1,197
Archived Theses
1
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Ortaokul 6. sınıf fen bilimleri dersi bitki ve hayvanlarda üreme, büyüme ve gelişme konusunda scamper tekniğinin akademik başarıya etkisi
Bu araştırmanın amacı, "Ortaokul Fen Bilimleri Dersi 6. Sınıf Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme konusunda kullanılan scamper tekniğinin akademik başarıya etkisini" araştırmaktır. Araştırmada yarı deneysel yöntem kullanılmış olup öğrencilere başarı testi ve yarı yapılandırılmış mülakat uygulanmıştır. Çalışma 2015-2016 eğitim-öğretim yılında Ağrı ilindeki Murat Kız Yatılı Bölge Ortaokulunda 6. Sınıf öğrencilerinden oluşan 70 öğrenci üzerinde yapılmıştır. 6.sınıf Fen Bilimleri dersinin öğretim programı doğrultusunda dersin işlendiği sınıf kontrol grubu, öğretim programıyla birlikte scamper tekniğinin kullanıldığı sınıf deney grubunu oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak ön test-son test yaklaşımıyla Bitki ve Hayvanlarda Üreme, Büyüme ve Gelişme Başarı Testi (BHÜBGBT) kullanılmıştır. Araştırmacı tarafından geliştirilen 5 tane yarı yapılandırılmış mülakat sorusu 8 öğrenciye BHÜBG konusunda öğrencilerin sorunlarını, zorlandıkları noktalar ve duygularını belirlemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonucunda elde edilen bulgular; deney ve kontrol gruplarının son test puanları arasında 0.000 düzeyinde anlamlı farklılık olduğunu ve deney grubundaki çocukların puanlarında gözlenen artış scamper tekniğinin öğrencinin başarısını arttırdığı söylenebilir.
TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının öğrencilerin bilim insanı imajına etkisi ağrı ili örneği
Bu çalışmanın amacı; TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarlarının öğrencilerin bilim insanı imajları üzerinde etkisini belirlemektir. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim öğretim yılının bahar döneminde Ağrı Merkezde yer alan 3 ortaokulun 5, 6, 7, ve 8. Sınıflarında öğrenim gören 186 öğrenci ile yürütülmüştür. Çalışmada TÜBİTAK 4006 Bilim fuarında hazırladıkları projeleri ile katılan 73 öğrenci deney grubu kabul edilirken bilim fuarına katılmayan 113 öğrenci kontrol grubu olarak belirlenmiştir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Song ve Kim (1999) tarafından geliştirilen ve pilot çalışması yapılan "bilim insanı çizim ölçeği" ve mülakatlardan yararlanılmıştır. Deney grubunu oluşturan öğrencilerin görev aldığı TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarı altı hafta sürmüştür. Çalışmadan elde edilen nicel verilerin analizi Verilerin analizi SPSS 21 (Statistical Package for Social Sciences) paket programıyla yapılmıştır. Çalışmada ölçekten elde edilen veriler 4 alt kategoriye ayrılarak analiz edilmiştir. Analizlerde her bir bölüm için ayrı ayrı frekans ve yüzde değerleri hesaplanmıştır. Ayrıca çalışmada deney ve kontrol gruplarının ön- son testten almış oldukları puanlar ki kare testi ve t- testi kullanılarak analiz edilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizinden yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda TÜBİTAK 4006 bilim fuarında görev alan deney grubu öğrencilerinin, görev almayan kontrol grubu öğrencilerine kıyasla bilim insanı imajlarında anlamlı bir farklılık olduğu, bilim fuarında görev almalarının öğrencilerin bilim insanı imajlarında olumlu değişimlere yol açtığı belirlenmiştir. Çalışmada ayrıca deney grubu öğrencilerinin bilim fuarı sonrası son testlerinde ilgili literatürde rastlanmayan "engelli bilim insanı" ve "uzayda çalışmalar yürüten bilim insanı" imajlarına rastlanmıştır. TÜBİTAK 4006 bilim fuarlarının yaygınlaştırılması çalışmanın önerileri arasındadır. Anahtar sözcükler: Bilim, Bilim insanı, Bilim İnsanı Çizim Testi, İmaj, TÜBİTAK 4006 Bilim Fuarları
İnfografi ve infovideo tekniğinin 6. sınıf vücudumuzdaki sistemler ünitesinde öğrencilerin akademik başarı, tutum ve motivasyonları üzerine etkisi
İnfografi ve infovideo tekniğinin öğrencilerin fen bilimleri dersi başarılarına, tutumlarına ve motivasyonlarına olan etkisinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilen bu çalışmada sınıfların gruplara ayrılmasında seçkisizlik esas alınarak rastgele örnekleme yöntemiyle deney ve kontrol olmak üzere iki grup oluşturulmuştur. Deney grubunda yer alan 36 öğrenciye infografiklerle, kontrol grubundaki 36 öğrenciye ise geleneksel yöntemle ders anlatılmıştır. Çalışmadan elde edilen verilerin analizi sonucunda; deney grubunda yer alan öğrencilerin son test başarı puanlarının istatiksel olarak anlamlı bir şekilde yüksek olduğu görülmüş, deney grubunda yer alan öğrencilerin ön test başarı puanlarının kontrol grubundaki öğrencilerden daha yüksek olduğu, ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı olmadığı tespit edilmiştir.Deney grubunda yer alan öğrencilerin uygulama sonrasındaki derse karşı tutumlarının uygulama öncesine göre istatiksel olarak anlamlı şekilde daha olumlu olduğu tespit edilmiştir. Benzer şekilde kontrol grubunda yer alan öğrencilerin derse karşı tutumları da uygulama sonrasında daha olumlu bulunmuştur.Deney grubunda yer alan öğrencilerin uygulama sonrası derse karşı tutumlarının kontrol grubundaki öğrencilere göre daha olumlu olduğu saptanmıştır.Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrencilerin uygulama sonrası motivasyon düzeylerinin uygulama öncesine göre anlamlı şekilde daha yüksek olduğu görülmüştür. Bununla birlikte deney grubunda yer alan öğrencilerin uygulama sonrası motivasyon düzeylerinin kontrol grubundaki öğrencilerden daha yüksek olduğu tespit edilmiştir.
Devlet ve özel okullardaki 6. sınıf öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutum, motivasyon ve bilimsel süreç becerilerinin karşılaştırılması ve öğretmenlerin programına ilişkin görüşleri Aağrı ili örneği
Bilindiği üzere Milli Eğitim Bakanlığı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı tarafından ilk ve ortaokullarda okutulmakta olan Fen ve Teknoloji Öğretim Programını 2013-2014 öğretim yılından itibaren 5'inci sınıflardan başlamak ve kademeli olarak uygulamak üzere Fen Bilimleri Dersi öğretim programı olarak güncellemiştir. Bu kapsamda 2014-2015 yılından itibaren 6'ıncı sınıflarda okutulmakta olan fen ve teknoloji dersi de yerini güncellenen fen bilimleri dersine bırakmıştır. MEB tarafından ihtiyaç duyulması üzerine 2016-2017 eğitim öğretim yılının başından itibaren öğretim programında kapsamlı bir şekilde bir yenileme çalışması yapılmıştır. Bu araştırmanın amacı; devlet ve özel okullardaki 6. sınıf öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutum, motivasyon ve bilimsel süreç becerilerinin karşılaştırılması ve öğretmenlerin programa ilişkin görüşlerinin belirlenmesidir. Özel durum yönteminin kullanıldığı araştırma; 2015-2016 Eğitim Öğretim yılında Ağrı Merkez'e bağlı 169'u devlet 146'sı özel okul olmak üzere, toplam 315 altıncı sınıf öğrencisi ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel bölümünde, Motivasyon Ölçeği, Tutum Ölçeği ve Bilimsel Süreç Becerileri Testinden elde edilen veriler kullanılırken nitel bölümünde ise, 13 fen Bilimleri öğretmeni ile yürütülen yarı yapılandırılmış mülakatlardan elde edilen veriler kullanılmıştır. Çalışmada elde edilen nicel veriler; Bağımsız t-Testi, Mann-Whitney U Testi ve Pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı kullanılarak SPSS 21.0 paket programında analiz edilmiş ve 0,05 anlamlılık düzeyinde değerlendirilmiştir. Nitel verilerin analizinde ise betimsel ve içerik analizlerden yararlanılmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel veriler; motivasyon açısından devlet ve özel okullar arasında anlamlı bir farka rastlanmazken, bilimsel süreç becerileri ve fene yönelik tutum açısından özel okullar lehine anlamlı bir farkın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Çalışmada ayrıca Motivasyon, Tutum ve BSB'nin birbirine etkisi devlet ve özel okullarda ayrı ayrı analiz edilmiştir. Ayrıca devlet ve özel okulların her ikisinde de Motivasyon-BSB ve Tutum-BSB beceri düzeylerinin birbirini etkilemediği fakat Motivasyon-Tutum beceri düzeylerinin birbirini etkilediği sonucuna varılmıştır. Çalışmadan elde edilen nitel verilerin analizinde ise öğretmenlerin genel olarak güncellenen programa olumlu baktıkları fakat programın yeni olmasından dolayı çeşitli zorluklarla karşılaştıkları belirlenmiştir. Özellikle; kazanım sayısının azalması, programın basite indirgenmesi programın olumları tarafları olarak saptanırken programın içinin boşaltıldığı, başarıya ulaşmasının zor olduğu ve yapılan değişikliklerin sadece isim değişikliklerinden ibaret olduğu gibi noktalar ise programın olumsuz yanları olarak tespit edilmiştir. Elde edilen sonuçlara bağlı olarak alanda çalışacaklara bazı önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Devlet ve Özel Okullar, Motivasyon, Tutum, Bilimsel Süreç Becerileri, 6. Sınıf Öğrencileri
Ortaokul 8.sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygılarının incelenmesi
Öğrencilerdeki fen bilimleri dersine olan kaygısı fen derslerinde geçmişte yaşanan kötü deneyimler, rol-model eksikliği, ilkokul ve ortaokullardaki öğretmenlerin fen kaygıları, cinsiyet ve ırksal önyargıları ve popüler medyada bilim insanlarının kalıplaştırılması da dâhil olmak üzere birçok nedenden kaynaklanmaktadır. Öğrencilerin fene yönelik kaygıları çevre, okul veya aileden kaynaklanabilir. Öğrenme sürecinin kalıtsal olarak görülmesinden dolayı fen bilimlerindeki bilgisi fazla olan ebeveynlere sahip öğrencilerin diğerlerine göre daha başarılı olacağı düşünülür. Ayrıca kız öğrencilerin fendeki başarı düzeylerinin erkeklere kıyasla daha alt düzeyde olacağı beklentisi, öğrencilerin fen ile ilgili problemleri çözemeyecekleri veya fen sınavlarını geçemeyecekleri düşüncesi gibi birçok durum öğrencilerde baskı kurarak fen kaygısına neden olmaktadır. Bu kapsamda ortaokul 8. Sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine yönelik kaygı düzeylerinin incelendiği çalışma 2019-2020 eğitim öğretim yılı Ankara ve Ağrı ilinde yer alan resmi, özel ve köy okullarında öğrenim gören 335 ortaokul 8. sınıf öğrencisi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen verilere ilişkin Bağımsız t-test ile Tek Yönlü ANOVA testleri kullanılmıştır. Araştırma betimsel araştırma modelinin alt dalı olan tarama yöntemi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak Fen Bilimleri Dersi Kaygı ölçeği kullanılmıştır. Tek boyuttan oluşan ölçeğin fonksiyonu genel olarak öğrencilerin fen bilimleri dersi kaygı düzeylerini ölçmektir. Araştırma sonucunda ortalaması düşük öğrencilerin yüksek olanlara göre fen bilimleri dersine yönelik kaygı düzeylerinin daha fazla olduğu görülmüştür. Ayrıca öğrencilere aile içerisinde ders çalışmasında yardımcı olan kişinin eğitim durumu bazında fen bilimleri dersine olan kaygı düzeylerinin farklılaştığı ve aile içerisinde ders çalışmasında yardımcı olan kişinin eğitim durumu düşük olan öğrencilerin fen bilimleri dersine kaygı düzeylerinin daha yüksek düzeyde olduğu tespit edilmiştir. Farklılık olarak son bulgu resmi ve köy okullarında öğrenim gören öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik kaygı düzeylerinin özel okullarda okuyan öğrencilere göre daha yüksek düzeyde olduğudur. Anahtar kelimeler: Kaygı, sınav kaygısı, fen bilimleri
Ortaokul matematik öğretmenlerinin açılar konusunda kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerdeki gelişimleri ile ders imecesine yönelik görüşleri
Bu çalışmanın amacı; açılar konusu ile ilgili ortaokul öğretmenlerle yapılan ders imecesi yönteminin, öğretmenlerin öğretim sürecinde kullandıkları yöntem ve tekniklerin zenginleştirmesi etkisini incelemektir. Ayrıca ders imecesi yöntemini kullanılmasına yönelik öğretmenlerin görüşlerinin neler olduğunu incelemek araştırmanın diğer bir amacıdır. Yapılan araştırmanın yöntemi, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırmasıdır. Araştırmanın örneklemi, seçkisiz örnekleme yöntemlerinden amaçlı örnekleme yöntemi olarak belirlenmiştir. Veri toplama aracı olarak mülakat forms, gözlem, odak grup görüşmeleri, araştırmacı notları, günlükler ve dokümanlar kullanılmıştır. Ayrıca araştırmada gözlem ve mülakatlarlardan elde edilen verileri desteklemek için ses ve video kayıtlarından yararlanılmıştır. Araştırma, üç ders imecesi dönüsü şeklinde altı haftada gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, veri toplama araçlarından elde edilen verilerin analizinde açıklayıcı içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Verilerin kodlanma sürecinde ise Goetz ve LeCompte'nin (1981) belirttiği süreç takip edilmiştir. Bu çerçevede, öğretmenlerin açılar konusunun öğretiminde kullandıkları yöntem ve tekniklerin gelişimi incelenirken öğretmenlerin ders imecesi yönteminin planlama ve uygulama aşamasına yönelik görüşleri de irdelenmiştir. Araştırma neticesinde öğretmenler ders imecesi hakkında farklı bakış açıları kazandılar ve bu doğrultuda derslerini yeniden revize ederek farklı öğretim yöntem ve teknikler kullanmaya başladıkları görülmüştür. Üç döngü şeklinde gerçekleştirilen ders imecesi uygulamaları sonucunda katılımcı öğretmenlerin kullandıkları öğretim yöntem ve tekniklerin sayısında artış gözlenmiştir. Ayrıca ders imecesi yönteminin derslerin planlama ve uygulama aşamasına yönelik avantaj, zorluk ve dezavantajlar ortaya çıkmıştır. Elde edilen sonuçlara göre, ders imecesi uygulamaları ve çalışmalarına yönelik birtakım önerilerde bulunulmuştur
Ortaokul fen bilimleri öğretmenlerinin farklı sınıf ve şubelere göre derse girmelerinin, öğretmen ve öğrenciler üzerindeki avantaj ve dezavantajlarının belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, ortaokulda fen bilimleri dersi öğretmenlerinin farklı sınıflarda derse girmelerinin, öğretmen ve öğrenciler açısından avantaj ve dezavantajlarını araştırmaktır. Araştırmada case study (durum çalışması) yöntemi kullanılmıştır. Bu kapsamda öğretmenlere yarı yapılandırılmış anket verilmiştir ve onlarla yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılında Ağrı il ve ilçe merkezinde yürütülmüştür. Araştırmanın örneklem grubunda yer alan 43 öğretmenle yarı yapılandırılmış anket çalışması ve 11 öğretmenle ise yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Araştırmada elde edilen bulgulara göre, öğretmenin, 5. sınıftan 8. sınıfın sonuna kadar aynı öğrencilerin dersine girmesinin, öğretmen ve öğrenci arasındaki samimiyeti ve iletişimi daha fazla arttırdığı bulunmuştur. Ayrıca öğretmenin aynı eğitim öğretim yılında çeşitli sınıf düzeylerindeki öğrencilerin dersine girmesinin, öğretmenin bilgilerini güncel tuttuğu ve bütün derecelerdeki sınıfların müfredatına hâkim olduğu belirlenmiştir. Öğretmenin her eğitim-öğretim yılında aynı sınıf düzeyindeki öğrencilerin dersine girmesi, öğretmenin konulara hâkim olmasına ve sınav sorularını daha kolay hazırlanmasına sebep olduğu tespit edilmiştir.
