Ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre çoklu liderlik stilleri ve örgütsel belirsizlik

Bu araştırmanın amacı, ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre müdürlerinin liderlik stilleri ile örgütsel belirsizlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Öğretmenlerin algılarının onların cinsiyet, yaş, medeni durum, mesleki kıdem, bulundukları okuldaki hizmet süreleri ve branş değişkenine göre anlamlı farklılıklar olup olmadığı belirlenmiştir. Ayrıca okul müdürlerinin liderlik stillerine ilişkin öğretmen algıları ile örgütsel belirsizlik arasında anlamlı bir ilişki olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın evreni 2020-2021 eğitim öğretim yılında İzmir ili Karabağlar ilçesindeki ortaokullarda görev yapan 1279 öğretmenden oluşmaktadır. 25 ortaokulda 329 öğretmenin katılımı ile gerçekleştirilmiştir. Uygun/ kazara örnekleme yönteminden faydalanılarak gerçekleştirilen araştırmada 34 maddeden oluşan "Çok Faktörlü Liderlik Ölçeği" ve 17 maddeden oluşan "Örgütsel Belirsizlik Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda elde edilen verilere göre, öğretmenlerin katılım gösterdikleri liderlik boyutları sırasıyla dönüşümcü liderlik, etkileşimci liderlik ve serbestlik tanıyan liderlik biçimindedir. Öğretmenlerin müdürlerinin liderlik stillerine ilişkin algılarının cinsiyet, medeni durum ve mesleki kıdem değişkenleri açısından dönüşümcü ve etkileşimci liderlik alt boyutlarında farklılaşmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre örgütsel belirsizlik öğretmenler tarafından "oldukça belirsiz" olarak algılanmaktadır. Alt boyutlar açısından incelendiğinde ise katılım sırasıyla bilginin açık olmaması, geri bildirimin uzun zaman alması ve nedensel ilişkilerin genel belirsizliği olarak belirlenmiştir. Öğretmenlerin algıları yaş, mesleki kıdem ve bulundukları okuldaki hizmet süresi durumuna göre değişmektedir. Ayrıca branş durumuna göre geri bildirimin uzun zaman alması alt boyunda farklılık oluşmaktadır. Okul müdürlerinin dönüşümcü liderlik stili ile nedensel ilişkilerin genel belirsizliği arasında düşük ve pozitif yönde bir ilişki bulunmaktadır. Dönüşümcü liderlik ile geri bildirimin uzun zaman alması, bilginin açık olmaması ve örgütsel belirsizlik ortalaması arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Etkileşimci liderlik alt boyutu ile geri bildirimin uzun zaman alması, bilginin açık olmaması ve ölçeğin geneli arasında pozitif yönde ve yüksek düzeyde bir ilişki bulunmaktadır. Serbestlik tanıyan liderlik stili ile geri bildirimin uzun zaman alması, bilginin açık olmaması ve ölçeğin genel ortalaması arasında negatif ve yüksek düzeyde bir ilişki saptanmıştır. Bağımsız değişken olarak seçilen liderlik stillerinin örgütsel belirsizlik algısını nasıl yordadıklarını belirlemek için çoklu regresyon analizi uygulanmıştır. Buna göre dönüşümcü liderlik ve serbestlik tanıyan liderlik alt boyutlarının, örgütsel belirsizlik algısı genel toplamının, geri bildirimin uzun zaman alması ve bilginin açık olmaması alt boyutlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Anahtar Kelimeler: Lider, liderlik, liderlik stilleri, örgütsel belirsizlik.