Ortaöğretim kademesinde öğrenim gören karate sporcularının serbest zaman doyum ve sosyal fiziki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu araştırma, ortaöğretim kademesinde öğrenim gören karate sporcularının serbest zaman doyum ve sosyal fiziki kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada, mevcut durumu ortaya çıkartmayı amaçlayan betimsel taramaya yönelik bir yöntem kullanılmıştır. Katılımcı olan karate sporcularının serbest zaman doyum ve fiziki kaygı düzeyleri belirlenmiştir. Sporcuların cinsiyet, sınıf, yaş, müsabakalara katılım durumu, spor faaliyetlerine katılma durumu, ulusal veya uluslararası başarısı, spor yaptıkları süre, serbest zaman etkinliklerine katılma sıklıkları, babalarının eğitim durumu, annelerinin eğitim durumu, babalarının çalışma durumu, annelerinin çalışma durumu ve ailelerinin gelir durumu değişkenlerine göre serbest zaman doyum ve sosyal fiziki kaygı düzeylerinin farklılaşıp farklılaşmadığı çeşitli istatistiksel işlemler ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın evrenini, 2018-2019 eğitim-öğretim yılında ortaöğretim kademesinde öğrenim gören karate sporcuları oluşturmuştur. Araştırmanın örneklemini ise bu öğrenciler arasından tesadüfi örneklem seçme yöntemiyle belirlenen 260 [n(erkek)=114, n(kadın)=146] öğrenci oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak, araştırmacı tarafından geliştirilen "Kişisel Bilgi Formu", uzun formu Jacob G. Beard ve Mounir G. Ragheb (1980) tarafından geliştirilen, şimdi kullanılan formu olan kısa form, uzun formun yerine 2002 yılında Idyll Arbor, Inc tarafından düzenlenen ve Türkçe'ye uyarlanması Gökçe ve arkadaşları (2008) tarafından yapılmış olan "Serbest Zaman Doyum Ölçeği (Leisure Satisfaction Scale/LSS)", Hart, Leary ve Rejeski (1989) tarafından geliştirilmiş olan orijinal ölçeğin Türk popülasyonu için ilk geçerlik ve güvenirlik çalışması Mülazımoğlu ve Aşçı tarafından yapılan "Sosyal Fizik Kaygı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde, katılımcıların kişisel özelliklerini betimleyici frekans ve yüzde dağılımları çıkarılmış, ölçeklere verilen cevapların aritmetik ortalamaları ve standart sapmaları hesaplanarak, serbest zaman doyum ve sosyal fiziki kaygı düzeylerine ilişkin dağılımlar belirlenmiştir. Yapılan One Sample Kolmogorov-Smirnov testi sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği tespit edilmiştir. Bu nedenle non-parametrik analizler kullanılmıştır. Sporcuların cinsiyetleri, müsabakalara katılma durumu, babalarının ve annelerinin çalışma durumuna göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında Mann Whitney U testi kullanılırken, eğitim gördükleri sınıf düzeyleri, yaş grupları, ulusal veya uluslararası başarısı olması durumu, spor yaptıkları süre, serbest zaman etkinliklerine katılma sıklıkları, babalarının ve annelerinin eğitim durumu, ailelerinin aylık gelir durumuna göre ölçek puanlarının karşılaştırılmasında ise Kruskal Wallis H testi kullanılmıştır. Yapılan tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçlarına göre, katılımcı öğrencilerin cinsiyet, eğitim gördükleri sınıf, yaş, yaptıkları sporda başarıları olması durumu, spor yaptıkları süre, babalarının eğitim durumu, annelerinin eğitim durumu, babalarının çalışma durumu ve ailelerinin gelir durumu değişkeni ile serbest zaman doyum alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Sporcuların cinsiyetlerine göre olumsuz değerlendirilme kaygısı ve genel sosyal fiziksel kaygı düzeylerinin istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaşmadığı, fiziksel görünüm rahatlığı kaygısı düzeylerinin ise cinsiyetlerine göre istatistiksel olarak anlamlı düzeyde farklılaştığı ve kız sporcuların fiziksel görünüm rahatlığı kaygısının erkek sporculardan daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Katılımcı öğrencilerin yaş, yaptıkları sporda başarıları olması durumu, spor yaptıkları sıklık, babalarının eğitim durumu, annelerinin eğitim durumu, babalarının çalışma durumu ve ailelerinin gelir durumu değişkeni ile sosyal fiziki kaygı alt boyutları arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Karate, Serbest zaman doyum, Sosyal fiziki kaygı.