Ortaokul öğretmenlerinin algılarına göre müdürlerin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişki

Bu araştırmanın genel amacı, Türkiye'de Millî Eğitim Bakanlığına bağlı resmi ortaokullarda görev yapan öğretmenlerin algılarına göre müdürlerin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıkları arasındaki ilişki düzeyini belirlemektir. Araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Araştırmanın hedef evrenini Samsun il merkezinde yer alan Atakum, Canik ve İlkadım ilçelerinde 2017-2018 eğitim öğretim yılında görev yapan 2168 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini bu ilçelerdeki 401 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırma verilerinin toplanmasında altı maddelik "Kişisel Bilgi Formu", Aksoy (2012) tarafından geliştirilen üç boyutlu 38 maddelik "Okul Müdürlerinin Yeterlikleri Ölçeği" ile Işık (2016) tarafından geliştirilen üç boyutlu 21 maddelik "Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin çözümlenmesinde kişisel bilgilere ilişkin değerlendirmede yüzde ve frekans, alt boyutlara ilişkin değerlendirmede aritmetik ortalama ve standart sapma, cinsiyet, yaş ve medeni durum değişkenlerinin değerlendirilmesinde t-testi, mesleki kıdem ve alan değişkenlerinin değerlendirilmesinde Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA), anlamlı farklılık çıkan alt boyutları belirlemek amacıyla Tukey HSD testi, okul müdürlerin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasındaki ilişkiyi bulmak için Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Araştırma sonucunda toplam ve alt boyutlara bakıldığında öğretmenlerin algılarına göre okul müdürleri yönetici olarak yeterli ve öğretmenlerin psikolojik olarak da dayanıklı olduğu görülmektedir. Yönetici yeterlik ölçeğinde öğretmenler en az kavramsal yeterlik, en fazla teknik yeterlik alt boyutlarına katılmışlardır. Psikolojik dayanıklılık ölçeğinde ise öğretmenler en az kontrol, en fazla meydan okuma alt boyutlarına katılmışlardır. Kıdem, alan ve yöneticilik yapıp yapmama değişkenlerinde hem okul müdürlerinin yönetici yeterlikleri hem de öğretmenlerin psikolojik dayanıklılıkları öğretmenlerin algılarına göre anlamlı farklılık göstermemektedir. Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin yeterlikleri cinsiyet ve medeni durum değişkenlerine göre farklılaşmamaktadır. Yaş değişkenine göre 41 yaş ve üstü öğretmenler, 40 yaş ve altı öğretmenlere göre daha kontrollü ve daha dayanıklıdır. Öğretmenlerin algılarına göre okul müdürlerinin yönetici yeterlikleri ile öğretmenlerin psikolojik dayanıklılık düzeyleri arasında anlamlı, pozitif ve düşük düzeyde bir ilişki olduğu görülmektedir. En yüksek ilişki kendini adama ile yönetici yeterlikleri toplam ve alt boyutları arasında olmuştur. Özellikle kendini adama ve insancıl yeterlikler arasında çıkmıştır. En düşük ilişki meydan okuma, kontrol ile yönetici yeterlikleri toplam ve alt boyutları arasında olmuştur.