Scratch destekli matematik öğretiminin 6. sınıf öğrencilerinin cebirsel ifadeler konusundaki akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi
Bu çalışmanın amacı, Scratch yazılımı kullanımının öğrencilerin cebirsel ifadeler konusundaki akademik başarısına ve cebir tutumuna etkisini incelemektir. Öncelikle cebirsel ifadeler konusu üzerine Scratch destekli öğrenme etkinlikleri içeren ders planları hazırlanmıştır. Bu çalışmada nicel ve nitel yöntemlerden yararlanılmış olup nicel kısımda, ön test-son test deney-kontrol gruplu eşitlenmemiş yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ağrı ilinde bulunan bir devlet okulunun seçkisiz olarak seçilen 6. sınıf öğrencilerinden deney ve kontrol grubu (16+16) oluşturulmuştur. Deney grubuna Scratch destekli öğrenme etkinlikleri içeren ders planı uygulanırken, kontrol grubuna ise öğretim programına uygun dersler yapılmıştır. Bu gruplara cebirsel ifadeler başarı testi hem ders öncesi ön-test olarak hem de ders sonrası son-test olarak uygulanmıştır. Cebire yönelik tutumlarını belirlemek amacıyla da cebir tutum testi iki gruba da ön-test ve son-test olarak uygulanmış ve deney grubu öğrencilerine her Scratch etkinliği sonunda yazılı görüş formları verilip düşünceleri incelenmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde Scratch destekli öğrenme etkinliklerinin cebirsel ifadeler konusundaki başarısı ve cebir tutumu üzerinde olumlu yönde anlamlı bir fark oluşturduğu görülmüştür. Öğrenciler Scratch uygulamalarını ilgi çekici, başarıyı arttırıcı ve eğlenceli bulmuşlardır Dolayısıyla Scratch destekli öğrenme etkinliklerinin matematiğin diğer konularına da uyarlanabilir olduğu konusunda öğretmenlere hizmet içi eğitimler şeklinde verilebilir.
5. sınıf öğrencilerin tablo ve grafiklere yönelik problem durumlarına uygun problem kurma becerilerinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı 5.sınıf öğrencilerinin tablo ve grafikler ile ilgili problem durumlarına uygun problem kurma becerilerini incelemektir. Çalışma yöntemi, öğrencilerin problem kurma becerilerini ayrıntılı bir şekilde incelemeyi hedeflediği için nitel araştırma yöntemi olarak belirlenmiştir. Bir devlet okulunda 5. sınıflardan seçilen örneklemden toplam 15 öğrenci ile çalışılmıştır. Öğrencilere, çalışmanın hedefine ulaşmak için pilot uygulama ve uzman görüşleri doğrultusunda hazırlanan 9 problemden oluşan bir problem kurma ölçeği verilmiştir. Öğrencilerden veri işleme alanı ile ilgili problem kurma durumlarına uygun kurabilecekleri kadar problem kurmaları istenmiştir. Problemler kurulduktan sonra öğrencilere yarı yapılandırılmış görüşme formu uygulanmıştır. Veri analizi olarak içerik analiz yöntemi kullanılmıştır. Veri toplama aracından elde edilen bulgular incelendiğinde öğrencilerin problem cümlesi kurmada zorlandıkları ve oluşturulan soru cümlelerin büyük bir kısmının alıştırma kategorisi ile ilgili olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgu sonuçlarına göre problem kurma becerisi ile ilgili önerilerde bulunmuştur. Elde edilen bulgulara göre çalışmada kullanılan ölçek farklı problem kurma çalışmalarında kullanılabilir ve öğrencilerin problem kurma becerilerini geliştirmek için öğretimde ve ders kaynaklarında daha fazla problem kurma çalışmalarına yer verilebilir. 2020, 0 sayfa Anahtar Kelimeler: Alıştırma, Grafik, Problem, Problem Kurma, Tablo
Ortaokul öğrencilerinin temizlik alışkanlıklarının çevre bilgisine ve çevreye karşı tutumlarına etkisi
Sürdürülebilir kalkınma için temizliği; özelden genele yani kişisel temizlikten başlayarak çevreye doğru ilerletebilirsek bireylerin çevre duyarlılığını daha kalıcı hale getirebiliriz. Bireylerin kendi bedeninin temizliğini bilmesi önemlidir. Kişisel temizliğinin önemini bilen bireyler yaşadığı toplumun çevre problemlerine daha duyarlı olabilecekleri tahmin edilmektedir. Çevreye duyarlı yetişen bireyler çevreyi daha yaşanabilir hale getirebilir. Bu araştırmada; ortaokul öğrencilerinin cinsiyet, sınıf düzeyi, yaşanılan yer, anne-babanın eğitim durumu, ailenin yaşadığı konut tipi, el-yüz yıkama, banyo yapma sıklığı gibi değişkenlerin çevre bilgisi ve çevreye karşı tutumlarına etkisi var mıdır? Sorusuna yanıt aranmıştır. Araştırma 2018-2019 eğitim- öğretim yılı Ağrı il merkezine bağlı köy okulları ve merkez okullarda öğrenim gören toplam 360 ortaokul öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Veriler analiz edilirken Mann Whitney U, Kruskall Wallis Testleri kullanılmıştır. Betimsel araştırmanın alt dalı survey (tarama) yöntemi seçilmiştir. Araştırmada veri toplama araçları olarak Çevre Bilgi Testi, Çevre Tutum Ölçeği ve Temizlik Bilgi Formu (yüz yıkama, banyo yapma) kapsamında yer alan değişkenlerle ilişkisi incelenmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda; cinsiyete göre çevre tutumunun farklılaştığı ancak, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi, yaşadığı yer, el-yüz yıkama ve banyo yapma sıklığı ile çevreye yönelik tutumun arasında anlamlı bir farklılaşma bulunamamıştır. Çevre bilgisi ile cinsiyet, sınıf düzeyi, anne-baba eğitim düzeyi, yaşadığı yer, arasında anlamlı ilişki bulunmuş, çevre bilgisi ile el-yüz yıkama ve banyo yapma sıklığı arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının öğrencilerin fen öğrenme anlayışlarına, fen öğrenme yaklaşımlarına ve argümantasyon seviyelerine etkisi
Bu araştırmanın amacı astronomi konusunda kullanılan argümantasyon tabanlı bilim öğrenme yaklaşımının 7. sınıf öğrencilerinin fen öğrenme anlayışlarına, fen öğrenme yaklaşımlarına ve argümantasyon seviyelerine etkisini araştırmaktır. Araştırmanın örneklemini 20 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemleri kullanılmıştır. Veriler toplanırken anketlerden, etkinlik kağıtlarından, video kayıtlarından ve ses kayıtlarından yararlanılmıştır. Araştırma sonucunda öğrencilerin fen öğrenme anlayışlarından "ezberleme", "test çözme" ve "anlama ve farklı bakış" alt boyutlarında ön test ile son test puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur. Öğrencilerin yüzeysel fen öğrenme yaklaşımlarında da ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark tespit edilmiştir. Öğrencilerin etkinlik kağıtlarına verdikleri cevaplara göre öğrencilerin haftalar ilerledikçe daha iyi iddialar geliştirdikleri, iddialarını farklı kanıtlar ile destekleyebildikleri ve arkadaşlarının iddialarını çürütmede daha başarılı oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca uygulama boyunca öğrencilerin argümantasyon seviyelerinin arttığı tespit edilmiştir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının ve görüşlerinin belirlenmesi
Bu araştırmada, fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarının ve görüşlerinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Çalışmanın örneklem grubu Ağrı il merkezi ve merkez köylerde görev yapan toplam 102 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmada veri toplama aracı olarak "Sürdürülebilir Kalkınma Farkındalığını Belirleme Ölçeği (SKFBÖ)" ve "Sürdürülebilir Kalkınma ve Sıfır Atık ile İlgili Görüş Formu (SKSAGF)" kullanılmıştır. SKSAGF ile elde edilen nitel veriler içerik analizi ve betimsel analiz ile analiz edilmiştir. SKFBÖ'den elde edilen verilerin analizinde SPSS 22 paket programından yararlanılmış ve bağımsız t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Çalışma verilerinin analizi sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma farkındalıklarında yaş ve kıdem yılı değişkenine göre istatistiksel olarak anlamlı bir fark görülmüştür. Cinsiyet ve eğitim durumu değişkenine göre ise anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Fen bilimleri öğretmenlerinin sürdürülebilir kalkınma ve sıfır atıkla ilgili kavramlar hakkında genel olarak bilgi sahibi oldukları fakat bazı konularda bilgilerinin yetersiz olduğu sonucuna varılmıştır. Araştırmanın sonunda, sürdürülebilir kalkınma ve sıfır atık farkındalığının arttırılması için insanlar bilinçlendirilmeli, yenilenebilir enerji kaynakları kullanılmalı gibi önerilerde bulunulmuştur.
Yedinci sınıf öğrencilerinin oran-orantı konusu ile ilgili problem kurma becerilerinin öğrenme stillerine göre incelenmesi
Bu çalışmada yedinci sınıf öğrencilerinin farklı temsillere yönelik kurdukları oran-orantı problemleri incelenmiştir. Çalışmada bu öğrencilerin sahip olduğu öğrenme stillerinin, problem kurma becerisi üzerindeki etkisini incelemek amaç edinilmiştir. Bu çalışmanın gerçekleştirilmesinde nicel araştırma yaklaşımından yararlanılmış olup betimsel araştırma olan "Tarama Yöntemi" kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemi, bir ilin ilçe merkezinde öğrenim görmekte olan 126 yedinci sınıf öğrencisinden oluşturulmuştur. Öncelikle öğrencilere Öğrenme Stilleri Envanteri uygulanmış, öğrencilerin verdiği bilgiler doğrultusunda maddelerin kendi içinde aritmetik ortalamaları alınarak öğrencilerin baskın öğrenme stili belirlenmiştir. Daha sonra problem kurma becerilerini ölçmek ve incelemek amacı ile tamamen sözel ya da tamamen görsel verilere dayalı problem kurma etkinliklerinin yer aldığı Problem Kurma Beceri Testi geliştirilmiş olup öğrenciler tarafından kurulan problemlerin değerlendirilmesi için Problem Kurma Beceri Testi Puanlama Yönergesi kullanılmıştır. Kullanılan bu yönerge ile matematiksel bir problemde bulunması gereken özellikler ve problemlerin sağlaması gereken yeterlilikler dikkate alınarak kurulan problemler değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular neticesinde problem kurma becerileri, çeşitli değişkenler açısından incelendiğinde öğrencilerin problem kurma becerilerinin genel olarak düşük seviyede olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanı sıra, görsel olarak sunulan verilere dayalı problem kurma becerilerinde baskın öğrenme stili görsel olan öğrencilerin lehine anlamlı bir fark olduğu ortaya çıkmıştır (p=0,004<0,05). Ayrıca baskın öğrenme stili işitsel olan öğrencilerin görsel ya da sözel olarak sunulan verilere dayalı problem kurma becerileri arasında anlamlı bir fark olmadığı gözlenmiştir (p=0,426>005). Araştırma kapsamında öğrencilerin kurdukları problemlerin ayrıntılı olarak incelenmesiyle, hangi tür problemleri kurmada ne tür zorluklar yaşadıkları belirlenmeye çalışılmıştır. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulayıcılara, matematik derslerinde problem kurma etkinliklerine daha fazla yer verildiği aktivitelerin yapılması önerilmektedir.
Okuma-yazma-sunma yönteminin 8. sınıf madde ve endüstri ünitesinde uygulanmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve fene yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırma, okuma-yazma-sunma yönteminin 8. sınıf "Madde ve Endüstri" ünitesinin öğretiminde öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimlerine yönelik tutumlarına ve bilgilerin kalıcılığına etkisini belirleme amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın örneklemini 2017-2018 eğitim- öğretim yılında MEB'e bağlı bir ilköğretim okulunun 8.sınıfında öğrenim gören 47 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmada sınıfların gruplara ayrılmasında rastgele örneklem yöntemiyle deney ve kontrol olmak üzere iki grup oluşturulmuştur. Araştırmada Milli Eğitim Bakanlığı'nın önerdiği öğretim programa uygun yöntemin uygulandığı kontrol grubu (KG=23) ve okuma-yazma-sunma yönteminin uygulandığı deney grubu (DG=24) olmak üzere ön test-son test kontrol gruplu yarı deneysel yöntem kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Madde ve Endüstri " ünitesine ait yedi alt konuyu içeren Madde ve Endüstri Başarı Testi (MEBT) ile "Fen Bilgisi tutum ölçeği (FBTÖ)" ile "Yarı yapılandırılmış görüşme formu" kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen veriler, tanımlayıcı istatistikler ve bağımsız t-testi kullanılarak bilgisayar paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda okuma-yazma-sunma yönteminin öğrencilerin akademik başarılarına, fen dersine yönelik tutumlarına ve bilgilerin kalıcılığına etkisinin olumlu yönde olduğu belirlenmiştir.
STEM eğitimi yaklaşımına dayalı hazırlanan uygulamaların sınıf öğretmeni adaylarının akademik başarılarına ve bilimsel süreç becerilerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, Fen ve Teknoloji Laboratuvar Uygulamaları-II dersinde, STEM eğitimi yaklaşımına uygun olarak hazırlanan uygulamaların, öğretmen adaylarının akademik başarılarına, bilgilerinin kalıcılığına, bilimsel süreç becerilerine etkisini belirlemek ve STEM eğitimi yaklaşımı ile ilgili öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemektir. Araştırmanın örneklemini, 2018-2019 eğitim-öğretim bahar döneminde Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi Bölümü ikinci sınıfın birinci ve ikinci grubunda öğrenim gören toplam 63 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bu grupların birinci grubu ile STEM eğitimi yaklaşımına uygun ders işlenirken (n=30), ikinci grubu ile tümdengelim laboratuvar yaklaşımına (n=33) göre rastgele belirlenerek işlenmiştir. Bu araştırma, nicel araştırma yaklaşımlarından olan ön test-son test deney gruplu yarı deneysel desen modelindedir. Araştırmada, akademik başarı testi ve bilimsel süreç beceri testi ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Verilerin nicel analizi için SPSS, nitel analizi için ise betimsel analiz kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre STEM eğitimi yaklaşımının tümdengelim laboratuvar yaklaşımına göre akademik başarıyı ve bilimsel süreç becerileri artırdığı görülmektedir. Ayrıca deney grubunda yer alan öğretmen adayları ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmede ise öğretmen adaylarının STEM eğitimi yaklaşımı ile ilgili olumlu görüş bildirdikleri sonucuna ulaşılmıştır.
