Ortaöğretim 9. sınıf öğrencilerinin yakın çevrelerindeki bitkileri tanıma düzeyleri: Trabzon ili örneği

Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim 9. sınıfta öğrenim gören öğrencilerin yakın çevrelerinde bulunan bitkileri tanıyabilme düzeylerini belirlemek ve öğrencilerin çevrelerindeki bitkiler ile ilgili farkındalıklarını farklı lise tipleri açısından karşılaştırmaktır.2010-2011 eğitim öğretim yılında yürütülen çalışma, Yomra Fen Lisesi, Yomra Lisesi ve Arsin Mesleki ve Teknik Eğitim Lisesi'nde gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini, bu liselerin 9. sınıfında öğrenim gören toplam 118 (56 kız, 62 erkek) öğrenci oluşturmuştur.Özel durum yaklaşımı benimsenen çalışmada veri toplama aracı olarak test, anket ve mülakat kullanılmıştır. Öğrencilerin yakın çevrelerinde bulunan bitkileri tanıma düzeylerini tespit etmek için ?Verilen Bitkiyi Tanı Testi? geliştirilmiş ve test sorularını irdelemek amacı ile bireysel mülakatlar yapılmıştır. Ayrıca üç soruluk anket uygulanmıştır.Çalışmadan elde edilen bulgular değerlendirildiğinde, farklı lise tiplerindeki öğrencilerin hepsinin sadece fındık bitkisini doğru tespit edebildiği görülmüştür. Öte yandan öğrencilerin hiçbirinin ebegümeci ve turnagagası bitkilerini tanıyamadığı tespit edilmiştir.Çalışma sonuçları, öğrencilerin yakın çevrelerinde bulunan bitkilerin büyük çoğunluğunu istenilen düzeyde tanımadığını ortaya koymuştur. Özelikle çevrelerinde sıklıkla gördükleri zakkum, hanımeli, gelincik, komar, zifin gibi bitkiler birçok öğrenci tarafından adlandırılamamıştır. Bu sonuçlar doğrultusunda öğretim programının biyolojik çeşitlilik ünitesi altında öğretilen bilgilerin sadece sınıf içinde, öğrencinin pasif olduğu bir öğretim şekli ile verilmemesi, öğrencilerin botanik bahçesi ve çevre gezileri yapılarak, yakın çevredeki mevcut kaynaklar kullanılarak, öğrencilerin hem çevrelerinde bulunan bitkilere hem de genel anlamda biyolojik çeşitliliğe ilişkin farkındalıklarının arttırılması önerilmektedir.Anahtar Kelimeler: Ortaöğretim, Çevre Eğitimi, Biyolojik Çeşitlilik, Farkındalık, Endemik Tür.