Osmanlı Devleti'nin İran'daki meşrutiyet hareketine yönelik siyasi yaklaşımı (1906-1911)

İran devrim tarihinde önemli bir dönüm noktası olan ve 1906-1911 yılları arasında yaşanan meşrutiyet düzeni, sadece İran'da değil aynı zamanda Osmanlı Devleti'nde de büyük bir etki uyandırdı. Bu nedenle süreç içerisinde Osmanlı Devleti tarafından politik, askeri, diplomatik, toplumsal ve ideolojik temelleri bulunan bir siyaset geliştirildi. Siyasal yaklaşımın oluşumunda İran'daki gelişmelerin yanı sıra Osmanlı Devleti'nde ortaya çıkan olaylar da belirleyici oldu. Dolayısıyla II. Meşrutiyet'in ilanı, İran'daki meşrutiyet hareketine yönelik Osmanlı siyasetinde bir dönüm noktası oldu. Böylece II. Meşrutiyet öncesi ve sonrasında farklılaşan iki farklı siyasal tutum gelişti. Siyaset düşüncesinin şekillenmesinde İran'daki gelişmelerin yol açtığı çekinceler ve buna bağlı olarak ortaya çıkan pragmatik beklentiler bulunuyordu. Öte yandan İngiltere ve Rusya'nın İran'ı işgal sahalarına bölmeleri, 1908 yılı sonrasında Osmanlı siyasetini belirleyen en önemli meselelerden biri haline geldi. Bu çalışmada İran'daki meşrutiyet sürecinde yaşanan olayların Osmanlı Devleti'nin İran Meşrutiyet Hareketine dayalı siyasetine etkisi ve bu faktörlerden beslenen Osmanlı Devlet siyaseti incelenmiştir. Çalışmanın zamansal kapsamı 1906-1911 yıllarıyla sınırlanmıştır. Konu çerçevesi de Osmanlı Devleti'nin İran'daki meşrutiyet hareketi özelinde oluşturduğu siyaseti olarak belirlenmiştir.