısından askeri, siyasi ve ekonomik anlamda hegemonik alana eklemlenmesi gerekmektedir. 1991 yılında Sovyetler Birliği'nin dağılması ile Orta Asya'da oluşan güç boşluğunun ABD tarafından doldurulması gerektiği düşünülmüştür. Özellikle Amerika'nın 1990'ların ortalarında başlayan Orta Asya ilgisi, 11 Eylül olayları ardından yoğunlaşmıştır. 11 Eylül'ün yaşanması ABD'nin Orta Asya politikalarında bir dönüm noktası olmuştur. ABD, hegemonik politikaların Orta Asya'da uygulanmasında güvenlik ve terör merkezli önceliğini vurgulamıştır. Orta Asya'nın Amerikan hegemonyasına eklemlenmesinde sahip olduğu zengin enerji kaynakları ABD tarafından en büyük araç olarak görülmüştür. Tüm bu çerçevede, bu tez çalışması Amerikan hegemonyasının bileşenlerini incelemiş ve dört hegemonya görüşünü (Hegemonik İstikrar Teorisi, Liberal Kurumsalcı Yaklaşım, Neogramsciyan Yaklaşım ve Dünya Sistemleri Yaklaşımı) kavramsal çerçeve olarak ele almıştır. Bu temel ile Orta Asya'nın Amerikan hegemonyasına eklemlenmesi süreci detaylı bir şekilde incelenmiştir. Bu süreçte ABD'nin Orta Asya enerji kaynaklarını politikalarında bir araç olarak kullandığı savunulmuştur.