Osmanlı modernleşme sürecinde Selanik Sanayi Mektebi

Osmanlı Devleti'nde 19. yüzyılın başlarından itibaren yoğunluk kazanan sanayileşme çabaları, yeni gelişen sanayi kollarında çalışacak kalifiye eleman yetiştirilmesi ihtiyacını da beraberinde getirmiştir. Bu durum, kuruluştan 19. yüzyılın ortalarına kadar Ahi teşkilatı ve lonca kurumu tarafından usta-çırak ilişkisi içerisinde yürütülen mesleki eğitim anlayışının değişmesine sebep olmuştur. Bunun sonucunda, ülkede gelişmeye başlayan modern sanayi şartlarına kalifiye eleman yetiştirmek amacıyla sanayi okulları açılmaya başlanmıştır. Bu okulların ilk örneği de 1863 yılında Mithat Paşa tarafından Niş'te kurulan ıslahhane olmuştur. Bu girişimin başarılı sonuçlar vermesi üzerine kısa sürede önce Balkanlar ve Anadolu'da olmak üzere birçok ıslahhane açılarak bu kurumlar hızla ülke genelinde yaygınlaşmıştır. Islahhaneler ilerleyen yıllarda daha da gelişerek sanayi mekteplerine dönüşmüştür. Çalışmamızın konusu olan Selanik Sanayi Mektebi de başlangıçta ıslahhane olarak açılmış, daha sonra sanayi mektebine dönüşmüş bir mesleki eğitim kurumudur. Bu çalışmada Selanik Sanayi Mektebi'nin kuruluşu, gelişimi, eğitim faaliyetleri ve Selanik'in işgali sonrasında okulun durumu incelenmeye çalışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Islahhane, Sanayi Mektebi, Selanik.