Ortaokul öğrencilerinin bilinçli tüketicilik düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (Amasya ili örneği)

Bu tezde ortaokul öğrencilerinin bilinçli tüketicilik düzeyleri çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Çalışmada, nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma verileri 2015-2016 eğitim-öğretim yılının bahar döneminde toplanmıştır. Halil İbrahim Sağlam tarafından (2010) geliştirilen Bilinçli Tüketicilik Düzeyi Ölçeği (BTDÖ), Amasya il merkezinde bulunan 3 ortaokulun 5., 6. ve 7. sınıflarında okumakta olan 885 öğrenciye uygulanmıştır. Verilerin analizi SPSS 20 programında yapılmıştır. Normal dağılım gösteren değişkenlerde parametrik testler (t testi, Anova), normal dağılım göstermeyen değişkenlerde nonparametrik testler (Mann-Whitney U, Kruskal Wallis) uygulanmıştır. Gruplar arasında görülen farklar yorumlanırken "Post Hoc Testi"nden yararlanılmıştır. İki değişken arasındaki ilişki araştırılırken, normal dağılım göstermediği için "Spearman's-rho" katsayıları yorumlanmıştır. Araştırma sonucunda bilinçli tüketicilik puanlarının okullara göre farklılaştığı, cinsiyete göre farklılık görülmediği, anne öğrenim durumu ilkokul ve altı olan öğrencilerin "Bütçe-Fiyat Bilincinin" yüksek olduğu, baba öğrenim durumu yüksek olanların "Kalite Bilinci" puanlarının yüksek çıktığı, sınıf düzeyi arttıkça bilinçli tüketicilik düzeylerinin düştüğü görülmüştür. Bunun yanı sıra televizyon izleme süresi, bilgisayar kullanma süresi, satın alma eğilimi ile bilinçli tüketicilik puanları arasında düşük de olsa negatif yönde bir ilişki görülmüştür. Ayrıca eğitici programlar, haber ve belgesel programları izleyen öğrencilerin bilinçli tüketicilik puanları yüksek çıkarken magazin, gerilim ve şiddet içerikli programları izleyen öğrencilerin bilinçli tüketicilik puanları düşük çıkmıştır.