Ortaokul öğrencilerinin bilim insanı, mucit ve mühendis hakkındaki görüşleri

Bu çalışma ortaokul öğrencilerinin nasıl bir bilim insanı, mucit ve mühendis görüşüne sahip olduklarını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Çalışma 2016-2017 eğitim öğretim yılında İzmir ili Menderes ilçesindeki Çileme Ortaokulu 5,6,7 ve 8. sınıf öğrencileriyle (N=80) ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacının konu alanında uzman kişi ile birlikte geliştirdiği "Bilim İnsanı, Mucit ve Mühendis Anketi (BİMMA)" kullanılmıştır. Bilim İnsanı, Mucit ve Mühendis Anketi (BİMMA) içeriğinde kelime ilişkilendirme soruları, metaforik algı soruları ve açık uçlu sorular bulundurmaktadır. Uygulamanın ilk aşamasında pilot çalışma yapılmıştır. Pilot çalışmada Bilim İnsanı, Mucit ve Mühendis Anketi'nin (BİMMA) öğrencilere (n=10) uygulanarak anlaşılabilirliği test edilmiş, eksiklikler giderilmiş ve uygulama süresi belirlenmiştir. Asıl uygulamada İzmir ili Menderes ilçesindeki Çileme Ortaokulu 5,6,7 ve 8. sınıf öğrencilerinin (N=80) Bilim İnsanı, Mucit ve Mühendis Anketi'ni (BİMMA) tamamlamasıyla elde edilen veriler, nitel veri çözümleme teknikleri kullanılarak analiz edilmiştir. Elde edilen bulgularda bilim insanı deyince öğrencilerin aklına en çok deney, bilim(fen), beyaz önlük, zekâ, ampul gibi kavramlar geldiği, bilim insanının sessiz ve sakin, kapalı laboratuvar ortamında çalıştığı, deney tüpü, beherglas, mikroskop kullandığı gibi görüşler ortaya çıkmıştır. Ayrıca bulgularda öğrencilerin mucidi bazen bilim insanı ile bazen de mühendis ile aynı özellikte betimlediği dikkat çekmektedir. Mühendis ile ilgili elde edilen bulgularda; öğrencilerin inşaat, ev, bilgisayar ve makine gibi kavramlar belirttiği; mühendisin makine, çizim ve inşaat işiyle uğraştığı; kâğıt, kalem, beton, çimento, taş gibi inşaat malzemeleri kullandığı gibi sonuçlar ortaya çıkmaktadır. Burada ortaokul öğrencilerinin bilim insanı, mucit ve mühendis ile ilgili görüşlerini belirtirken kalıplaşmış cevaplar verdikleri görülmüştür. Bu bağlamda öğrencilerin bilim insanı, mucit ve mühendis görüşlerinin zenginleştirilmesi ve öğrencilere bu konuda geniş bir bakış açısı kazandırılması gerektiği ortaya çıkmaktadır. Anahtar Sözcükler: Ortaokul öğrencileri, bilim insanı, mucit, mühendis