İlköğretim matematik öğretmeni adaylarının dörtgen ve dörtgen çeşitlerini tanımlama, sınıflama, ayırt etme beceri ve düzeylerinin incelenmesi
Matematiksel alan diline sahip olmak kavramların aralarındaki ilişkiyi güçlendirerek kavramların daha anlamlı ve doğru öğrenilmesini sağlar. Ayrıca matematik eğitiminde kavramların ezberlenmesinin de önüne geçmektedir. Bu amaçla araştırmamızda öğretmen adaylarının dörtgenler bağlamında yazmış olduğu yanıtlar incelenmiş ve öğretmen adaylarının dörtgen ve dörtgen çeşitlerini tanımlama, sınıflama ve ayıt etme beceri ve düzeyleri test edilmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini Doğu Anadolu Bölgesinde yer alan Ağrı ili oluşturmaktadır. Daha kolay hızlı ilerleme kaydedecek örnekleme çeşitlerinden olan kolay ulaşılabilir durum örnekleme çeşidi tercih edilmiştir. Bu bağlamda araştırmanın örneklemini 2019-2020 eğitim öğretim yılında Ağrı ilinde eğitim görmekte olan 61 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın amacı doğrultusunda araştırmacı tarafından geliştirilen ve üç kısımdan oluşan geometrik kavramları tanımlama, sınıflandırma ve ayırt etme testi kullanılmıştır. Geometrik Kavramları Tanımlama, Sınıflandırma ve Ayırt Etme Testinde (1. Kısım) öğretmen adaylarından dörtgen, yamuk, paralelkenar, eşkenar dörtgen, dikdörtgen, kare kavramlarının tanımları istenmiştir. Geometrik Kavramları Tanımlama, Sınıflama ve Ayırt Etme Testinde (2. Kısım) öğretmen adaylarına 17 farklı görsel verilerek dörtgen ve dörtgen çeşitlerini sınıflamalarına yönelik sorular yöneltilmiştir. Geometrik Kavramları Tanımlama, Sınıflama ve Ayırt Etme Testinde (3. Kısım) öğretmen adaylarına aynı 17 farklı görsel üzerinden dörtgen çeşitlerini ayırt etmeye yönelik sorular yöneltilmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular sonucunda, başarı düzeyleri ve cinsiyet ayırt etmeksizin öğretmen adaylarının dörtgenlere ilişkin beceri ve düzeyleri saptanmıştır. Öğretmen adaylarının tanımlama, sınıflandırma ve ayırt etme düzeyleri Pearson korelasyon testi ile analiz edilerek karşılaştırılmıştır. Öğretmen adaylarının, dörtgen ve dörtgen çeşitlerinin tanımlarını yaparken köşe, açı, diklik, paralellik gibi kavramları göz ardı ettikleri için dörtgenlerin özelliklerini eksik ifade ettikleri görülmüştür. Öğretmen adaylarının tanım ve özellik arasındaki ayrımı yapamadıkları ve testin sınıflama ie ayırt etme kısmında da dörtgen olma şartlarını ve hiyerarşiyi dikkate almadıkları için hatalar yaptıkları görülmüştür. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda uygulayıcılara, matematik derslerinde tanımlama, sınıflama ve ayırt etme etkinliklerine daha fazla yer verildiği aktivitelerin yapılması önerilmektedir. 2021, 145 sayfa Anahtar sözcükler: Matematik, geometri, tanımlama, dörtgen, sınıflama, ayırt etme
5. sınıf öğrencilerin örüntüler konusunda yaratıcılık bağlamında problem çözme becerileri ve problem kurma becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu çalışanın amacı ortaokul 5. Sınıf öğrencilerin örüntüler konusunda yaratıcılık bağlamında problem kurma becerilerini ve bu becerilerinin problem çözmeye etkisini incelemektir. Çalışmada karma yöntem kullanılmıştır. Çalışmanın araştırma grubunu Ağrı İl'inde bulunan bir ortaokulun 5. Sınıfta öğrenim gören 2'si pilot 25 öğrenci oluşturmaktadır. Öğrencilere araştırmanın amacına ulaşmak için 4 yarı yapılandırılmış problem durumu içeren Problem Kurma Ölçeği (PKÖ) uygulanmıştır. Öğrencilerden örüntüler konusunda problem durumlarıyla bağlantılı olarak kurabildikleri kadar problem kurmaları istenmiştir. Öğrencilerin kurmuş olduğu problemlerden 12'si seçilerek Problem Çözme Ölçeği (PÇÖ) hazırlanarak araştırma grubuna uygulanmıştır. Problem kurma ve problem çözme sürecini ayrıntılı incelemek adına 14 öğrenci ile görüşmeler yapılmıştır. PKÖ incelenerek öğrencilerin yaratıcılık puanları hesaplanmıştır ve PÇÖ incelenerek öğrencilerin başarı puanları hesaplanmıştır. Öğrencilerin örüntülerde akıcılık, esneklik ve orijinallik bakımından problem kurma becerisinin problem çözme becerisine etkisini incelemek için çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Regresyon analizi sonucunda örüntüler konusunda akıcılık, esneklik ve orijinallik bileşenlerinin problem çözme becerisini yordamadığı tespit edilmiştir. Fakat yaratıcılık bağlamında akıcılık, esneklik ve orijinallik bileşenleri ile problem çözme becerileri arasında anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir.
İlköğretim matematik öğretmenlerinin dönüşüm geometrisine ilişkin çalışma yaprağı geliştirme becerilerinin ve çalışma yapraklarına yönelik görüşlerinin değerlendirilmesi
Bu çalışmada; ilköğretim matematik öğretmenlerinin dönüşüm geometrisine yönelik çalışma yaprağı geliştirme becerilerinin incelenmesi ve çalışma yapraklarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bağlamda çalışmada, nitel araştırma desenlerinden durum çalışması (case study) modeli kullanılmıştır. Çalışmanın katılımcılarını Ağrı ili merkez ve ilçelerinde görev yapmakta olan 14'ü erkek 14'ü kadın toplam 28 ilköğretim matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri; yapılan uygulamalar sonucunda öğretmenlerin hazırladıkları çalışma yaprakları ve yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplanmıştır. Katılımcı öğretmenlerin hazırladıkları 28 adet toplam 141 sayfalık dönüşüm geometrisi konusundaki çalışma yaprakları doküman analizi metoduyla değerlendirilmiştir. Ayrıca yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen veriler ise betimsel analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Veri toplama araçlarından elde edilen sonuçlar iki uzman tarafından ayrı ayrı değerlendirilmiş olup uyum yüzdeleri hesaplanmıştır. Çalışmadan elde edilen bulgular; öğretmenlerin çalışma yapraklarını genel olarak dersin işleniş aşamasında ve değerlendirme sürecinde kullanmak için hazırladıklarını göstermiştir. Ayrıca öğretmenlerin, çalışma yapraklarını konuyu pekiştirmek ve öğrencilerin farklı soru tipi görmesi amacıyla geliştirdikleri belirlenmiştir. Hazırlanan çalışma yapraklarının büyük kısmında konuya uygun aktiviteye/etkinliğe yer vermediği dikkat çekmiştir. Bununla birlikte dersin değerlendirme aşamasında kullanılmak üzere hazırlanan çalışma yapraklarında test sorularına yer verilip doğru- yanlış, boşluk doldurma gibi farklı soru tiplerine yer verilmediği de belirlenmiştir. Dönüşüm geometrisi alt kazanımlarına ait yansıma, öteleme ve ötelemeli yansıma konuları ile ilgili hazırlanan çalışma yaprakları "Çalışma Yaprağı Değerlendirme Anahtarına" göre puanlanmış olup çalışma yapraklarının genel ortalamasının "geliştirilmeli" seviyesinin üst sınırında olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlardan yola çıkarak dönüşüm geometrisi konusunda çalışma yapraklarının geliştirilmesine yönelik bazı önerilerde bulunulmuştur.
Bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan matematik öğretmenlerinin uzaktan eğitim ile ilgili görüşleri
Bu çalışmada bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan matematik öğretmenlerinin uzaktan eğitim ile ilgili görüşleri incelenmiştir. Bu amaçla tüm Türkiye'deki bilim ve sanat merkezlerinde görev yapan rastgele olarak belirlenmiş on iki matematik öğretmeni ile görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler çevrimiçi ortamda gerçekleştirilmiştir. Görüşmelere katılan öğretmenlere araştırmacı tarafından hazırlanmış sekiz sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formundaki sorular yöneltilmiştir. Bu çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden olan olgu bilim araştırma deseni seçilmiştir. Katılımcıların yarı yapılandırılmış görüşme formuna verdikleri cevaplar alt sınıflara ayrılmıştır. Çalışmanın katılımcıların büyük çoğunluğu Covid-19 küresel salgını öncesinde bilim ve sanat merkezinde uzaktan eğitim faaliyetinde bulunmadıklarını ifade etmişlerdir. Katılımcılar uzaktan eğitimin olumlu ve olumsuz yönlerinden, bu olumlu ve olumsuz yönlerin bilim ve sanat merkezleri ve üstün yetenekliler ile ilgili bağlantılarından bahsetmişlerdir. Öğretmenlerin tamamı uzaktan eğitim süresince toplantı platformu olarak Zoom programından ve çeşitli bilgisayar programlarından faydalandıklarından bahsetmişlerdir. Covid-19 küresel salgını sonrası bilim ve sanat merkezlerinde uygulanacak eğitim ile ilgili araştırmaya katılan öğretmenlerden beşi sadece yüz yüze eğitim, yedisi hem yüz yüze hem de uzaktan eğitim modeli olması gerektiğini düşünmektedir. Araştırmaya katılan öğretmenlerden hiçbiri küresel salgın sonrasında bilim ve sanat merkezlerinde sadece uzaktan eğitim uygulanmaması gerektiğini belirtmiştir. Bu tez çalışmasında araştırmacılara uzaktan eğitimin matematik dışındaki alanlara etkisinin araştırılması, öğrenci veya velilerin de görüşlerine başvurulması ve uzaktan eğitim için ders içi etkinlikler ve eğitim araçları geliştirilmesi önerilmiştir. Eğitim yöneticisi ve politika yapıcılara küresel salgın gibi afet durumlarına önceden hazırlıklı olunması yönünde önerilerde bulunulmuştur. Öğrenciler ve velilere de derslere devam durumu ve sınıf içi kuralların yüz yüze eğitim gibi uzaktan eğitimde de aynı olması gerektiği bilincinin geliştirilmesi önerilmektedir.
Fen bilimleri öğretmen adaylarının Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi
Evrim teorisi biyolojinin deneysel gerçeklerini, biyolojik çeşitliliği açıklayan fennin doğasını ve bilimin sistematiğini en iyi şekilde kullanan teorilerden biridir. Fen Bilimleri öğretmen adaylarının Evrim Teorisinin sistematiği ve Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin alınması bilimin doğası ve sistematiğini anlamaları açısından önem arz etmektedir. Bu nedenle bu araştırmanın amacı Fen Bilimleri Öğretmen adaylarının Evrim Teorisi ile ilgili görüşlerinin incelenmesi olarak belirlenmiştir. Araştırma; Erzurum Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Fen Bilimleri Öğretmenliği (1. 2. 3. 4. sınıflarda) öğrenim gören 300 öğretmen adayı ile yapılmıştır. Öğretmen adaylarının Evrim Teorisi hakkındaki görüşlerini derinlemesine belirlemek için araştırmada araştırma yöntemi olarak karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmada Fen Bilimleri öğretmen adaylarının görüşlerini belirlemek üzere (Nadelson, & Southerland, 2012) tarafından geliştirilen Öğrenci Evrim Kabul Envanteri 'ÖEK-E' uzman görüşlerinin ışığında, Türkçe'ye çevrilerek kullanılmıştır. Kullanılan ÖEK-E; beşli likert tipinden oluşan büyük evrim (19 soru), küçük evrim(14 soru) ve insan evrimi(16 soru) olmak üzere toplam 49 soruluk bir ankettir. ÖEK-E'nin güvenirliği 0.92 ve Croncbach Alfa değeri 0.94 verilmiştir. Ancak araştırmada anket uygulanmadan önce tekrar yapılan güvenirlik çalışması sonucunda ÖEK-E Cronbach Alfa değeri 0,81 olarak bulunmuştur. Araştırma sonucunda ikinci sınıfta bulunan Fen Bilimleri Öğretmen Adayları'nın ÖEK-E'ye verdikleri cevapların evrim teorisini kabullenmeye daha yakın olduğu görülmektedir. Araştırmanın alt boyutları olan (makro-evrim) büyük evrim, (mikro-evrim) küçük evrim ve insan evrimi (insan-evrimi) sonuçları ayrı ayrı analiz edilmiştir. Ayrıca araştırmada 20 Fen Bilimleri Öğretmen Adayları ile Evrim Teorisi hakkında yüz yüze görüşmeler yapılarak onların bu konudaki görüşleri alınmıştır. Elde edilen sonuçlar frekans ve yüzde olarak gösterilmiştir. Yapılan analizler sonucunda 2. Sınıf fen bilimleri öğretmen adaylarının diğer sınıflara göre evrim teorisini kabul etmeye daha fazla meyilli oldukları anlaşılmıştır (P<0,05). Fen Bilimleri Öğretmen adaylarından elde edilen verilerden kararsızlık durumuna göre Fen Bilimleri Öğretmen Adayları'nın sınıflar arası büyük evrimi teorisini kabullenme düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=,004). Evrim teorisinin bir diğer alt boyutu olan küçük evrim ile ilgili yapılan analizler sonucunda Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının ÖEK-E'ye verdikleri cevapların diğer sınıflara göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermediği anlaşılmaktadır (p=,668). Fen Bilimleri Öğretmen Adaylarının ÖEK-E'ye verdikleri cevapların, araştırmanın bir diğer alt boyutu olan insan evrim teorisini kabullenme düzeyleri istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur (p=,008). Son olarak Ki Kare Testi sonuçlarına göre fen bilimleri erkek öğretmen adayları ile fen bilimleri kadın öğretmen adayları ÖEK-E verileri arasında cinsiyetleri açısından istatistiksel olarak oldukça anlamlı bir farklılık vardır (p=,000). Araştırma sonuçlarına göre kadın öğretmen adaylarının ÖEK-E'yi kabul etmeye daha fazla meyilli oldukları ve evrim kabul düzeyleri daha yüksek olduğu saptanmıştır.
