Ortaöğretim öğrencilerinin karar verme stratejilerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, ortaöğretim öğrencilerinin karar verme stratejilerini bazı değişkenler açısından incelemektir. Araştırmanın evrenini, Trabzon Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı ve farklı statülerde öğretim veren Spor Lisesi, Meslek Lisesi, İmam Hatip Lisesi, Anadolu Lisesi ve Fen Lisesi'nde okuyan öğrenciler, örneklemini ise, araştırma kapsamına alınan 473 ortaöğretim ikinci kademe öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrencilerin demografik bilgileri ile karar verme stratejileri arasındaki ilişkileri belirlemeye yönelik araştırmacı tarafından geliştirilen 16 soruluk kişisel bilgi formunun yanında, Mann ve Diğ. (1998), tarafından geliştirilen (Melbourne Decision Making Questionary) Deniz (2004), tarafından Türkçe' ye uyarlanan 28 maddelik Karar Verme Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilerin yüzde ve frekans dağılımları alınmış, bazı demografik özellikler ile karar verme stratejileri arasındaki farklar için t test ve varyans analizi yapılmış istatistikî anlamda P<0.05 anlamlılık düzeyi belirlenmiştir. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS 18,0 istatistik programı kullanılmıştır. Araştırmada; karar vermede özsaygı ve karar verme stilleri açısından öğrencilerin cinsiyet, yaş, okul müsabakalarına katılma durumu, okul türü, yaşamlarının çoğunu geçirdiği yerleşim merkezi, aile gelir düzeyi, anne ve baba eğitim düzeyleri değişkenleri arasında; istatistiksel olarak anlamlı farklılaşmalar olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Sonuç olarak, erkek öğrencilerin karar vermede özsaygı düzeyleri, kadın öğrencilerin karar vermede özsaygı düzeylerine göre daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Okul spor müsabakalarına katılmayan öğrencilerin okul müsabakalarına katılan öğrencilere göre öz saygı ve kaçıngan karar verme düzeyleri daha yüksek olduğu gözlenmiştir. Öğrencilerin karar vermede özsaygı ve karar verme stratejilerine göre özerk olma davranışıyla ve öz güvenleriyle, düşüncelerini açıkça söyleyebilme, yaptığı veya yapmak istemediği şeyi kendi iradesiyle sonuçlandırabilme, karar verirken başkalarından bağımsız olma açısından önemli olduğu bulgularına varılmıştır.