Ortaokul öğrencilerinin 'doğal ve yapay çevre' hakkındaki zihinsel modellerinin araştırılması

Bu çalışmada ortaokul öğrencilerinin "çevre" kavramı ile ilgili oluşturdukları zihinsel modeller incelenmiştir. Araştırmaya, 2014–2015 Eğitim-Öğretim yılında Aydın ili Efeler İlçesi'nde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı belirlenmiş bir ortaokulun beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıfında öğrenim gören 146 öğrenci katılmıştır. Araştırmada beşinci, altıncı, yedinci ve sekizinci sınıfta bulunan öğrencilerin "çevre" kavramı ile ilgili zihinsel modelleri; doğal ve yapay çevre hakkındaki çizimlerine bakılarak puanlandırılmıştır. Bu puanlama için "Çevre Çizimi Rubriği" kullanılmıştır. "Çevre Çizimi Rubriği", çevre kavramını içeren dört faktörden (insan, canlı, cansız, insan yapımı) oluşturulmuştur. İstatistiksel analizler sonucu, öğrencilerin "çevre" kavramı ile ilgili faktörleri çizimlerinde kullanma durumlarına bakılarak, çevre kavramı hakkındaki zihinsel modellerine ulaşılmıştır. Bu modeller incelendiğinde, çevre ile ilgili faktörleri gösteren çizimlerin birçoğunda faktörlerin hepsinin ya da bir kısmının sadece var olduğu, geriye kalan kısmında faktörlerin birbiriyle etkileşim içinde olduğu, etkileşimli çizimlerin ise çok azında etkileşimin açıklayıcı ve özel olduğu görülmüştür. Anahtar sözcükler: Ortaokul, Doğal Çevre, Yapay Çevre, Çevre Algısı, Zihinsel Model