Yenilenebilir enerji kaynakları hakkında lisans öğrencilerinin farkındalıkları
Bu çalışmanın amacı lisans öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları hakkındaki farkındalıkları çeşitli değişkenler bakımından incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda araştırmada genel tarama modelinin alt türü olan betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Lisans öğrencilerin yenilenebilir enerji kaynakları hakkında farkındalıklarını belirleyebilmek amacıyla 5'li likert Fen öğretmeni adaylarına yönelik yenilenebilir enerji kaynakları tutum ölçeği: Geçerlilik ve güvenirlik çalışması kullanılmaktadır. Araştırmanın bu çalışma grubu 2019–2020 eğitim-öğretim yılı güz döneminde, Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nde öğrenim gören 263 lisans öğrencisi (146 kız, 117 Erkek) oluşturmaktadır. Lisans öğrencilerin demografik özelliklerinin belirlenmesi amacıyla kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Veri toplama süreci sonunda elde edilen veriler istatistik paket programı (SPSS) kullanılarak analizler yapılmıştır. Veriler normal dağılım gösterdiği için Güvenirlik analizi, Faktör Analizi, T- Testi, Anova Testi, Korelasyon ve Regresyon analizleri uygulanmıştır. Elde edilen verilerle öğretmen adaylarının yenilenebilir enerjiye yönelik görüşleri; Cinsiyet, Sınıf düzeyi, Babanın öğrenim durumu, Annenin öğrenim durumu, Ailenin gelir durumu, Lisans öğrencileri yenilenebilir enerji kaynakları kavramıyla ilk ne zaman karşılaşmıştır? Lisans öğrencileri yenilenebilir enerji kaynakları konusunun eğitim programlarında daha fazla öğretilmesini ister mi? değişkenleri yönünden incelenmiştir. Anahtar sözcükler: Enerji, Fosil yakıtlar, Yenilenebilir enerji kaynakları, Lisans öğrencileri
İlköğretim matematik öğretmen adaylarının bazı geometrik şekilleri çizim becerilerinin incelenmesi
Öğrencilerin geometri başarısını daha verimli bir şekilde gerçekleştirebilmeleri ve geometrik düşünme seviyelerini arttırabilmeleri için geometrik çizimleri başarı ile yapmaları gerekmektedir. Pergel, cetvel açı ölçer gibi çeşitli araçlar kullanılarak öğrencilerin farklı geometrik çizimleri adım adım oluşturabilirler. Bu araştırmada öğretmen adaylarının köşegen uzunluğu, köşeleri ve köşegeni verilen çokgenleri çizebilme becerilerini, çokgenlerin kavramsal yapısını ve sahip oldukları özellikleri çizim esnasında kullanıp kullanamadıklarını, çizimlerde yaptıkları kavramsal hataları, cetvel ve iletki kullanarak yaptıkları çizimlerin verilen ölçüleri sağlayıp sağlamadıklarını ortaya koymak amaçlanmıştır. Bu araştırmanın verileri, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde İbrahim Çeçen Üniversitesi ilköğretim matematik öğretmenliği lisans programı birinci sınıfında öğrenim gören 80 öğrenciye uygulanan ve iki boyutlu 6 geometrik kavramın çiziminin gerektiği açık uçlu soruları içeren veri toplama formu aracılığıyla elde edilmiştir. Bu çalışmada katılımcılara yöneltilen sorular belirli hata sınıfları adı altında kategorilere ayrılarak bulguların anlaşılması ve sunulması sağlanmıştır. Buna göre elde edilen veriler betimsel analiz ile açıklanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler öğretmen adaylarının geometrik kavramlarla ilgili çizim becerilerinin sergilendiği öğretim içeriği ile sınırlıdır. Öğretmen adaylarının köşegen, kenar ve yükseklik kavramları ile ilgili özellikleri yeterince bilmedikleri ve bu kavramlarda sorunlar yaşadıkları söylenebilir. Öğretmen adayları herhangi bir çizim verilmeksizin, istenen özelliklere sahip şekil çizimlerini gerçekleştirmede zorlandıkları söylenebilir. Prototip şekiller verilse de bu şekillerin tamamlanması noktasında istenenlerin çiziminde başarılı olunmadığı ifade edilebilir. Şekillerin çiziminde verilen ve istenen özellikler bakımından önemli sorunlar ortaya çıkmış. Bunlardan bazılarının şekillerin açı ve kenar özelliklerinin bilinmemesinden bazıları da çizim araçlarını kullanma becerilerinin yeterli düzeyde olmamasından kaynaklandığı söylenebilir. Eksik geometri kavramları ile ilgili etkilikler geliştirilerek, öğretmen adaylarına uygulanabilir.
Ortaokul matematik öğretmenlerinin LGS hakkındaki görüşlerinin incelenmesi: Ağrı ili örneği
Bu çalışmanın amacı; matematik öğretmenlerinin ilk defa 2017-2018 eğitim öğretim yılında uygulanan Liselere Geçiş Sisteminin (LGS) matematik soruları hakkında görüşlerini ortaya koymaktır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Araştırma yöntem olarak olgu-bilim deseniyle tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Ağrı ilinde görev yapan 38 kadın 32 erkek olmak üzere toplam 70 Matematik öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışmada nitel veri toplama süreci için araştırmacı tarafından oluşturulan 6 soruluk yazılı görüş formu kullanılmıştır. Çalışmanın bulguları, LGS hazırlık süresince sorunların öğretmen, öğrenci ve sistem kaynaklı olarak üç kısımda olduğunu göstermektedir. Bulgular ders işleme yönteminde değişiklik yapmayan öğretmen sayısının oldukça az olduğunu göstermektedir. Bu öğretmenler yöntem değiştirmeme nedeni olarak müfredatın yoğun olduğunu bu nedenle konuların zamanında yetiştirilememesini göstermekte, ayrıca öğrencilerin hazır bulunuşluk seviyelerinin yeterli olmamasından dolayı kavram öğretiminden yeni nesil soru çözümü aşamasına geçemediklerini ifade etmektedirler. Öğretmenler, öğrencilerini sınava motive edemediklerini ve müfredatı yetiştirmekte sorun yaşadıklarını, dolayısıyla kısmen de olsa LGS başarısızlığında kendilerinin de paylarının olduğunu belirtmektedirler. Yine çalışma bulgularına göre, yeni sınav sisteminde müfredat açısından ders kitabının çok yetersiz olduğunu, yeni nesil sorulara yeterince yer verilmediğini belirtmişlerdir. Öğretmenler çoğunlukla öğrencilerin matematik dersine karşı önyargılı davrandıklarını, bunun sebebi olarak LGS sisteminde sorulan yeni nesil soruları anlamada güçlük çektiklerini belirtmişlerdir. Bunun yanında öğretmenler LGS sınav süresinin yetersiz olduğunu, soruların verilen süreye göre çok uzun olduğunu düşünmektedirler. Ayrıca yeni nesil soru tarzının 4 yıllık eğitim öğretim süresi boyunca sadece 8. Sınıfta olması, bu sebeple öğrencilerin hazır bulunuşluk düzeylerinin yeni nesil sorular için eksik olmasının sistem kaynaklı bir sorun olduğu belirtilmiştir.
Fen Bilimleri dersi öğretim programının 3-8. sınıf kademeleri ders kazanımlarının 21. yüzyıl becerileri açısından incelenmesi
Bu çalışmada 2018 Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (FBDÖP) 'nın 3-8. Sınıf düzeylerinde toplam 302 ders kazanımı 21. Yüzyıl becerileri açısından incelenmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılmıştır. Verilerin analizinde kullanılan temalar, P21 platformu tarafından adlandırılan 21. Yüzyıl becerileridir. Elde edilen veriler temel ve alt beceri alanlarına göre analiz edilmiştir. Araştırmada sınıf düzeyleri, konu içeriği öğrenme alanları ve sınıf düzeyi ayrımı yapılmaksızın tüm kazanımların 21. Yüzyıl becerileri açısından incelemesi yapılmış ve aralarında istatistiksel fark olup olamadığına bakılmıştır. En fazla rastlanan beceriler eleştirel düşünme ve problem çözme ve bilgi okuryazarlığı becerileri olmuştur. Temel beceri alanları arasında Yaşam ve Kariyer becerilerinin tüm alt beceri alanlarının geri planda kaldığı görülmüştür. Kazanımların beceri alanlarına dağılımı için yapılan istatistiksel hesaplamalar sonucunda beceri alanlarının kazanımlara dağılımında anlamlı düzeyde farklılık olduğu görülmüştür. Alt beceri alanları ayrımı yapılmadan sınıf düzeylerine göre kazanımlarda ise 21. yy becerilerinin dağılımında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde fark belirlenmiştir. Öğretim programına genel olarak bakıldığında tüm konu alanları için farklı sınıf düzeylerinde hiç temsil edilmeyen veya çok düşük düzeyde temsil edilen beceriler için istatistiksel hesaplamalar yapılamamıştır. Bunlardan iletişim becerisine 3. Sınıf düzeyinde 2 kazanımdan başka rastlanmaması, medya okuryazarlığı becerisine 4, liderlik ve sorumluluk becerisine ise 12 kazanımdan başka yerde rastlanmaması, becerileri kazandırmayı hedefleyen kazanım sayılarının yeterli olmadığını gösteren bulgulardan olmuştur. 21. Yüzyılı yaşadığımız ve 21 yılını geride bıraktığımız bu dönemde diğer ülkelerdeki gelişmelerin üst düzeyde olmasının dikkate alınıp 21. yüzyıl becerilerine göre Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programının revize edilmesi, eğitim ortamlarının bu açıdan düzenlenmesi önerilebilir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı, 21. Yüzyıl Becerileri, Fen Öğretimi.
Farklı branşlardaki öğretmenlerin bilim tarihinin doğasına olan inançları ve epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmada, farklı branşlardaki öğretmenlerin bilim tarihinin doğasına olan inançları ve epistemolojik inançları arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmıştır. Bu çalışmada araştırma yöntemi olarak nicel bir araştırma yöntemi olan tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi Bitlis ili sınırları içerisinde görev yapmakta olan farklı branşlardan ulaşılabilirlik esaslı örnekleme yöntemi kullanılarak belirlenen 492 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmada veriler Conley vd. (2004) tarafından geliştirilen, Yalçın ve Yalçın (2017) tarafından Türkçeye çevrilen Epistemolojik İnanç Ölçeği ile Vansledright ve Reddy (2014) tarafından geliştirilen ve Türkçeye Bilim Tarihi Hakkında İnançlar Ölçeği olarak uyarlanan bir ölçek kullanılarak toplanmıştır. Araştırmada elde edilen veriler istatiksel olarak analiz edilmiştir. Bulgular alan ayırımı yapılmadan gerçekleştirilen analizlerin sonucunda Sübjektivist Tarih Anlayışı alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı düzeyde bir fark olduğunu göstermiştir. Ayrıca çalışmada alan ayrımı yapılmadan gerçekleştirilen analizlerin sonucunda öğretmenlerin epistemolojik inanç alt boyutlarının cinsiyet değişkenine göre sadece Bilimsel Bilginin Kaynağı alt boyutunda kadın öğretmenler lehine anlamlı düzeyde bir fark tespit edilmiştir. Fen alanından öğretmenler ve fen alanından olmayan öğretmenler için yapılan analizler sonucunda her iki ölçeğin alt boyutları arasında istatiksel olarak anlamlı bir düzeyde korelasyonlar tespit edilmiştir. Bazı korelasyonlarda bilginin kaynağı olarak bilim insanı, öğretmen ve ders kitabı faktörlerini benimseyen öğretmenlerin, tarihi kanıta göre temellendirmeyen yorumlama şeklinde bir bakış açısına sahip oldukları görülmektedir. Başka bir korelasyonda ise öğretmenlerin tarih anlayışlarının bir uzman, bir otorite tarafından gerçekleştirilen ve yorumlamaya ihtiyaç duymayan bir etkinlik olarak gördükleri tespit edilmiştir. Diğer bir korelasyonda ise öğretmenlerin bilginin deneye, kanıta ve yeni keşiflere dayalı olarak değişebileceği anlayışının güçlenmesiyle yoruma dayalı tarih inançlarının zayıflaması sonucu ortaya negatif bir korelasyonun çıktığı görülmektedir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliği bilgisi ve iklim değişikliği öğretimine yönelik görüşleri
Bu çalışmanın amacı Fen Bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliğine yönelik bilgi ve farkındalıkları ile iklim değişikliğinin öğretimine yönelik görüşlerinin neler olduğunu ortaya çıkarmaktır. Ayrıca son düzenleme ile "çevre eğitimi ve iklim değişikliği" dersi öğretim programının hazırlanması ve 2021-2022 eğitim-öğretim yılında okutulacak olması nedeniyle bu konuyla en fazla ilgili olan ve konuyu öğretmesi beklenen Fen Bilimleri öğretmenlerinin bu eğitimi vermeye ne kadar hazır olduklarının belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu tez çalışmasında temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini amaçlı örnekleme yöntemine göre seçilmiş en az 5 yıl mesleki deneyimi olan 10 Fen Bilimleri öğretmeni oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Veri analiz sürecinde içerik analizi yöntemi kullanılarak bulgular çeşitli kod ve kategoriler altında sunulmuştur. Çalışmanın sonuçları incelediğinde Fen Bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliğinin nedenleri, etkileri ve iklim değişikliğine yönelik çözümlerle ilgili çeşitli bilgilerinin olduğu ancak bu bilgilerin daha yüzeysel düzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Ayrıca Fen Bilimleri öğretmenlerinin iklim değişikliği öğretimine yönelik görüşleri incelendiğinde iklim değişikliğinin öğretimi, iklim değişikliği dersinin nasıl verilmesi gerektiği, iklim değişikliği öğretimi ile ilgili karşılaşılan engeller ve bunların nedenleri üzerinden çeşitli bulgular elde edilmiştir. Genel olarak öğretmenler iklim değişikliği konusunun Fen Bilimleri öğretim programında yeteri kadar yer almadığını düşünmektedir ve iklim değişikliğinin disiplinler arası bir yaklaşımla öğretilmesi gerektiği görüşünü dile getirmişlerdir. Bu çalışmanın sonuçları iklim değişikliğinin öğretimi ile ilgili ihtiyaçları belirleyerek, öğretmen eğitimi ve iklim değişikliği eğitimi araştırmalarına yönelik önerilerde bulunmaktadır.
Fen bilimleri alana özgü becerileri kapsamında ortaokul öğrencilerinin izledikleri çizgi filmlerin değerlendirilmesi
Bu tez çalışmasında, Türkiye'de televizyon ve dijital ortamlarda yayınlanan, ortaokul öğrencilerinin en çok izlemiş oldukları çizgi filmlerde Fen Bilimleri dersi alana özgü becerilerinin bulunup bulunmadığı ve bu becerilerin ne sıklıkla işlendiğini analiz etmek amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Çocuk, Cartoon Network, Yumurcak TV ve Disney Channel kanallarında yayınlanan, ortaokul öğrencilerinin seçmiş oldukları ve en çok izledikleri çizgi filmler arasından Vikingler, Kaptan Tsubasa ve Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filmleri ele alınmıştır. Araştırma için Ağrı ili Hamur ilçesi bir ortaokulunda öğrenim gören toplam 60 ortaokul öğrencisine anket yapılmış, sevdikleri çizgi filmler sorulmuş ve en çok izlenen çizgi filmler arasından ilk üç çizgi film araştırmanın kapsamı olarak belirlenmiştir. Bu doğrultuda araştırmada içerik analizi yapılıp nitel araştırma yöntemi seçilmiştir. Vikingler çizgi filminden 61, Kaptan Tsubasa çizgi filminden 60, Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filminden 29 bölüm olmak üzere toplam 150 çizgi film bölümü incelenmiştir. İzlenen her çizgi film bölümü içinde geçen diyaloglar metin şeklinde yazılıp, frekans ve yüzde oranları hesaplanarak grafik ve tablolar halinde sunulmuştur. Araştırmanın güvenirliğini sağlamak için araştırma verileri uzman kişiler tarafından incelenmiştir. Elde edilen verilere göre incelenen bu üç çizgi filmde Fen Bilimleri ders alana özgü becerilerinden %62,81 oranında en fazla bilimsel süreç becerisi görülürken, %0,89 oranında en az Mühendislik ve Tasarım becerisine ulaşılmıştır. Söz konusu çizgi filmlerde Fen Bilimleri alana özgü becerileri karşılaştırdığımızda ise %33,6 oranında takım çalışması, %24,01 oranında çıkarım yapma becerisi en fazla görülürken, değişkenleri tanıma becerisi her üç çizgi filmde de kullanılmamıştır. Aynı zamanda çizgi filmler arasında en fazla Fen Bilimleri alana özgü becerilere %46,32 oranında Kaptan Tsubasa sahipken, en az %19,8 oranında Uğur Böceği ile Kara Kedi çizgi filminin sahip olduğu gözlemlenmiştir. Öğrenciler çizgi filmleri izlerken gizil öğrenme yaşayıp sıkılmadan birçok kazanımı kendinde içselleştirebilir. Derslerinde kazanımlara uygun çizgi filmleri seçerek soyut kavramları veya sıkıldığı, anlamakta zorluk çektiği konuları çizgi film veya animasyonlar yardımıyla izletilebilir. Öğrenci bu sayede eğlenceli bir öğrenme ortamında sıkılmadan ve kalıcı bir şekilde öğrenmeyi gerçekleştirebilir.
Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme anlayışları, yapılandırmacı öğrenme ortamları algıları ve fen öğrenmeyi günlük hayata uygulama özyeterlikleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme anlayışlarının ve yapılandırmacı öğrenme ortamı algılarının, fen öğrenmeyi günlük hayata uygulama özyeterliklerini ne düzeyde açıkladığını belirlemektir. Araştırmanın örneklemini 7. ve 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 592 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın korelasyon analizi sonuçlarında üst-düzey fen öğrenme anlayışları ile fen öğrenmeyi günlük hayata uygulama özyeterlikleri arasında anlamlı ve pozitif, çoğunlukla yüksek düzeyde ilişkiler olduğu bulunmuştur. Öğrencilerin yapılandırmacı öğrenme ortamları algıları ve fen öğrenmeyi günlük hayata uygulama özyeterlikleri arasında anlamlı ve pozitif, çoğunlukla orta düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre ise öğrencilerin üst-düzey fen öğrenme anlayışlarından 'bilginin artması', 'uygulama' ve 'anlama ve farklı bakış' boyutları ile yapılandırmacı öğrenme ortamları algılarından 'düşündüren' ve 'işbirlikli' boyutlarının fen öğrenmeyi günlük hayata uygulama özyeterliklerini anlamlı bir şekilde açıkladığı tespit edilmiştir. Öğrencilere yapılandırmacı bir öğrenme ortamı oluşturulabilirse ve üst-düzey fen öğrenme anlayışlarını geliştirecek öğretim-yöntem ve teknikleri seçilirse öğrencilerin fen öğrenmeyi günlük hayata uygulamaya yönelik özyeterliklerinin daha yüksek olması beklenebilir. Anahtar sözcükler: fen öğrenme anlayışları, fen öğrenme özyeterliği, yapılandırmacı öğrenme ortamları algıları.
Lise öğrencilerinin epistemolojik inançları, fen öğrenme anlayışları ve mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyonları arasındaki ilişkilerin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, lise öğrencilerinin epistemolojik inançlarının ve fen öğrenme anlayışlarının, mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarını ne ölçüde açıkladığını araştırmaktır. Araştırma 9. ve 10. sınıf 518 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir ve ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Analizler sonucunda epistemolojik inançlarından "bilginin kaynağı" ve "bilginin kesinliği" boyutları mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyon ile düşük, pozitif ve anlamlı ilişki gösterirken "bilginin gelişmesi"ve "bilginin doğrulanması" boyutlarıyla ise orta, pozitif ve anlamlı bir ilişki göstermiştir. Öğrencilerin alt-düzey fen öğrenme anlayışlarından "ezberleme" ve "test çözme" boyutları mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyon ile düşük, negatif ve anlamlı bir ilişki gösterirken "hesaplama ve pratik yapma" boyutu ise mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyon ile ilişkisizdir. Üst-düzey fen öğrenme anlayışlarından "bilginin artması", "uygulama" ve "anlama ve farklı bakış" boyutları mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyon ile orta, pozitif ve anlamlı ilişki göstermişlerdir. Standart çoklu regresyon analizi sonucunda ise öğrencilerin epistemolojik inançlarından "bilginin gelişmesi" ve "bilginin doğrulanması" ile üst-düzey fen öğrenme anlayışlarından "uygulama" ve "anlama ve farklı bakış" boyutları mobil fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarını anlamlı bir şekilde açıklamıştır. Anahtar Kelimeler: Epistemolojik Ġnançlar, Fen Öğrenme AnlayıĢları, Mobil Fen Öğrenme, Motivasyon.
Fen bilimleri öğretmenlerinin girişimcilik algılarının incelenmesi
2013 yılında fen bilimleri dersi öğretim programına eklenen ve son yıllarda önemini her geçen gün artıran girişimcilik becerisi öğrencilere kazandırılması gereken yaşam becerilerinden biridir. Bu nokta fen bilimleri öğretmenlerin girişimcilik ile ilgili sahip olduğu bilgi, beceri ve deneyimlerini ön plana çıkarmaktadır. Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretmenlerinin girişimcilik algılarını belirlemektir. Çalışmada karma yöntemin birleştirme (çeşitleme) deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemi kolay ulaşılabilen örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Ağrı il merkezi ve ilçelerindeki ortaokullarda görev yapan 257 fen bilimleri öğretmeni ile gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın nicel verileri literatürden alınan "Bireysel girişimcilik algı ölçeği" ile elde edilirken, nitel veriler 18 fen bilimleri öğretmeni ile yapılan yarı yapılandırılmış mülakatlarla toplanmıştır. Çalışmadan elde edilen nicel bulgular SPSS analiz programı kullanılarak analiz edilmiş, nitel bulgular betimsel analizine tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin bireysel girişimcilik algılarının genel anlamda yüksek olduğu belirlenirken cinsiyet ve eğitim durumları, kurs alma durumu değişkenleri açısından anlamlı bir fark olmadığı saptanmıştır. Ayrıca çalışmada TÜBİTAK etkinliklerinde görev alan fen bilimleri öğretmenlerinin girişimcilik algılarının bu etkinliklerde görev almayan fen bilimleri öğretmenlerinden anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir. Çalışmadan elde edilen bir diğer önemli sonuç ise araştırmanın kontrol odağı, kendine güven, iletişim alt boyutlarına ilişkin nitel sonuçların, çalışmanın nicel sonuçları ile desteklenmesidir. Fen bilimleri öğretmenlerinin TÜBİTAK etkinliklerinde görev almalarını teşvik edilmesi ve girişimcilik ile ilgili kursların yaygınlaştırılması çalışmanın önerileri arasındadır.
Ortaokul 8. sınıf fen bilimleri öğretiminde Scratch destekli uygulamaların öğrencilerin akademik başarı ve motivasyonlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı fen bilimleri öğretiminde blok temelli bir programlama olan Scratch kullanımının, ortaokul sekizinci sınıf öğrencilerinin akademik başarılarına ve motivasyonlarına etkisini incelemektir. Çalışma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı bahar döneminde Ağrı ilinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı bir devlet okulunda 8.sınıf düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma grubunu seçkisiz yöntemle seçilen 22 sekizinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel ve nicel veriler karma yöntem kullanılarak elde edilmiştir. Çalışmada tekrarlı ölçümler ön test-son test zayıf deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak "Basınç Konusuna Yönelik Başarı Testi" (BKYBT) ve "Fen Öğrenimine Yönelik Motivasyon Ölçeği" (FÖYMÖ) kullanılmıştır. Nitel veriler ise yazılı görüş formu ile toplanmıştır. Uygulama öncesi Scratch hatırlatıcı eğitimi ve Scratch destekli uygulamalar yapılmıştır. Çalışma toplam 5 hafta sürmüştür. Bulgular öğrencilerin uygulama sonrasında akademik başarı ve fen öğrenmeye yönelik motivasyonlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılığın olduğunu göstermiştir. Yazılı görüş verileri betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular öğrencilerin uygulamayı eğlenceli, motive edici ve kalıcı öğrenme sağlayan bir yöntem olarak algıladıklarını ortaya koymuştur. Anahtar sözcükler: Fen Öğretimi, Scratch, Fen Öğrenmeye Karşı Motivasyon, Fen Başarısı, Kodlama
Fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitimde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi
Bu çalışmada Fen Bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitim sürecinde karşılaştıkları sorunlar ve bu sorunlarla başa çıkma yöntemlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada temel nitel araştırma yaklaşımı kullanılmıştır. Amaçlı örnekleme yönteminin kullanıldığı çalışmanın örneklemi dokuz fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Çalışmada veriler on sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşmeler kullanılarak toplanmıştır. Toplanan veriler betimsel olarak analiz edilmiştir. Oluşturulan kategoriler tablo haline getirilmiştir. Bulgular öğretmenlerin uzaktan eğitim sürecinde yaşadığı problemler ve başa çıkma yöntemleri olarak iki grupta toplanmıştır. Analiz neticesinde öğretmenlerin uzaktan eğitim sürecinde "yetersiz internet altyapısı, uygulamanın İngilizce olması, teknoloji kullanım yetersizliği, öğrenciye ulaşamama, yaparak yaşayarak öğrenme eksikliği, özel hayatta zaman planlaması sorunu, öğrenci kontrolünün olmaması, öğrencilerin derse gereken ilgiyi göstermemesi, tahta kullanımının kısıtlı olması, yüz yüze bir araya gelememe, öğrenciden dönüt alamama" gibi sorunlar yaşadıkları ortaya konmuştur. Ayrıca öğretmelerin bu sorunları "veli iletişimi, farklı platform kullanımı, dijital içerikleri öğrenmeye zaman ayırma" gibi yollarla çözmeye çalıştıkları tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Uzaktan Eğitim, Fen Öğretimi, Pandemi
7. sınıf Fen Bilimleri dersi saf madde ve karışımlar ünitesinde scratch destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarıları ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, 7.sınıf Fen Bilimleri dersi Saf Madde ve Karışımlar ünitesinde Scratch destekli öğretimin öğrencilerin akademik başarıları ve tutumlarına etkisinin incelenmesidir. Bu araştırmada, araştırma yöntemlerinden ön test, son test kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Ayrıca uygulama boyunca gerek doğrudan gerekse online öğrenci etkinlik gözlemleri yapılmıştır. Deney grubu öğrencilerinin uygulamayla ilgili yazılı görüşleri alınmıştır. Araştırmanın çalışma grubu, 2020-2021 eğitim öğretim yılında, Ağrı iline bağlı bir ilçede yer alan bir ortaokulda öğrenim gören iki 7.sınıf şubesinden oluşmaktadır. Araştırmada deney grubu ile Scratch destekli Fen eğitimi yürütülmüştür. Araştırmaya katılan deney ve kontrol grubu öğrencilerine önce ve sonra Fen dersi başarı testi, tutum ölçeği ve kalıcılık testi uygulanmıştır. Son test uygulamasından dört hafta sonra başarı testi kalıcılık testi olarak yeniden uygulanmıştır. Nicel veriler bağımsız t testi ile analiz edilmiştir. Gözlem verileri ve yazılı görüşler betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular Scratch Destekli Fen Öğretiminin uygulandığı deney grubu ile kontrol grubu arasında akademik başarıları, ders tutumu ve bilgilerin kalıcılığı açısından deney grubu lehine anlamlı bir fark olduğu görülmüştür. Nitel bulgular öğrencilerin uygulamayı motive edici ve eğlenceli bulduğu, diğer fen konularında da kullanılmasını talep ettiklerini göstermektedir.
Ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında bulunan etkinliklerin yaşam becerileri yönünden incelenmesi
Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programlarında tüm bireylerin fen okuryazarı bireyler olarak yetiştirilmesi amaçlanmıştır. Fen okuryazarı bireyler; araştıran, sorgulayan, mantıklı kararlar veren, problem çözebilen, özgüvenli, işbirliğine ve iletişime açık, girişimci, yenilikçi düşünen, sürdürülebilir kalkınma bilinciyle hayat boyu öğrenen bireylerdir. Fen okuryazarı bireyler yetiştirmek için ise 21. yy becerilerinden biri olan yaşam becerilerini öğrencilere kazandırmak oldukça önemlidir. Bu çalışma ortaokul fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerin içinde yaşam becerilerini barındırma düzeyini değerlendirmek amacıyla yapılmıştır. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış ve 5., 6., 7. ve 8. sınıf okul ders kitapları incelenmiştir. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından alan yazından faydalanılarak hazırlanıp geliştirilen yaşam becerileri değerlendirme rubriği kullanılmıştır. Fen bilimleri ders kitaplarında yer alan her bir etkinlik oluşturulan rubrik sayesinde ayrı ayrı analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular her sınıf düzeyi için ayrı olacak şekilde, ortalama ve yüzde değerleri ile grafik haline getirilmiştir. Sonuç olarak 5. Sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerin %50 oranında, 6. Sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerin %52 oranında yaşam becerilerini bulundurma düzeyleri tespit edilmiştir. 7. Sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerinin %55 oranında, 8. Sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerinin ise %60 oranında yaşam becerilerini bulundurma düzeyleri tespit edilmiştir. Ayrıca tüm sınıf düzeylerinde bulunan fen bilimleri ders kitapları içerisinde yer alan 127 etkinliğin toplam %54 oranda yaşam becerilerini kazandırmaya yönelik olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar sözcükler: Ortaokul fen bilimleri ders kitapları, Ders kitabı etkinlikleri, 21. yy becerileri, Yaşam becerileri
Maddenin özellikleri ünitesinde yaratıcı etkinlikler ve infografik tekniklerle fen öğretiminin öğrencilerin tutum, motivasyon ve akademik başarıları üzerine etkilerinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, 4. sınıf fen bilimleri dersi maddenin özellikleri ünitesinde yaratıcı etkinlikler ve infografik tekniklerin öğrencilerin tutum, motivasyon ve akademik başarıları üzerindeki etkilerini incelemek ve karşılaştırmaktır. Bu araştırmanın yöntemi yarı deneysel bir desen olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Ağrı ili Taşlıçay ilçesindeki ilköğretim okullarında öğrenim gören 72 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmuştur. Deney gruplarında yaratıcı etkinlikler ve infografik tekniklerin ayrı ayrı, kontrol grubunda ise geleneksel yöntemin kullanıldığı araştırmada rastgele iki deney grubu ve bir kontrol grubu oluşturulmuştur. Yapılan araştırmada deneysel tekniklerin (yaratıcı etkinlikler ve infografik teknikleri) kullanıldığı deney grupları ve müfredata dayalı öğretim yöntemlerinin kullanıldığı kontrol grubu olmak üzere üç grup oluşturulmuştur. Yaratıcı etkinliklerle fen öğretimi yönteminin uygulandığı deney 1 grubu 26 öğrencinin katılımıyla, fen eğitiminin infografik tekniklerle uygulandığı deney 2 grubu, 34 öğrencinin katılımıyla ve müfredat temelli öğretim yöntemlerinin kullanıldığı kontrol grubu 12 öğrencinin katılımıyla oluşturulmuştur. Veri toplama araçları olarak her biri literatürden alınan ve güvenirliği ve geçerliliği sağlanmış; Maddenin özellikleri başarı testi (MÖBT), Fen öğrenmeye yönelik motivasyon Ölçeği (FÖYMÖ) ve Fen bilimleri tutum ölçeği (FBTÖ) kullanılmıştır. Öğretim yöntemlerinin etkilerini belirlemek ve karşılaştırmak için SPSS 24.0 paket program menüsünde yer alan uygun analiz teknikleri (Ki-kare testi, Mann Whitney U testi, Anova testi, t-testi vb.) kullanılmıştır. Bu çalışmada ön test başarı toplam puanlarından elde edilen veriler ile tutum ve motivasyon testleri puan ortalamalarından elde edilen verilerin analizi sonucunda; öğrencilerin gruplar arası başarı testi ortalamalarının ön test sonuçlarının birbirine yakın olduğu ancak aradaki farkın istatistiksel olarak anlamlı bir fark oluşturmadığı tespit edilmiştir. Ayrıca araştırmadan elde edilen veriler sonucunda araştırmaya katılan öğrencilerin deney gruplarının akademik başarı son test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farkın olmadığı, fakat deney gruplarının her biri ve kontrol grubu arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklarının olduğu belirlenmiştir. Ayrıca araştırmadan elde edilen veriler sonucunda araştırmaya katılan öğrencilerin oluşturduğu grupların tutum ön-test ve son-test ve motivasyon ön-test ve son-test sonuçları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı görülmüştür. Anahtar sözcükler: Yaratıcı etkinlikler, İnfografik teknikler, Fen Öğretimi, Fen eğitimi
Fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal medyanın fen eğitiminde kullanılmasına yönelik görüşleri
Bu araştırmada fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal medyanın fen eğitiminde kullanılmasına yönelik görüşlerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın örneklemini Mersin ilinde görev yapan 60 fen bilimleri öğretmenleri oluşturmaktadır. Bu araştırmada nitel araştırma yöntemi kullanılmış ve bu doğrultuda görüşme tekniğinden yararlanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Fen bilimleri öğretmenleri ile yapılan görüşmeler ortalama 15-20 dakika sürmüştür. Araştırma sonucunda elde edilen veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin sosyal medyanın fen eğitiminde kullanılmasına ilişkin görüşleri incelenmiş, görüşmeler sonucunda öğretmenlerin sosyal medyayı fen eğitiminde kullanım amaçlarının; hızlı iletişim, materyal oluşturma, farklı yöntem ve teknikler, görsel zenginlik, online deneme ve testler, deney yapımında maddiyattan ve zamandan kazanç olduğu tespit edilmiştir. Sayfa: 90 Anahtar kelimeler: Sosyal Medya, Fen Bilimleri Öğretmenleri, Eğitim.
