Ortaokul öğrencilerinin sosyobilimsel konular hakkındaki informal muhakeme ve karar verme becerilerinin araştırılması

Bu araştırmada ortaokul öğrencilerinin yerel ve genel sosyobilimsel konulara (SBK) ilişkin informal muhakemeleri ve karar verme süreçlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu iki aşamalı olarak belirlenmiştir. Birinci aşamada uygun örnekleme yoluyla araştırmacının görev yaptığı ortaokuldaki öğrenciler ile araştırmanın yürütülmesi planlanmıştır. İkinci aşamada da amaçlı örneklem yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi esas alınmıştır. Çalışma grubu Karadeniz Bölgesi'nde bir ilçe merkezinde 7. sınıfa devam eden 30 kız, 29 erkek olmak üzere toplam 59 katılımcıdan oluşmaktadır. Araştırma nitel araştırma desenlerinden durum çalışması deseni ile yürütülmüştür. Araştırmanın verilerini etkinlik föyleri (SBK senaryoları), SBK'lere dair karar verme formları ve alan notları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında 2 genel, 2 yerel SBK esas alınarak senaryolar hazırlanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler betimsel analiz yoluyla çözümlenmiştir. Araştırmanın karar vermeye dair sonuçlarında tüm SBK'lerle ilgili olumlu yaklaşım sergileyenlerin sayısının, olumsuz yaklaşım sergileyenlerin sayısına göre daha fazla olduğu görülmüştür. Ancak yerel ve genel SBK'lere göre öğrenci kararlarının farklılaştığı belirlenmiştir. Öğrencilerin genel SBK'lerde etik boyutuna yerel SBK'lere kıyasla daha fazla yer verdikleri sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin sosyobilimsel muhakemelerinin süreç boyunca komplekslik ve çoklu perspektif boyutlarında daha üst derecelere ulaştığı tespit edilmiştir. Ahlak ve etik gelişiminde yerel SBK'lerin ayrı bir önemi olup olmadığı ile igili daha detaylı araştırmalar yapılması ve uygulayıcıların sınıf ortamlarında yerel SBK'lere yer vermeleri önerilmektedir.