Ortaokul öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeylerinin çeşitli psikososyal (sosyal ve bireysel) faktörler açısından incelenmesi

ÖZET ORTAOKUL ÖĞRENCİLERİNİN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYİNİN ÇEŞİTLİ PSİKOSOSYAL (SOSYAL VE BİREYSEL) FAKTÖRLER AÇISINDAN İNCELENMESİ Mehmet Sıraç AKPINAR Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Eskişehir Teknik Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Eylül 2022 Danışman: Doç. Dr. Günay YILDIZER Bu tez çalışmasının amacı; öğrencilerin çeşitli psikososyal değişkenler açısından fiziksel aktivite düzeylerini ilişkisel bir model ile incelemektir. Bu bağlamda araştırmaya dahil edilen değişkenler sosyal ve bireysel (ebeveyn desteği, akran desteği, fiziksel aktiviteye yönelik bireyin tutumu) değişkenlerdir. Bu değişkenler arasında öğrencilerin toplam aktivite düzeyleri bağımlı değişken olarak ele alınırken, bu değişkeni oluşturan iki alt gözlenen değişken öğrencilerin kendilerinin raporladıkları okul içi aktivite düzeyleri ve okul dışı aktivite düzeyleridir. Araştırma 346 öğrenci ve bunların ebeveyni olan 346 veli olmak üzere toplam 692 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Bu değişkenler ile öğrencilerin fiziksel aktivite düzeylerini tutum, aile desteği ve öğrencilerin akran ve ebeveynlerinden gördüklerine inandıkları destek yordama durumunu inceleyen yapısal eşitlik model oluşturulmuştur. Yapısal eşitlik modelinin yürütülmesi için öncelikli olarak veri setinin normalliği test edilmiştir. Bu bağlamda araştırmaya dahil edilen tüm değişkenler için varyasyon katsayılarının 17,29 ve 33,80 arasında değiştiği görülmektedir. Sonuç olarak ortaya çıkan bulgular referans değerler ile karşılaştırıldığında öğrencilerin algıladıkları sosyal desteğin raporlanan fiziksel aktivite düzeyi üzerinde pozitif yönde anlamlı etkisinin olduğu sonucuna ulaşılmıştır (β= 0.149, p<0.001). Öte yandan ebeveynler tarafından sağlanan destek (β= 0.021, p=0.295) ve tutum (β= 0.20, p=0.0445) toplam fiziksel aktivite düzeyi üzerinde herhangi bir etki oluşturmadığı ortaya çıkmıştır. Anahtar Sözcükler: Fiziksel Aktivite, Akran Desteği, Ebeveyn Desteği, Tutum