Ortaokul öğrencilerinin fen projelerinde yenilenebilir enerjinin yeri

Yenilenebilir enerji, insan hayatında her geçen gün daha fazla önem taşımaktadır. Bu nedenle, eğitim araştırmalarına da konu olmakta ve özellikle fen eğitimi ile ilgili öğretim programı ve ders kitaplarında önemli bir yer almaktadır. Yenilenebilir enerji, öğrencilerin gerçekleştirmiş oldukları projelere de konu olabilmektedir. Bu doküman analizi çalışmasında öğrencilerin gerçekleştirmiş oldukları projelerde yenilenebilir enerjinin yeri ele alınmaktadır. Bu bağlamda 2017'den 2021 yılına kadar ortaokul öğrencilerinin gerçekleştirmiş oldukları fen projelerinde, yenilenebilir enerjin türlerinin hangi ihtiyaçlara yönelik olarak ele alındığı, bu projelerin yıllara göre nasıl bir dağılımda gösterdiği ve birden çok yenilenebilir enerji türüne yer verdikleri projelerde hangisine odaklandıkları araştırılmıştır. Araştırmada 62677 proje doküman analizine uygun aşamalar ile taranmış ve uzman görüşü alınarak 1515 proje yenilenebilir enerji kategorilerine alınmıştır. Kategoriler ve alt kategoriler oluşturularak frekans çizelgeleri oluşturulmuştur. Bu çizelgelerin sonucunda öğrencilerin fizik disiplininde 941 adet proje gerçekleştirdiği, ihtiyaçlarına yönelik olarak bakıldığında elektrik enerji üretimine odaklandıkları saptanmıştır. Yenilenebilir enerji türü bağlamında öğrencilerin gerçekleştirmiş oldukları projelerde en çok güneş enerjisine odaklandıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin yenilenebilir enerji ile olarak 2020 yılında gerçekleştirdikleri 548 adet projenin, diğer yıllardan daha fazla olduğu saptanmıştır. Ayrıca birden çok yenilenebilir enerji türünü ele aldıkları projelerde ilk sırada güneş enerjisi yer almıştır. Bu bilgilerden yola çıkılarak, öğrencilerin yenilenebilir enerji ile ilgili okul öğrenmelerini desteklemek için eğitim ve öğretim programlarının yenilenebilir ve temiz enerji üretimi vizyonu ile geliştirilmesi, jeotermal ve biyokütle enerjilerinin üzerinde durulması gerektiği önerilebilir. Gerçekleştirilen bu çalışmanın araştırmacılara, öğretmenlere ve bu alana ilgi duyan yetişkinlere yenilenebilir enerji eğitimine genel bir bakış açısı sunması ve ilgili bilimsel araştırmalara yol gösterici olması beklenmektedir.