Ortaöğretim ikinci sınıfta tasvir öğretiminde görsel malzeme kullanımının yaratıcılığa etkisi

Bu çalışmada; güzel sanatların bir dalı olarak, dilde sözcüklerle yaratım alanısağlayan edebiyat ve beraberinde kompozisyonda tasvir öğretimine ilişkin, ortaöğretim kurumlarında yapılanların tespiti ve kompozisyonda anlatım biçimlerindenbiri olan tasvirin daha kalıcı ve yaşamsal izler bırakacak şekilde öğretilmesi içinyapılabileceklerin belirlenmesi amaçlanmıştır.Bu bağlamda, kompozisyonda anlatım yollarından biri olan tasvirin,ülkemizde geleneksel olarak yapılan öğretimi incelenmiş, alternatif bir yol olarakgörsel malzeme ile desteklenerek yapılan bir tasvir öğretimi ile mevcut tasviröğretimi karşılaştırılmış; tasvir öğretiminde görsel malzeme kullanımının yaratıcılığaetkisi üzerinde durulmuştur. Bunun için kontrol ve deney grupları oluşturulmuş; öntest uygulamasında her iki gruptaki öğrencilerden tasvir anlatım yolunu kullanarakserbest bir konuda kompozisyon yazmaları istenmiştir. Son test uygulamasında isekontrol grubuna, kompozisyonda anlatım biçimlerinden biri olan tasvir konusu düzanlatım yolu ile geleneksel olarak işlenmiş, verilen konu doğrultusunda, tasviranlatım yolunun kullanıldığı kompozisyonlar yazmaları istenmiştir. Deney grubunaise seçilen fotoğraf ışığında tasvir konusu anlatılmış, kullanılan fotoğraftan yolaçıkılarak tasvir anlatım yolunun kullanıldığı kompozisyonlar yazmaları istenmiştir.Ön test ve son test çalışmalarında, öğrenciler tarafından yazılankompozisyonlar; Türk Dili ve Edebiyatı öğretmenlerinden oluşan beş kişilik birkomisyon tarafından Yazılı Anlatım Ölçeğine ve Yaratıcı Yazı Ölçeğine göredeğerlendirilmiştir. Yapılan değerlendirmeler arasındaki ilişki düzeyinin belirlenmesiamacıyla komisyon üyelerinin, ön test ve son test sonrası Yazılı Anlatım Ölçeği veYaratıcı Yazı Ölçeğinden öğrencilere verdikleri puanlar arasındaki korelasyonabakılmıştır. Buna göre, değerlendirme komisyonunun, Yazılı Anlatım Ölçeği veYaratıcı Yazı Ölçeği ön test ve son testte öğrencilere verdikleri puanlarınınkorelasyon sonuçları; komisyon üyelerinin öğrencilere her iki ölçekten vermişoldukları puanlar arasında, en az orta düzeyde pozitif anlamlı bir ilişki olduğunugöstermiştir.Var olan durumun ortaya konması amacıyla yapılan ön test çalışmasında vegörsel malzeme kullanımının yaratıcılığa etkisi olacağı savunularak yapılan son testçalışmasında, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin yazdığı ve komisyontarafından Yazılı Anlatım Ölçeğine ve Yaratıcı Yazı Ölçeğine göre değerlendirilenkompozisyonlardan elde edilen notların, aritmetik ortalamasıyla oluşturulan puanlar,deney ve kontrol grupları arasındaki farkı ortaya koymak amacıyla Bağımsız T-Testi(Independent Samples T- Test) ile analiz edilmiştir. Buna göre; kontrol grubundakiöğrencilerin, ön test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı YazıÖlçeğinden aldıkları puanların ortalamaları ile deney grubundaki öğrencilerin, ön testsonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıklarıpuanların ortalamaları birbirine yakın çıkmıştır. Buna karşılık, kontrol grubundakiöğrencilerin son test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı YazıÖlçeğinden aldıkları puanların ortalamaları ile deney grubundaki öğrencilerin sontest sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden ve Yaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıklarıpuanların ortalamaları arasında belirgin bir farklılık bulunmuştur. Bu bulgular; yazılıanlatım ve yaratıcı tasvir yazma becerisi ile tasvir öğretiminde kullanılan yöntemlerarasında anlamlı bir ilişkinin olduğunu göstermiş; görsel malzeme kullanılarak tasviryazma uygulamasının, öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini ortaya koymuştur.Ön test ve son test uygulamaları sonrasında, deney ve kontrol gruplarınınkendi içlerinde bir farklılık gösterip göstermediğinin saptanması amacıyla, yine heriki ölçekten elde edilen notların aritmetik ortalamasıyla oluşturulan puanlar, BağımlıT-Test (Paired Samples T-Test) ile analiz edilmiştir. Buna göre; kontrol grubundakive deney grubundaki öğrencilerin, ön test sonucunda Yazılı Anlatım Ölçeğinden veYaratıcı Yazı Ölçeğinden aldıkları puanların ortalamalarında, son test sonucundayükselme görülmüştür. Bu bulgular, belirli bir konu çerçevesinde tasvir yazmauygulamasının, öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini gösterdiği gibi görsel malzeme kullanılarak tasvir yazmauygulamasının da öğrencilerin yazılı anlatım ve yaratıcı yazı becerileriniarttırabileceğini ortaya koymuştur.