İlkokul 3.ve 4. sınıf fen bilimleri ders kitaplarında yer alan etkinliklerin bilimsel süreç becerileri açısından incelenmesi
Bu çalışma ilkokul 3.ve 4.sınıf fen bilimleri ders kitaplarında [FBDK] yer alan etkinliklerin bilimsel süreç becerileri [BSB] açısından incelenmesi amacıyla yürütülmüştür. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımlarından doküman inceleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan dokümanlar 2019-2020 eğitim-öğretim yılında kullanılan, yayıncılığı Milli Eğitim Bakanlığı [MEB] tarafından yapılan ve beş yıl süreyle ilkokul 3. ve 4.sınıflarda FBDK olarak kabul edilen ders kitaplarıdır. Çalışmanın amacı doğrultusunda ilkokul 3. ve 4. sınıf FBDK'ler dersin öğretim programında BSB başlığı altında yer alan "Gözlem", "Ölçme", "Sınıflama", "Verileri Kaydetme", "Hipotez Kurma", "Verileri Kullanma", "Model Oluşturma", "Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme" ile "Deney Yapma" kapsamında incelenmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen Bilimsel Süreç Becerileri Bulunma Durumu Tablosu [BSBBDT] ve literatürden alınarak yeniden düzenlenen Bilimsel Süreç Becerileri Rubriği [BSBR] kullanılmıştır. Elde edilen verilerin analizinde yüzde ve ortalamalar kullanılmıştır. İlkokul 3.sınıf FBDK'de yer alan etkinliklerde en fazla "Verileri Kaydetme", "Verileri Kullanma" ve "Gözlem" BSB'lerine yer verilirken en az yer verilen beceri "Hipotez Kurma" becerisi olmakla birlikte, "Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme" ile "Deney Yapma" BSB'lerine hiç yer verilmediği belirlenmiştir. İlkokul 4.sınıf FBDK' de yer alan etkinliklerde ise en fazla "Verileri Kaydetme", "Verileri Kullanma" ve "Gözlem" BSB'lerine yer verilirken en az yer verilen beceriler "Değişkenleri Değiştirme ve Kontrol Etme", "Hipotez Kurma" ile "Ölçme" BSB'lerinde olduğu belirlenmiştir. Çalışma sonucunda hem ilkokul 3 hem de 4. Sınıf FBDK' de yer alan etkinliklerde yer alan BSB'lerin dengeli şekilde dağılmadığı sonucuna varılmıştır. İlkokul 3. ve 4. sınıf FBDK'lerde yer alan etkinliklerin, BSB'leri dengeli bir şekilde içerecek şekilde güncellenmesi çalışmanın önerileri arasındadır.
Fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojiye yönelik tutumları ile teknoloji kabul durumunun incelenmesi
Günümüzde hızlı değişim ve değişime adaptasyon süreci toplumun gelişmişliği açısından hayati öneme sahiptir. Teknolojik yenilikler baş döndürücü bir biçimde gelişmeye devam etmektedir ve teknoloji gelişirken insana dair her şeyi de radikal bir biçimde dönüştürmektedir. Dolayısıyla teknolojinin eğitim sürecine adaptasyonu önemlidir. Öğretmenlerin toplumun geleceği olan öğrencileri ile etkileşime girerken teknolojik araçlara yatkınlığı öğrencilerin yenilikçi yaklaşımlar edinmesinde etkilidir. Özellikle fen bilimleri gibi deneysel bir alanda öğretmenlerin eğitim teknolojilerini kullanmaları ve yeni teknolojileri kabulü toplumsal açıdan önemlidir. Betimsel nitelikte olan bu araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın evrenini 2021-2022 eğitim öğretim yılında MEB'e bağlı Ağrı ilindeki okullarda görev yapan fen bilimleri öğretmenleri; örneklemini ise bu evrenden uygun örnekleme yöntemi ile seçilmiş 195 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak "Teknoloji Tutum Ölçeği" ve "Teknoloji Kabul Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin demografik özelliklerini belirlemek amacıyla ise; kişisel bilgi formundan yararlanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde SPSS 18.0 paket programı kullanılmıştır. Veri toplama araçlarına göre elde edilen veriler, betimsel istatistikler (frekans, aritmetik ortalama, standart sapma ve yüzde) kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucuna bakıldığında fen bilimleri öğretmenlerinin teknolojiye yönelik tutumu ile teknoloji kabulleri arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak bakıldığında anlamlı bir ilişki olduğu görülmüştür. Anahtar Sözcükler: Fen Bilimleri, Eğitim, Öğretmen, Teknoloji, Teknoloji Kabulü.
Fen bilimleri ve sınıf öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı fen bilimleri ve sınıf öğretmenlerinin ekolojik ayak izi farkındalık düzeylerini cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, branş, kıdem yılı, anne ve baba eğitim düzeyi değişkenleri açısından belirlemektir. Araştırmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 60 fen bilimleri ve 60 sınıf öğretmeni olmak üzere toplam 120 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama araçları olarak kişisel bilgiler formu, ekolojik ayak izi farkındalık ölçeği ve öğretmenlerin ekolojik ayak izine yönelik görüşlerini elde edebilmek amacıyla hazırlanmış açık uçlu sorulardan oluşan anket kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile Kruskal-Wallis testi ve Mann-Whitney U testi kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda ölçeğin gıda, ulaşım ve barınma alt boyutları için fen bilimleri öğretmenlerinin farkındalık puan ortalamaları sınıf öğretmenlerine göre daha düşük olduğu, fakat enerji, atıklar ve su tüketimi alt boyutlarının farkındalık puanlarına göre ise fen bilimleri öğretmenlerinin farkındalık puanları sınıf öğretmenlerinin farkındalık puanlarından daha yüksek olduğu bilgisine ulaşılmıştır. Ölçeğin tamamı göz önüne alındığında ise farkındalık puanlarının ortalaması her iki öğretmen grubu için de sonuçların benzer olduğu ortaya çıkmıştır. Öğretmenlerin EAFÖ'den almış oldukları puan ortalamaları ile yapılan Mann-Whitney U testinin sonucuna göre, ölçek geneli, enerji alt boyutu ve atık alt boyutu arasında istatiksel açıdan anlamlı farklılık bulunmamaktadır (p>0,05). Ancak ölçeğin gıda alt boyutu, ulaşım ve barınma alt boyutu, su tüketimi alt boyutundan alınan puan ortalamalarının fen bilimleri ve sınıf öğretmenleri arasında istatiksel olarak anlamlı fark oluşturduğu (p<0,05) ve bu farklılığın da gıda alt boyutu için sınıf öğretmenleri lehine, ulaşım ve barınma alt boyutu için sınıf öğretmenlerinin lehine su tüketimi alt boyutu için ise fen bilimleri öğretmenlerinin lehine olduğu tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Fen Bilimleri Öğretmeni, Sınıf Öğretmeni, Ekolojik Ayak İzi, Çevre, Çevre Kirliliği, Farkındalık
Türkiye'de 2000-2020 yılları arasında fizik eğitimi, kimya eğitimi, biyoloji eğitimi ve fen bilimleri eğitimi alanlarında yazılmış yüksek lisans tezlerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi
Yapılan bu araştırmada, Türkiye'de 2000 ve 2020 yılları arasında fen eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarındaki tamamlanmış yüksek lisans çalışmaları veri analizi yöntemlerinden içerik analizine tabi tutularak çeşitli değişkenler açısından incelenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen 1634 adet yüksek lisans tezi, "araştırmanın yayınlanma yılına, tez yazarlarının cinsiyet dağılımına, araştırma yöntemlerini, araştırmada kullanılan veri analiz yöntemlerini, örneklem büyüklüklerini, örneklem niteliği, sınıf düzeyleri, bilişsel boyutlar, duyuşsal boyutlar, veri toplama araçlarının türüne, akademik başarı, öğrenci özellikleri, öğrenme ortamları ve konu dağılımlarına" göre incelenmiştir. Çalışmanın evrenini 2000-2020 yılları arasında fen bilimleri eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarında yayınlanmış yüksek lisans tezleri oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini ise Yükseköğretim Kurulu Ulusal Tez Merkezinde 2000-2020 yılları arasında fen bilimleri eğitimi, fizik eğitimi, kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarında yayımlanan erişime izinli 1634 adet yüksek lisans tezi oluşturmaktadır. Araştırmaya dâhil edilen tezlerin yöntemleri incelendiğinde, araştırmalarında yöntem olarak nicel araştırma yöntemi ve kapsamında yer alan yarı deneysel desen tercih eden araştırmacıların çoğunlukta olduğu görülmüştür. Veri analiz yöntemlerinden ise betimsel istatistik analiz tekniğinin daha fazla tercih edilği bulgusuna ulaşılmıştır. Konu açısından yapılan incelemelerde müfredat konuları kapsamında araştırmaların yoğunlaştığı konular fen eğitiminde elektirik, fizik eğitiminde kuvvet ve hareket, biyoloji eğitiminde ekosistem ve kimya eğitiminde ise madde konuları çoğunlukta olduğu tespit edilmiştir. Çalışmalarda çalışma kapsamında yer alan alanlarda genel olarak en çok kullanılan örneklemlem büyüklüğü 1-50 kişi aralığındadır. Örneklem niteliği olarak fizik eğitimi , kimya eğitimi ve biyoloji eğitimi alanlarındaki çalışmalar çoğunlukla lise öğrencleriyle yürütülmüştür. Fen eğitiminde ise ortaokul öğrencilerinin sıklıkla tercih edildiği tespit edilmiştir. Sınıf düzeyinde fen eğitimi alanında ortaokul 7.sınıflar daha çoğunlukta, fizikeğitimi alanında 10.sınıflar daha çok örneklem olarak tercih edilirken kimya eğitiminde ve biyoloji eğitimi alanlarında ise 9.sınıflarla daha çok çalışmalar yapılmıştır. Bilişsel ve duyuşsal boyutlar kapsamında yer alan bilimsel süreç becerileri, bilgi düzeyleri, tutum ve algı/anlayış alt boyutlarının çalışmalara daha çok konu edildiği saptanmıştır. Anahtar kelimeler: Fen Bilimleri Eğitimi, Fen ve Teknoloji Eğitimi, Fen Bilimleri, Fizik Eğitimi, Biyoloji Eğitimi, Kimya Eğitimi
Sekizinci sınıf öğrencilerine simetri ekseninin kavramsal olarak öğretilmesi için bir geometrik yansıma modülünün geliştirilmesi ve uygulanması
Bu çalışmanın amacı, sekizinci sınıf öğrencilerinin yansıma dönüşümünün alt konsepti olan simetri ekseninde sahip oldukları perspektifleri ve zihinsel yapılarını incelemek, simetri ekseni eşleştirme perspektifine sahip olabilmeleri için sekizinci sınıf matematik öğretim programında yer alan yansıma dönüşümü kazanımları dikkate alınarak APOS teorisi çerçevesine uygun bir geometrik yansıma modülü geliştirmek ve uygulamaktır. Çalışma grubu, Ağrı'nın Eleşkirt ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören on iki sekizinci sınıf öğrenciden oluşmuştur. Çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden eylem araştırma deseni kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak, geliştirilen yansıma modülü, matematik not defteri (MND), ses kayıtları ve araştırmacı gözlem notları kullanılmıştır. Elde edilen veriler APOS (eylem, süreç, nesne ve şema) teorisi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulgularına göre; çalışma başlangıcında tüm öğrenciler eylem zihinsel yapısına ve simetri ekseni hareket perspektifine sahipken, çalışma bitiminde yedi öğrencinin eylem zihinsel yapısına sahip olduğu ve simetri ekseni hareket perspektifinden eşleştirme perspektifine geçişi sağlayamadığı, beş öğrencinin süreç zihinsel yapısına sahip olduğu ve simetri ekseni hareket perspektifinden eşleştirme perspektifine geçişi sağladığı sonucu elde edilmiştir. Simetri ekseni hareket perspektifinden eşleştirme perspektifine geçiş süreci geliştirilen yansıma modülünde basitten karmaşığa doğru; verilen şeklin ve düzlemin sonsuz noktalardan oluşması, verilen şekil ile yansıma görüntüsünün simetri eksenine "eşit uzaklıkta" olması, verilen şeklin korunması (boyut, şekil), verilen şekil ile yansıma görüntüsünün simetri eksenine "dik" olması şeklinde ifade edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, hareket perspektifinden eşleştirme perspektifine geçişi için etkili olan faktörler: öğrencilerin zihinsel yapılarına uygun geliştirilen yansıma modül etkinlikleri, açık uçlu sorulan sorular, kağıt katlama yöntemi, geometri tahtası kullanımı, cetvel- açıölçer kullanımı, açılar konusu ve doğruların birbirine göre durumu konusu olarak belirlenmiştir. Anahtar sözcükler: APOS teorisi, Eşleştirme perspektifi, Hareket perspektifi, Simetri ekseni, Yansıma modülü
Ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme anlayışları, fen öğrenme öz yeterlikleri ve bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkilerin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı ortaokul öğrencilerinin fen öğrenme anlayışları, fen öğrenme öz yeterlikleri ve bilimsel süreç becerileri arasındaki ilişkileri belirlemektir. Araştırmanın örneklemini 8. sınıfta öğrenim görmekte olan 273 erkek ve 347 kız olmak üzere toplamda 620 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırmanın korelasyon analizi sonuçlarında öğrencilerin alt düzey fen öğrenme anlayışlarından "ezberleme" boyutu bilimsel süreç becerileri ile anlamlı, negatif ve düşük düzeyde bir ilişki göstermiştir. Alt düzey fen öğrenme anlayışlarından "test çözme" ve "hesaplama ve pratik yapma" boyutları ile bilimsel süreç becerileri arasında ise bir ilişki olmadığı bulunmuştur. Üst düzey fen öğrenme anlayışları ve bilimsel süreç becerileri arasında anlamlı, pozitif ve düşük düzeyde ilişkiler belirlenmiştir. Öğrencilerin fen öğrenme öz yeterlikleri ve bilimsel süreç becerileri arasında anlamlı, pozitif ve orta düzeyde ilişkiler belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre öğrencilerin alt düzey fen öğrenme anlayışlarından "test çözme", "hesaplama ve pratik yapma" ve üst düzey fen öğrenme anlayışlarından "uygulama" ve "anlama ve farklı bakış" boyutları bilimsel süreç becerilerini yordamazken, öğrencilerin alt düzey fen öğrenme anlayışlarından "ezberleme" boyutu bilimsel süreç becerilerini negatif yönde anlamlı bir şekilde yordamıştır. Üst düzey fen öğrenme anlayışlarından "bilginin artması" ve fen öğrenme öz yeterliklerinden "kavramsal anlama", "üst düzey düşünme" ve "pratik uygulama" boyutları bilimsel süreç becerilerini pozitif yönde ve anlamlı bir şekilde yordamıştır. Öğrencilerin öz yeterliklerini geliştirebilecekleri ve üst düzey fen öğrenme anlayışları kazanabilecekleri bir öğrenme ortamı oluşturulabilir ve uygun etkinlikler seçilebilirse bilimsel süreç becerilerinin daha yüksek olması beklenebilir.
