Ortaokullarda beden eğitimi ve spor dersinde akran eğitiminin etkililiği: Fiziksel etkinlik kartlarının kullanımı (Elazığ il örneği)

Bu çalışmanın amacı, Ortaokullarda Beden Eğitimi ve Spor Dersinde, Akran Eğitiminin Etkililiğinin, Fiziksel Etkinlik Kartlarının kullanılması sonucunda öğrencilerin beceri gelişiminde ve Beden Eğitimi ve Spor Dersine karşı öğrenci tutumlarındaki değişikliği belirlemek ve Beden Eğitimi ve Spor dersinde FEK kartlarının akran eğitimciler tarafından kullanılmasını modellemek. 2015-2016 Eğitim-Öğretim yılının II. Döneminde Elazığ ili Maden ilçesinde bulunan Atatürk Ortaokulu ile Sivrice ilçesinde bulunan Cumhuriyet Ortaokulunda 7. Sınıflarda öğrenim gören toplamda 120 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Atatürk Ortaokulunda öğrenim gören 7-A Şubesi kontrol grubu 7-B Şubesi deney gurubu, Cumhuriyet Ortaokulunda öğrenim gören 7-B Şubesi kontrol grubu 7-A Şubesi ise deney grubu olarak seçilmiştir. Deney grubunda 30 ve kontrol grubunda 30 öğrenci bulunmaktadır. Öğrenci seçiminin heterojen olması için Akran Eğitimci Gözlem Formu ve sınıfta "Kimdir Bu?" Testi uygulanarak öğrenci seçimi yapılmıştır. Belirlenen akran eğitimcilere süreç açıklanmış ve gönüllü onam formları alınmıştır. Sürece başlamadan önce Tüm öğrencilere "Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" uygulanmıştır. Akran eğitimcilere FEK kartları eğitici eğitimini teorik ve pratik uygulamalar şeklinde (Eğitim süresi: 10 gün günde 1.30 saat toplam 15 saat) eğitim verilmiştir. Akran eğitimi alan öğrencilere eğitim süreci ve uygulama sürecini kapsayacak şekilde günlükler tutturulmuştur. Deney grubu öğrencilerine akran eğitimi eğitimi verilmiş akran eğitimci tarafında FEK kartları ile (4 hafta) ders işlemiştir. Kontrol grubu öğrencilerinin aynı FEK kartları ile beden eğitimi öğretmeni ile (4 hafta) ders işlemiştir. Dört haftalık ders sürecinin sonunda deney ve kontrol grubu öğrenciler ile bireysel ve odak grup görüşmeleri yolu ile akran eğitimi hakkında görüşler alınmıştır. Tüm öğrencilere "Beden Eğitimi Dersi Tutum Ölçeği" tekrar uygulanmıştır. Araştırmacı ve uzmanlar tarafından hazırlanan "Beceri Derecelendirme Ölçekleri" de uygulanmıştır. Öğrenciler ve öğretmenler tarafında tutulan günlükler raporlaştırılmıştır. Araştırmada nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin farklı teknikleri ile veriler elde edilmiştir. Araştırmanın amacına yönelik olarak Akran Eğitimci Gözlem Formu, Kimdir Bu? Testi, Beden Eğitimi ve Spor Dersi Tutum Ölçeği, Beceri Derecelendirme Ölçeği, Akran Eğitimci Günlüğü, Bireysel ve Odak Görüşme Formları uygulanmıştır. Beceri derecelendirme ölçeği araştırmacı ve uzmanlar tarafında hazırlanmış, tutum ölçeği ise hazır olarak kullanılmıştır. Tutum ölçeği eğitim öncesinde ve sonrasında olmak üzere iki kez uygulanmıştır. Nitel veriler beden eğitimi öğretmenlerinin ve öğrencilerin günlüklerinden elde edilmiştir. Verilerin çözümlenmesinde, nitel boyut için betimsel analiz, nicel veriler için %, frekans ve tekrarlı ölçümler için t test ve tek yönlü varyans analizi kullanılarak çözümlenmiştir. Nicel verilerin analizinde SPSS (22) paket programından yararlanılmıştır. Nicel veriler tablolaştırılarak açıklanmıştır. Yine gözlem formlarından elde edilen veriler frekans ve yüzde değerleri ile tablolar şeklinde sunulmuştur. Nitel veriler kodlanarak temalar elde edilmiştir. Fiziksel etkinlik kartlarının öğrencilerin derse yönelik tutumlarının etkisine bakıldığında, deney grubun ortak etkisinde anlamlı farklılığa ulaşılmıştır. Bu sonuca göre, deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin almış olduğu eğitim, programın öncesindeki ve sonrasındaki tutum düzeyinde son-test lehine anlamlı bir farklılığa yol açmıştır. Beden eğitimi derslerinde kullanılan akran eğitimi ve fiziksel etkinlik kartları hakkında öğrenci görüşleri araştırıldığında; öğrencilerin büyük çoğunluğunun, akran eğitimi ve fiziksel etkinlik kartlarla ders işlemenin derslerde farklılık yarattığı, hoşlarına gittiği, zevk aldıkları, derse katılımlarını arttırdığı, yararlı olduğu, kartların hareket becerilerini, kendilerine olan güveni geliştirdiği, kartları uygularken zorlanmadıklarını, işbirliği içerisinde hareket etmelerini sağladığı ve dersi daha eğlenceli hale getirdiği yönünde görüş bildirmişlerdir. Anahtar Kelimeler: Fiziksel Etkinlik Kartları, Beden Eğitimi ve Tutum, Akran Değerlendirme