Ortaöğretime geçişte uygulanan SBS'lerin ailelerin sosyal yaşantısına etkileri ve ailelerin bu sınavlara ilişkin duygu ve düşünceleri

Bu araştırmanın amacı, 6., 7. ve 8. sınıfta öğrenim gören öğrencilere yönelik uygulanan Seviye Belirleme Sınavı'nın (SBS) ailelerin sosyal yaşantısı üzerindeki etkilerini belirlemek ve ailelerin ve bu sınava ilişkin duygu ve düşüncelerini tespit etmektir.Araştırmanın çalışma grubunu 2009?2010 eğitim öğretim yılında Ankara ili Çankaya ve Keçiören İlçelerinden seçilen altı ilköğretim okulu ve bu okullarda öğrenimine devam eden 6, 7 ve 8. sınıflardaki 359 öğrencinin ailesi oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak 2 ana bölümden oluşan bir anket kullanılmıştır. I. Bölüm ailelere ait demografik bilgiler ve sınava hazırlık çalışmaları ile ilgili sorulardan oluşmaktadır. II. Bölümde, Ural ve Erktin (2002) tarafından geliştirilen ?Sınava Yönelik Algılanan Önem Ölçeği (SYAÖ): Veli Formu? kullanılmıştır.Öğrencilerin SBS'ye hazırlık kapsamında yaptığı çalışmaların türlerinin ve sürelerinin frekans ve yüzde dağılımları ile velilerin yaptıkları harcamaların miktarı, verilerin özelliklerine göre tablolaştırılmıştır. Ayrıca SBS'lerin ailelerin sosyal yaşantılarına etkileri ve ailelerin bu sınavlara ilişkin duygu ve düşüncelerine ilişkin ifadelerin frekans ve yüzde dağılımları alınarak tablolaştırılmıştır.Araştırma sonucunda toplanan 359 anketten elde edilen bulgulara göre; araştırmaya katılan öğrencilerin %62'sinin dershaneye devam ettikleri, % 18'nin etüt veya kursa gittikleri, %11'nin ise özel ders aldıkları görülmektedir. Ailelerin dershane için yaptıkları yıllık toplam ortalama harcama 2928 TL'dir.Bulgulara göre, çocukların; ailece yapılan etkinliklere, kitap okumaya, sportif ve sanatsal etkinliklere yeterince zaman ayıramadıkları; ailelerin, SBS'lerin genel anlamda çocuklarını olumsuz yönde etkilediğini gözlemledikleri söylenebilir. Diğer taraftan velilerin yaklaşık olarak yarısının okul başarısının dikkate alınması açısından notların hesaplamaya katılmasını doğru bulduğu, diğer yarısının yaklaşık 3/5'nin ise notların adil olmadığını düşündüğü görülmektedir.Sınav hazırlıklarının hem öğrenciler hem aileleri için zorlayıcı olduğu; gerek öğrencilerin gerekse ailelerinin kaygı ve stres yaşadığı; ailelerin sosyal yaşamlarını değiştirerek, çocuğunun sınav hazırlıklarına göre yeni bir yaşam programı düzenlediği ve sınav hazırlıklarının tüm aileyi etkilediği sonucuna varılmaktadır. Ayrıca velilerin çoğunun, SBS ile kazanılan okullarda okumayı üniversiteye girişte başarılı olmanın ilk adımı olarak gördükleri, çocuklarının iyi bir işe ve iyi bir geleceğe sahip olabilmesi için SBS'de başarılı olması gerektiğini düşündükleri ve çocuklarının gelecekteki eğitim yaşantısı konusunda duygusal sıkıntılar yaşadıkları söylenebilir. Bu araştırmada, bu bulgular ışığında ortaöğretime geçiş sistemine yönelik ve ileride yapılabilecek bilimsel araştırmalara dair öneriler sunulmuştur.