Disiplinlerarası fen eğitimine yönelik bir karma yöntem araştırması
Bilim ve teknolojinin hızla gelişmesi, bireylerin ve toplumların değişen ihtiyaçları, bireylerden beklenen ve geliştirilmesi amaçlanan özellikler, çözülmesi gereken karmaşık problemlerin varlığı şeklinde sıralanabilecek olan pek çok durum disiplinlerarası çalışmalara hız kazandırmış ve özellikle bireylerden beklenen özelliklerin değişimi bağlamında eğitim ortamlarına da yansımıştır. Son yıllarda fen eğitiminde de çeşitli disiplinlerarası çalışmaların ön plana çıktığı görülmektedir. Fen eğitiminde yapılan disiplinlerarası çalışmalar incelendiğinde; çalışmaların yalnızca belli bir konu alanı ile sınırlı olduğu, sınırlı sayıda disiplini içerdiği ve yalnızca fen bilimleri dersi içerisinde gerçekleştirildiği dikkat çekmektedir. Bu çalışma, fen bilimleri dersindeki kazanımların disiplinlerarası bir yaklaşımla ve farklı derslerle bütünleştirilmiş olarak ele alınmasının, öğrencinin derse yönelik motivasyonuna, öz yeterlilik ve problem çözme becerilerine yönelik algısına, kavramsal gelişimine ve akademik başarısına etkisi incelemek ve süreçte yer alan öğretmen ve öğrencilerin disiplinlerarası fen eğitimi çalışmalarıyla ilgili düşüncelerini ortaya koymak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel ve nicel verilerin birlikte toplanıp değerlendirildiği karma araştırma yöntemlerinden yakınsayan paralel karma desen tasarımı benimsenmiş ve uygulanmıştır. Fen bilimleri dersinde yer alan saf maddeler ve karışımlar ünitesi ile ışığın madde ile etkileşimi ünitelerine ilişkin kazanımlar matematik, Türkçe, görsel sanatlar, teknoloji tasarım ve sosyal bilgiler dersi kazanımları ile ilişkilendirilmiş ve bu dersler ilişkilendirilen ortak kazanımlar çerçevesinde işlenmiştir. Araştırma bir vakfın Sakarya'da yer alan özel okulunda öğrenim gören 49 öğrenci ve bu öğrencilerin derslerine giren altı öğretmen ile gerçekleştirilmiştir. Okulda yedinci sınıf düzeyinde yer alan üç şubeden ikisi deney, biri kontrol grubunu oluşturacak şekilde belirlenmiş ve deney grubu ile disiplinlerarası eğitim çalışmaları yapılırken, kontrol grubunda dersler herhangi bir müdahale olmaksızın devam etmiştir. Disiplinlerarası eğitim uygulamalarının yapıldığı sınıflarda fen bilimleri dersinde kavramlar dersin kendi çok disiplinli yapısı içerisinde fizik, kimya, biyoloji, astronomi ve yer bilimleri bağlamında ele alınmış; diğer derslerde de dersin kazanımı fen bilimleri dersi ile ilişkilendirilerek işlenmiştir. Sürecin öğrencilerin akademik başarılarını nasıl etkilediği akademik başarı testi ile, öğretmen ve öğrenci görüşleri yarı yapılandırılmış görüşme formları ile, öğrencilerin ders içerisindeki durumları öğretmenler tarafından doldurulan gözlem formları ile, öğrencilerde kazanımlara ilişkin kavramsal gelişim durumu zihin haritaları ile, yapılan çalışmanın öğrencilerin öz yeterliliklerinde bir değişime neden olup olmadığı öz yeterlilik ölçeği ile, fen bilimlerine dersine yönelik motivasyon durumlarındaki değişim fen öğrenimine yönelik motivasyon ölçeği ile ve problem çözme becerilerine yönelik algılarındaki değişim problem çözme becerilerine yönelik algı ölçeği ile tespit edilerek değerlendirilmiştir. Akademik başarı, öz yeterlilik, problem çözme becerilerine yönelik algı, kavramsal gelişim durumu, fen öğrenmeye yönelik motivasyon durumu bakımından gruplar karşılaştırılmıştır. Çalışma tüm derslerde toplamda 104 ders saatinde gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada öğretmenlerin genel olarak disiplinlerarası çalışmaları değerli ve gerekli gördükleri, çalışmanın öğrencilere katkıları bakımından genel olarak olumlu görüşler bildirdikleri ancak zaman, fiziki ortam, ölçme-değerlendirme sistemi, kazanımların öğretim programlarındaki dağılımı nedenleriyle bazı zorluklar yaşadıklarını belirttikleri görülmüştür. Öğrencilerin de yapılan disiplinlerarası çalışmalardan memnun olduğu, çalışmanın öğrenmelerini olumlu etkilediği, ilgi ve farkındalıklarını artırdığı yönünde görüş bildirdikleri tespit edilmiştir. Öğretmenlerin gözlemleri de bu durumu desteklemektedir. Ancak az sayıda öğrenci belli bir süre sonra sıkıldığını, zorlandığını, konuların giderek karmaşıklaştığını, arkadaşları ile işbirliği yapmada zorluk yaşadığını belirtmiştir. Gözlem formlarından elde edilen sonuçlar öğrencilerin fen bilimleri dersini en çok görsel sanatlar, en az matematik dersi ile ilişkilendirdiğini ortaya koymuştur. Akademik başarı açısından değerlendirildiğinde hem fen bilimlerinin kendi çok disiplinli yapısı içerisinde hem de disiplinlerarası bağlantı kurmada deney grubundaki öğrencilerin daha yüksek bir akademik performans sergiledikleri görülmüştür. Benzer şekilde kavramsal gelişim açısından değerlendirildiğinde de deney grubu lehine anlamlı bir farklılık tespit edilmiştir. Öz yeterlilik ve fen öğrenmeye yönelik motivasyon açısından bakıldığında deney gruplarındaki puan artışının daha yüksek olduğu ancak bu farklılığın istatistiksel olarak anlamlı düzeyde olmadığı görülmüştür. Problem çözme becerilerine yönelik algı açısından değerlendirildiğinde ise yapılan uygulama deney ve kontrol grupları arasında önemli derecede bir farklılık oluşturmamıştır.
Türkiye'nin (2018) fen bilimleri dersi öğretim programı ile Singapur'un (2014) fen dersi öğretim programının karşılaştırılması
Bilim ve Teknolojinin önemi her geçen gün artmaktadır. Ülkemizde yasayan öğrencilerin günlük yaşamda karşılarına çıkabilecek problemleri çözebilmesi, bilim ve teknoloji için yenilikler üretebilmesi ülkemiz açısından önem arz etmektedir. Fen bilimleri dersi öğretim programı ülkemiz için önemli olan bu ihtiyaçları içerisinde barındırarak öğrencilerimizin gelişimine destek vermekte ve onları yönlendirmektedir. Öğrencilerin başarıları ülke içerisinde ve uluslararası yapılan sınavlarla ölçülmektedir. Singapur'un uluslararası sınavlarda göstermiş olduğu başarı dikkat çekmektedir. Bu sebeple araştırmada Türkiye fen bilimleri dersi öğretim programı ile Singapur fen dersi öğretim programı karşılaştırması yapılmıştır. Çalışmanın amacı Türkiye (2018) Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı (TFDÖP) (ilkokul ve Ortaokul 3, 4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) ile Singapur (2014) İlkokullar (1, 2, 3, 4, 5, 6 sınıflar) için Fen Dersi Öğretim Programı (SİFDÖP) ve Singapur (2021) Ortaokullar için Fen Dersi Öğretim Programı'nı (SOFDÖP) yapıları ve programın amaçları, içerikleri, eğitim durumları, ölçme ve değerlendirme yaklaşımları açısından benzerliklerini ve farklılıklarını tespit ederek karşılaştırmaktır. Çalışmada nitel araştırma yöntemi ile karşılaştırmalı eğitim ve tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmadaki veriler doküman incelemesi yöntemiyle elde edilmiştir.
Fen bilimleri öğretmenlerinin Covid–19 salgını sürecinde çevrim içi uzaktan eğitime yönelik yeterlilik ve tutumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı bir anda sekteye uğrayan geleneksel eğitimin yerine hızlı bir biçimde adapte olunmaya çalışılan çevrim içi uzaktan eğitime yönelik fen bilimleri öğretmenlerinin tutumları ve yeterliliklerinin incelenmesidir. Bu amaç doğrultusunda fen bilimleri öğretmenlerinin Covid–19 salgını sürecinde çevrim içi uzaktan eğitim yeterlilik ve tutumlarının çeşitli değişkenlere göre farklılık gösterip göstermediği araştırılmıştır. Tarama modeli ile gerçekleştirilen çalışmanın örneklemi İstanbul ilinde devlet veya özel kurumlarda çalışan 253 fen bilimleri öğretmeninden oluşmaktadır. Özellikle pandemi koşullarıda göz önüne alınarak örnekleme daha kolay ulaşabilmek için örneklem seçkisiz örnekleme yöntemlerinden "uygun örnekleme yöntemi" ile oluşturulmuştur. Yapılan araştırma dâhilinde katılımcılara ilişkin yaş, eğitim durumu, cinsiyet, mezun olunan fakülte, kurum ve okuldaki hizmet süresi, pandemi öncesi uzaktan eğitime ilişkin bilgi, pandemi öncesi öğrenci veya öğretmen olarak bir uzaktan eğitim uygulamasına katılım, bilgisayar kullanıcısı olarak seviye değişkenleri ile ilgili bilgiler demografik form ile uzaktan eğitime yönelik tutumlar ise Uzaktan Eğitime Yönelik Tutum Ölçeği ile çevrim içi uzaktan eğitim yeterlilikleri ise Çevrim İçi Uzaktan Eğitim Öğretmen Yeterlilikleri Ölçeği ile toplanmıştır. Yapılan çalışmada analizler PASW 18.0 paket programı ile yüzde ve frekanslar hesaplanarak betimsel istatistikler sunulmuştur. Bunun yanında grup ortalamaları arasındaki farkların karşılaştırılması için bağımsız örneklem t – testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. ANOVA analizinde farkın hangi gruplar arasındaki farktan kaynaklandığını belirlemek için Tukey HSD testi kullanılmıştır. Çalışmanın sonucunda fen bilimleri öğretmenlerinin yaşlarının 22 ile 63 arasında değiştiği ve uzaktan eğitime ilişkin tutumlarının orta düzeyde olduğu görülmektedir. Fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime karşı tutum toplam puanlarının mezun olunan fakülte ve eğitim durumu değişkenlerine göre istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde farklılaştığı görülmektedir. Lisansüstü eğitim alan öğretmenlerin puan ortalamalarının lisans mezunlarına göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Aynı zamanda eğitim fakültesinden mezun öğretmenlerin puanlarının ortalamaları eğitim fakültesi haricinde fakültelerden mezun olanlara göre daha yüksek olduğu görülmektedir. Uzaktan eğitimin avantajları alt boyutunda da benzeri bir bulguya rastlanmıştır. Uzaktan eğitimin sınırlılıkları alt boyutunda ise erkek öğretmenlerin puan ortalamalarının kadın öğretmenlerden daha yüksek olduğu görülmektedir. Fen bilimleri öğretmenlerinden 1 ile 5 hizmet yılına sahip olanların uzaktan eğitime ilişkin tutum toplam puan ortalamasının 21 ve üstü hizmet yılına sahip olan öğretmenlerin puan ortalamasından daha yüksek olduğu görülmektedir. Fen bilimleri öğretmenlerinin çevrim içi yeterliliklerinin ise yüksek düzeyde olduğu görülmektedir. Yine çalışmadan elde edilen bulgulara göre fen bilimleri öğretmenlerinin çevrim içi öğretmen yeterlilikleri toplam puanlarıyla eğitsel yazılım geliştirme, uzaktan eğitim uygulamaları, içerik, öğretimi planlama ve uygulama, zaman alt boyutları ile cinsiyet, kurum, eğitim durumu ve mezun olunan fakülte açısından anlamlı bir fark bulunamamıştır. Ayrıca teknoloji, iletişim, web tabanlı eğitime yönelik tutum alt boyutları ile cinsiyet, kurum ve eğitim durumu açısından anlamlı bir fark bulunamazken, eğitim fakültesi mezunu olan öğretmenlerin puan ortalamalarının eğitim fakültesi dışından mezun olan öğretmenlerin puan ortalamalarından yüksek olduğu görülmektedir. Fen bilimleri öğretmenlerinden 1 ile 5 hizmet yılına sahip olanların uzaktan eğitime ilişkin yeterlilik toplam puan ortalamasının ve teknoloji toplam puan ortalamasının 21 ve üstü hizmet yılına sahip olan öğretmenlerin puan ortalamasından daha yüksek olduğu görülmektedir. Fakat uzaktan eğitim uygulamaları, öğretimi planlama ve uygulama, iletişim, zaman, içerik alt boyutlarında hizmet süresi açısından fark bulunmamıştır. Sonuç olarak lisansüstü eğitim alan, eğitim fakültesinden mezun ve hizmet yılı 1 ile 5 yıl arasındaki fen bilimleri öğretmenlerinin uzaktan eğitime ilişkin tutumlarının ve çevrim içi uzaktan eğitim yeterliliklerinin daha yüksek olduğu söylenebilir. Anahtar Kelimeler: Uzaktan Eğitim, Fen Bilimleri Öğretmenleri, Tutum, Yeterlilik, Covid-19.
