Ortaokul matematik öğretmenlerinin cebirsel zihin alışkanlıklarının belirlenmesi ve derslerine yansımaları

Bu araştırmada ortaokul matematik öğretmenlerinin zihnin cebirsel alışkanlıkları ve derslerine yansıması, yedinci sınıf öğrencilerinin alışkanlıkları incelenerek araştırılması amaçlanmıştır. Çalışma grubu İzmir ilinin Kemalpaşa ilçesindeki MEB'e bağlı iki devlet ortaokulundaki 2 matematik öğretmeni ve toplam 8 öğrencisiyle gerçekleştirilmiştir. Bu araştırmada öğretmen ve öğrenci seçimi, araştırmacı tarafından belirlenen 3 ölçüt göz önüne alınarak seçilmiştir. Bu yönüyle araştırma, amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemidir. Bu ölçütler; (i) öğretmenlerin öğrencilerini 5. sınıftan 7. sınıfa kadar eğitim-öğretim veren öğretmenler olması, (ii) öğrencilerin bir önceki yıl başarı ortalamalarının orta ve yüksek düzeyde olması, (iii) öğrencilerin 7. sınıf seviyesinde olmasıdır. Araştırmada verilerin toplanması, çözümlenmesi ve yorumlanmasında nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Öğretmen ve öğrencilerle yapılan görüşmenin verileri klinik mülakatlarla toplanmıştır. Öğretmen ve öğrencilere zihnin cebirsel alışkanlıklarının alt bileşenlerini içeren 4'er adet açık uçlu problemler sorulmuştur. Araştırma sürecinde elde edilen veriler soru soru analiz edilmiş olup, her soru zihnin cebirsel alışkanlıklarının bileşenlerine göre incelenmiştir. Veriler betimsel analiz yöntemiyle incelenmiştir. Araştırmanın sonucunda cebir problemlerini çözerken, öğretmenlerin zihnin cebirsel alışkanlıklarının özelliklerini yetkin bir şekilde kullanabildikleri ve genel olarak bu alışkanlıkları öğrencilerine yansıttıkları görülmüştür. Ayrıca öğretmenler ve öğrencilerinin şekil örüntülerinden oluşan problemleri sayı örüntüsüne çevirip, işlem yaptıkları gözlenmiştir. Bu bağlamda zihnin cebirsel alışkanlıklarının kural tanımlama alt bileşenine ilişkin öğrencilerin öğretmenlerinden farklı stratejilerle kural tanımladıkları saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Zihnin cebirsel alışkanlıkları, cebirsel düşünme, matematik öğretmenleri