Osmanlı dönemi minyatürlerindeki motifler kullanılarak kumaş deseni tasarım örneklerinin oluşturulması

Minyatür, bir metinde anlatılanları görsel olarak destekleyen, çiziminde perspektif kullanılmayan, figürlerin profilden çizildiği ve önem sırasına göre büyüdüğü bir resim türüdür. İlk minyatürlerin Mısır' da papirüsler üzerine yapıldığı düşünülmektedir. Türk minyatür sanatını, İslam öncesi minyatür sanatı ve İslam sonrası minyatür sanatı olarak ayırmak mümkündür. Bu araştırmanın amacı; Osmanlı Dönemi minyatür eserlerini desen özellikleri açısından inceleyerek, elde edilen motiflerden özgün kumaş yüzey tasarımları oluşturmaktır. Çalışma kapsamında elde edilen motifler dijital ortamda çizilerek tam raportlama tekniği ile kumaş desenleri oluşturulmuştur. Çalışmada nitel araştırma kapsamında olgu çalışması yöntemi kullanılmıştır. İki aşamalı olarak planlanan araştırmanın ilk bölümünde Osmanlı dönemi minyatür eserlerindeki süslemeler; desen, motif özellikleri açısından incelenmiştir. Belgesel tarama yöntemi ile elde edilen veriler analiz edilerek araştırmanın ikinci aşaması uygulamalı olarak geliştirilmiştir. Osmanlı dönemine ait 24 adet minyatür sanatı eseri amaçlı örnekleme tekniği kullanılarak araştırmaya dâhil edilmiştir. Araştırma sonucunda geleneksel süsleme unsurlarını barındıran minyatür eserlerden 27 adet motif elde edilerek her motiften bir kumaş deseni oluşturacak şekilde 140 cm x 140 cm karelerde raportlama işlemi gerçekleştirilmiştir. Kaynaklara dayanan minyatür eserlere ulaşılması konusundaki yaşanan güçlük dikkate alındığında minyatürlerin ve süsleme özelliklerinin arşivlenmesi, bu kültürel süsleme özelliklerinden yola çıkılarak yeni tasarım kompozisyonlarına ulaşılması, tasarım sektöründe kültürel kaynaklar kullanılarak özgün tasarımlar oluşturulmasına örnek teşkil etmesi açısından araştırma önem taşımaktadır.