Ters yüz öğrenme modeli ile gerçekleştirilen bir öğretim süreci: orantısal akıl yürütme becerisinin incelenmesi
Bu araştırmada ortaokul yedinci sınıf "Oran-Orantı" konusunun öğretiminde kullanılan ters yüz öğrenme modelinin öğrenci öğrenmelerine ve öğrenci görüşlerine etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın karma yöntemli bir çalışma olarak yürütülmesi planlanmış ve araştırmanın deseni tamamen bütünleşik karma desen olarak benimsenmiştir. Araştırmanın nicel verileri statik grup karşılaştırmalı desen esas alınarak nitel verileri ise durum çalışması esas alınarak toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu kolay ulaşılabilir örneklem yöntemi ile 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Ankara ilindeki bir ortaokulda iki şubede öğrenim gören 28 deney grubu ve 28 kontrol grubu öğrencisi olmak üzere 56 yedinci sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırmada "Oran-Orantı" konusuna yönelik kazanımlar deney grubu öğrencilerine ters yüz öğrenme modeli ile öğretilirken, kontrol grubunda ters yüz öğrenme modeli kullanmamış, öğretmen olağan dersini gerçekleştirmiştir. Deney grubu öğrencilerine ders anlatım videoları ve materyallerinin paylaşımı EBA platformu aracılığı ile gerçekleşmiştir. Araştırmada, öğrencilerin orantısal akıl yürütme becerilerini belirlemek amacıyla araştırmacılar tarafından geliştirilen Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi ve İşlem Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi kullanılmıştır. Bununla birlikte deney grubu öğrencilerin ters yüz öğrenme modeline yönelik bakış açılarını ortaya koyabilmek amacıyla Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği, Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Anketi ve Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Formu, kullanılmıştır. Ayrıca araştırmacı alan notlarından yararlanılmıştır. Deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi son puanları arasında anlamlı farklılığın olduğu tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencilerinin Beceri Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi puanı ortalamalarının kontrol grubu öğrencilerinden yüksek olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Diğer taraftan deney grubu ve kontrol grubu öğrencilerinin İşlem Temelli Orantısal Akıl Yürütme Testi son puanları arasında anlamlı farklılığın olmadığı görülmüştür. Deney grubu öğrencilerinin Ters Yüz Öğrenme Hazırbulunuşluk Ölçeği ön test ve son test puanları arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Öğrencilerin ölçeğin genelinde ve alt boyutunda aldığı puanlarda yükselme olduğu görülmüştür. Bununla birlikte deney grubu öğrencilerinin Ters Yüz Öğrenme Öğrenci Görüşleri Anketinde yer alan olumlu maddelerin neredeyse tamamına yüksek oranda katılım sağladıkları, olumsuz görüş bildirilen maddelerin hiçbirine katılmadıkları tespit edilmiştir. Deney grubu öğrencileri, ters yüz öğrenme modelinin matematik derslerinde kullanılmasını istediklerini, konuya ve matematiğe karşı olumlu duyuşsal özellikler geliştirdiklerini belirtmişlerdir. Öğrencilerin bu süreçte en çok EBA platformdan kaynaklanan teknik sorunlar yaşadıkları belirlenmiştir. Beceri temelli orantısal akıl yürütme testinde deney ve kontrol grubu öğrencilerinin bilinmeyen değeri bulma problem türünde en çok içler dışlar çarpımı stratejisini, ters orantı türündeki problemlerde ise en çok ters orantı algoritmasını kullandıkları belirlenmiştir. Niceliksel karşılaştırma problem türünde en çok kullanılan strateji birim oran stratejisi olmuştur. Niteliksel karşılaştırma problem türünde ise öğrencilerin problemi çözerken orantısal akıl yürütme ortaya koyduğu fakat belirgin bir çözüm stratejisi kullanmadıkları tespit edilmiştir. Öğrencilerin en fazla kullandıkları hatalı çözüm stratejileri sayıları kullanma, orantı çeşidini belirleyememe, duygusal cevap verme ve problemi cevaplamama şeklinde olmuştur. Sonuç olarak ters yüz öğrenme modelinin öğrenci öğrenmeleri ve görüşleri üzerinde olumlu etkisinin olduğu görülmüştür. Araştırma sonuçları bağlamında, oran orantı konusu öğretim sürecine, ters yüz öğrenme modelinin uygulama sürecine ve EBA platformuna yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Altıncı sınıf elektriğin iletimi ünitesinin REACT stratejisi ile öğrencilerin akademik başarısına ve tutumuna etkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, 6. sınıf 'Elektriğin İletimi' ünitesinin REACT stratejisiyle öğrencilere öğretiminin, öğrenmeye, öğrenmenin kalıcılığına, öğrenmenin geciktirilmiş kalıcılığına, öğrencilerin akademik başarıları ile öğrencilerin fen bilimleri dersine dair tutumlarına etkilerini incelemektir. Çalışmanın araştırma problemi: "REACT" stratejisinin, 6. sınıf öğrencilerinin 'Elektriğin İletimi' ünitesini öğrenmelerine ve öğrenmelerin kalıcılığına, geciktirilmiş kalıcılığına, öğrencilerin derslerdeki akademik başarıları ile fen bilimleri dersine dair tutumlarına etkisi bulunmakta mıdır?" şeklindedir. Çalışmada nicel araştırma yöntemlerinden biri olan ön test, son test ve kontrol gruplu yarı deneysel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın örnekleminde 2021-2022 eğitim öğretim yılı içerisinde Sakarya'ya bağlı Akyazı ilçesinde bulunan bir ortaokulun 6. sınıfında okumakta olan toplam 32 öğrenci yer almaktadır. Çalışmada "Fen Bilimleri Dersi Altıncı Sınıf Yedinci Ünite Araştırma Testi" ile "Fene Yönelik Tutum Ölçeği" veri toplamak amacıyla kullanılmıştır. Araştırmada ön test, son test, kalıcılık testi ve geciktirilmiş kalıcılık testi uygulanılan deney ve kontrol grupları bulunmaktadır. Deney grubu tarafında 3 haftalık süre ile REACT stratejisi temelinde hazırlanan ders planları ile dersler işlenirken kontrol grubu tarafında ise müfredata uygun olacak şekilde geleneksel yöntemlerle hazırlanan ders planları ile dersler işlenmiştir. REACT stratejisinin öğrencilerin fen bilimleri dersindeki akademik başarısı üzerindeki etkisini belirlemek maksadıyla her iki gruba da öncelikle ön test, ünite tamamlandığında son test, kalıcılık testi ve geciktirilmiş kalıcılık testi uygulanmıştır. Ayrıca 6. sınıfı okuyan öğrencilerin fen bilimleri dersine yönelik tutumlarını tespit edebilmek maksadıyla öğrencilere tutum ölçeği uygulanmıştır. Elde edilen verilerdeki neticelere göre deney grubu tarafında bulunan öğrencilerin akademik başarılarında ve tutumlarında kontrol grubu tarafında bulunan öğrencilere göre anlamlı farklılık belirlenmiştir. Bunun yanında öğrenmenin kalıcılığı ve öğrenmenin geciktirilmiş kalıcılığına ait puanlarda deney grubu lehine anlamlı farklılığın bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak REACT stratejisine uygun olarak derslerin işlenmesinin öğrencilerin akademik başarılarına, fen bilimleri dersine yönelik tutumlarına, öğrenmenin kalıcılığına ve öğrenmenin geciktirilmiş kalıcılığına olumlu etki ettiği tespit edilmiştir.
Etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerileri ve duyuşsal davranışları üzerindeki etkisinin incelenmesi
Bu çalışmada etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı dönüşüm geometrisi konusu öğretiminin öğrencilerin problem çözme becerisi, geometriye yönelik tutum, matematik kaygısı ve geometriye yönelik öz-yeterlikleri üzerindeki etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Ayrıca öğretimler sırasında öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtları aracılığıyla alınan öğrenci yanıtları çeşitli değişkenler (kültür-matematik ilişkisini anlama, matematiksel bilgiyi öğrenme, kavramsal ve işlemsel anlama, öğrenci zorlukları ve yanılgıları, öğrenci tasarımları) açısından incelenmiştir. Nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı araştırma, deneysel yöntemle yürütülürken, nicel sonuçlar deneysel yöntemle elde edilen verilerin analizinden elde edilmiş, nitel sonuçlar ise etkinliklerdeki öğrenci yanıtlarının durum çalışması yöntemi ile analiz edilmesiyle elde edilmiştir. Ön test – son test kontrol gruplu gerçekleştirilen araştırmada deney grubunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretim gerçekleştirilirken kontrol grubunda geleneksel yöntem ile öğretimlere devam edilmiştir. Çalışmada nicel verilerin toplanmasında araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Testi (PÇT) kullanılmıştır. Ayrıca Bulut, Ekici, İşeri ve Helvacı (2002)'nın geliştirdiği Geometriye Yönelik Tutum Ölçeği, Özdemir ve Gür (2011)' ün geçerlik ve güvenirlik çalışmasını yaptığı Matematik Kaygısı-Endişesi Ölçeği ve Cantürk-Günhan ve Başer (2007)' in geliştirdiği Geometriye Yönelik Öz-Yeterlik Ölçeği kullanılmıştır. Nitel veriler ise deney grubunda öğretimler sürecinde öğrencilere dağıtılan etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilmiştir. PÇT'den elde edilen verilerin analizinde Baki (2006) tarafından geliştirilen problem çözme becerisi değerlendirme ölçeği, etkinlik kağıtlarının değerlendirilmesinde ise araştırmacı tarafından belirlenen yeterlikler kullanılmıştır. Araştırma sonucunda etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme basamaklarından problemi anlama, plan hazırlama ve planı uygulama basamaklarındaki becerilerini yükselttiği, değerlendirme basamağındaki becerileri üzerinde ise anlamlı bir etkisinin olmadığı görülmüştür. PÇT'den elde edilen bulgular çerçevesinde etnomatematik uygulamalarının kullanıldığı öğretimin öğrencilerin problem çözme becerilerini ve ayrıca testte yer alan günlük yaşam problemleri ve geleneksel problemlerdeki çözüm becerilerini yükselttiği görülmüştür. Etnomatematik etkinlik kağıtlarından elde edilen verilere göre öğrencilerin kültür-matematik ilişkisine yönelik farkındalıklarının ve matematiksel öğrenmelerinin süreç içerisinde arttığı, kavramsal ve işlemsel bilgilerinin geliştiği, etkinlikler kapsamında özgün tasarımlar ortaya koydukları görülmüştür. Son olarak etkinlik kağıtları aracılığıyla öğrencilerin dönüşüm geometrisi konusuna ilişkin sahip oldukları yanılgı ve zorluklar ortaya koyulmuştur.
STEM etkinliklerinin 5. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri ve karar verme becerilerine etkisi
Günümüz dünyasında teknoloji ve inovasyon alanlarındaki çok hızlı gelişmelerle beraber 21. yüzyıl becerilerinin kazandırılması ülkelerin fen öğretim programlarının amaçları ve hedefleri arasında öncelikli konular arasında yerini almaya başlamıştır. Bu araştırmada da ortaokul 5. Sınıf öğrencilerinin fen bilimleri derslerinde STEM eğitimine dayalı etkinlikler gerçekleştirilmiş ve bu sürecin öğrencilerin problem çözme becerilerine ve karar verme becerilerine gelişimine etkisi incelenmiştir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2017-2018 eğitim ve öğretim yılı Kocaeli ilinde bulunan özel bir ortaokulun biri deney (N=20) ve diğeri kontrol grubu (N=20) olmak üzere 5. Sınıfta öğrenim gören 40 öğrencisi oluşturmaktadır. Araştırma nicel ve nitel yöntemlerin bir arada kullanıldığı karma yöntem çalışmasıdır. Araştırmanın deseni iç içe gömülü karma desen metodu ile yürütülmüştür. Araştırmanın nicel çalışma grubu amaçlı örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Nitel çalışma grubu ise deney grubundan seçilen 10 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma 33 ders saati (8 hafta) süren çalışmada veri toplama aracı olarak nicel veriler için araştırmacı tarafından geliştirilen Problem Çözme Beceri Testi ve Karar Verme Beceri Testi kullanılmıştır. Nitel veriler için ise STEM etkinlik ders dokümanları, yarı yapılandırılmış görüşme formları ve serbest öğrenci günlükleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel veri analizleri SPSS 22.0 paket programı ile gerçekleştirilmiştir. Nicel verilerin analizde "Karışık Ölçümler için İki Faktörlü ANOVA" analiz tekniği kullanılmıştır. Nitel verilerin analizde ise betimsel analiz ve içerik analiz teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri analizi sonucunda STEM etkinliklerinin 5. Sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerini geliştirmede etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Karar verme beceri testleri analizinde ise STEM etkinliklerinin 5. Sınıf öğrencilerinin karar verme becerilerine etki edecek derecede yeterli olmadığı belirlenmiştir. Araştırmanın nitel verileri analizinde ise STEM ders etkinlik dokümanlarına yönelik yapılan analizler sonucunda 5. Sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerinin ve karar verme becerilerinin sürekli gelişmediği bazen pozitif yönde gelişimler olduğu bazen aynı kaldığı veya düşmelerin olduğu görülmüştür. STEM etkinliklerinin öğrencilerin problem çözme becerilerine ve karar verme becerilerine etkisine yönelik yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler neticesinde öğrencilerin problem çözme becerilerinin ve karar verme becerilerine ilişkin olumlu görüşleri belirlenmiştir. Serbest öğrenci günlüklerinde STEM etkinliklerinin öğrencilerin problem çözme becerisi gelişimine yönelik görüşlerinin olumlu yansıdığı analiz edilirken STEM etkinliklerinin öğrencilerin karar verme becerileri kavramlarını neden sonuç ilişkisi içerisinde ifade etmekte zorlandıkları belirlenmiştir. Araştırma bulgularından elde edilen sonuçlardan yola çıkarak problem çözme ve karar verme becerilerinin tümüyle olumlu gelişimi için daha uzun süreye ihtiyaç olduğu çıkarımı yapılabilir.
Sanal öğrenme ortamları ile zenginleştirilmiş fen bilimleri dersinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fene yönelik ilgilerine etkisi
Bu araştırmada, sanal öğrenme ortamları ile zenginleştirilmiş Fen Bilimleri dersinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fene yönelik ilgilerine etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Çalışma yarı-karma desene göre yürütülmüştür. Çalışmanın nicel kısmı kontrol gruplu ön test son test yarı deneysel desen, nitel kısmı yarı yapılandırılmış görüşmeler ile gerçekleştirilmiştir. Araştırma, 2021-2022 öğretim yılının birinci döneminde Sakarya ili Kaynarca ilçesinde bulunan bir devlet okulunda öğrenim gören iki farklı 5. sınıf şubesi ile yürütülmüştür. Deney grubunda 19, kontrol grubunda 19 olmak üzere çalışmada toplam 38 öğrenci (23 kız, 15 erkek) yer almıştır. Veri toplama araçları olarak "Canlılar Dünyası Akademik Başarı Testi", "Bilimsel Süreç Becerileri Ölçeği", "Fen Konularına Yönelik İlgi Ölçeği" ve "Sanal Müze Sanal Tur Memnuniyet Ölçeği" kullanılmıştır. Ayrıca öğrencilerin sanal müze kullanımına dair görüşlerinin alınması için öğrencilerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Fen bilimleri dersi "Canlılar Dünyası" ünitesi, deney grubu olarak seçilen sınıfta sanal öğrenme etkinlikleri ile zenginleştirilerek, kontrol grubunda ise öğretim programı doğrultusunda işlenmiştir. Deney grubunun derslerinde sanal müze, canlı bağlantı ve sanal tur etkinliklerinin yer aldığı 5E ders planları, gözlem kağıtları ve çalışma kağıtları kullanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre sanal öğrenme ortamları ile zenginleştirilmiş Fen Bilimleri dersinin öğrencilerin akademik başarıları, bilimsel süreç becerileri ve fene yönelik ilgileri üzerinde deney grubu lehine istatistiki olarak anlamlı etkisinin olduğu belirlenmiştir. Sanal öğrenme ortamlarının olduğu uygulamaların genel olarak beğenildiği, dersleri eğlenceli kıldığı, öğrencilerin ilgisini çektiği ve etkileyici olduğu, teknik sorunların giderilmesi halinde uygulamanın daha keyifli gerçekleşeceği sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Bilimsel süreç becerileri, Canlılar dünyası ünitesi, Fene yönelik ilgi, Sanal öğrenme ortamları, Okul dışı öğrenme ortamları.