Ortaokul öğrencilerinin problem kurma süreçlerinde gerçek yaşamla ilişkilendirme becerilerinin incelenmesi

Bu araştırmanın amacı, ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin doğrusal denklemler konusundaki problem kurma süreçlerinde gerçek yaşamla ilişkilendirme becerilerini incelemektir. Araştırma, öğretim deneyi yöntemiyle yürütülmüştür. Katılımcılar, bir devlet ortaokulunda öğrenim gören 12 sekizinci sınıf öğrencisidir. Veri toplama araçları olarak problem kurma temelli etkinlikler, ses kayıtları ve öğretmen gözlem notları kullanılmıştır. Uygulama süreci, Chen ve Cai (2020) tarafından geliştirilen beş aşamalı problem kurma temelli öğrenme modeli temel alınarak yapılandırılmış; ayrıca Walkington ve Bernacki'nin (2015) kişiselleştirilmiş öğrenme yaklaşımından yararlanılmıştır. Sekiz hafta süren uygulama sürecinde, öğrenciler ön test aşamasının ardından belirlenen öğrenme gereksinimleri doğrultusunda problem kurma temelli öğrenme etkinlikleriyle desteklenmiştir. Bu süreçte öğrenciler, öncelikle farkındalık kazandırmaya yönelik motivasyonel etkinliklerle kendi yaşantılarına dayalı hikâyeler belirlemiş, ardından bu bağlamlar üzerinden problemler kurmuş, kurdukları problemleri analiz ederek matematiksel kavramları incelemişlerdir. Devamında, öğrenciler kavramları keşfetmiş ve dersi genişletme aşamasında da kavramsal genellemelere ulaşmıştır. Son olarak da tüm öğrenme sürecini özetleyerek değerlendirmişlerdir. Son olarak son test uygulanarak süreç tamamlanmıştır. Öğrencilerin kurduğu problemler, alan yazında belirlenen çerçevelerden yararlanılarak oluşturulan dört aşamalı (bağlamsallık, çözülebilirlik, bilgi veri ve dilbilgisi) kriterlere göre değerlendirilmiştir. Kriterleri sağlayan problemleri ise Palm'ın (2006) çerçevesindeki sekiz bileşene göre analiz edilmiş; puanlama durumları Wernet'in (2017) rubriğiyle değerlendirilmiştir. Bulgular, öğretim öncesinde öğrencilerin hem problem kurma performansları hem de gerçek yaşamla ilişkilendirme becerilerinin sınırlı, problemlerinin bağlamsız ve soyut olduğunu göstermiştir. Ancak öğretim sonrası öğrencilerin bağlam kurma, çözümle bütünleştirme, veri kullanımı ve kavramsal genelleme gibi alanlarda anlamlı gelişmeler gösterdiği görülmüştür. Sonuç olarak bu çalışma, problem kurma temelli öğrenmenin yalnızca problem çözme değil, aynı zamanda matematiği gerçek yaşamla ilişkilendirme becerilerini de geliştirdiğini ortaya koymuştur. Araştırma, problem kurma etkinliklerinin sınıf içinde kavramsal öğrenmeyi destekleyici stratejiler olarak kullanılmasını önermektedir. Ayrıca, gerçek yaşamla matematiksel kavramların öğretiminde problem kurma sürecine yer verilmesinin, öğrencilerin anlamlı ve kalıcı öğrenme deneyimleri yaşamalarına katkı sağlayacağı önerilmektedir.