Ortaokul Türkçe ders kitaplarında fantastik öge içeren metinlerın varlığı ve işleniş şekli

Bu çalışmada ortaokul Türkçe ders kitaplarının fantastik öge açısından incelenmesi ele alınmıştır. Araştırmanın modeli, betimsel tarama modelidir. Araştırmanın evrenini 2006'dan günümüze yazılmış olan ders ve çalışma kitapları, örneklemini ise 2018-2019 eğitim öğretim yılında Sakarya ilinde kullanılan 5,6,7 ve 8. sınıf Türkçe ders kitapları oluşturmaktadır. Evren ve örneklemin belirlenmesinde İlköğretim Türkçe programları incelenmiş; 2006 yılına kadar yapılan programlarda öğrencinin düş gücünü geliştirmeye yönelik doğrudan ifade edilmiş bir amaç/hedef/kazanım olmadığı görülmüştür. Fantastik türünün ders kitaplarında kullanılabileceği 2006 Türkçe öğretim programında "duygu, düşünce ve hayal dünyalarını geliştirme" şeklinde ifade edilirken, 2015 Türkçe öğretim programında "Düş gücünü kullanarak şiir veya fantastik metin yazar (Milli Eğitim Bakanlığı (MEB):2015). " kazanımı ile açıkça belirtilmiştir.2018 Türkçe Öğretim Programında ise doğrudan fantastik kelimesi geçmese de düş gücünü kullanma, medya metinleri, kurgusal olanı ayırt etme gibi içeriklerle fantastik türüne yönelten kazanım sayısının arttığı görülmektedir. Bu durum, fantastik çocuk edebiyatı metinlerine ders kitaplarında da her geçen yıl daha fazla yer verilmesinin gerekliliğini ortaya koymaktadır. Çalışmanın sonucunda 2018 Türkçe dersi öğretim programı ve buna göre hazırlanan ders kitaplarında fantastiğin doğrudan bir tür olarak yer almadığı, fantastik öge içeren metinlerin ise öyküleyici metinler arasında az sayıda türde bulunduğu tespit edilmiştir. Ders kitaplarındaki temalardan bazılarının fantastik metinleri kullanmaya daha uygun olduğu, fantastik öge içeren metinlerin tamamının yerli yazarlara ait olduğu ve bu metinlerden bazılarının görsellerinde fantastik ögelerin temsil edildiği görülmüştür. Ayrıca bu metinlerde fantastik ögelere ait etkinlik sayısı azdır. Bu durum gösteriyor ki fantastik hem bir tür hem de yazı türleri içinde bir unsur olarak ders kitaplarında yeterince yer bulamamıştır.