Ortaokul öğretmenlerinin ergenlik dönemi öğrencilerine dair toplumsal cinsiyet algısı: İstanbul örneği

Bu çalışmada ergenlik dönemindeki çocukların, cinsiyet kimliklerini oluşturdukları dönemde, öğretmenleri aracılığıyla toplumsal cinsiyet algılarının nasıl biçimlendiği incelenmiştir. Ergenlik dönemindeki çocukların, toplumsal cinsiyet konusundaki algılarının, okulla birlikte nasıl pekiştirildiği araştırılmış, bunun için öğretmenlerin sınıfta özne yaratımında kullandığı ifade, tutum ve davranışlarla öğrencilere nasıl bir model sundukları irdelenmiştir. Böylece, bu dönemdeki çocukların toplumsal cinsiyet algılarının oluşmasında öğretmenlerin nasıl bir etkiye sahip olduğu ortaya konulmaya çalışılmıştır. Bu bağlamda, öncelikle cinsiyet ve toplumsal cinsiyet kavramlarının tarihsel süreçte nasıl tanımlandığına bakılmış, sınıfta özne oluşumunun anlaşılması için egemen ideoloji ve eğitim ilişkisi analiz edilmiştir. Daha sonra Türkiye'deki eğitim sistemi ve ortaokulların yapısı incelenmiş, öğretmenler aracılığıyla yeniden üretilmek istenen egemen ideolojinin anlaşılması için Türkiye özelinde yapılan çalışmalara bakılmıştır. Son olarak da, İstanbul genelinde farklı okul türlerinde çalışan öğretmenlerle yapılan derinlemesine mülakatlar aracılığıyla, sınıflarda öznenin kurulumunda kullanılan yaklaşım ve yönlendirmeler araştırılmış; oluşturulan baskı ortamları, ideolojik seslenmeler doğrultusunda ortaya çıkan itirazlar, cinsiyete göre oluşan beklentiler ve cinsiyetlerine uygun davranmayanların gördükleri hizaya getirici muameleler tartışılmıştır.