Osmanlı padişah portreleri: Fihrist-i Şâhân ve zeyilleri

Osmanlı Padişah Portreleri: Fihrist-i Şâhân ve Zeyilleri başlıklı bu çalışmada, 16. yüzyıldan sonra karşımıza çıkan Osmanlı padişah portreciliği geleneği içerisinde yer alan 19. yüzyılda hazırlanmış Fihrist-i Şâhân ve Zeyilleri padişah portre albümü Osmanlı resim sanatı bağlamında incelenmiştir. Bugün Süleymaniye Kütüphanesi Nafiz Paşa kitaplığı 1183 numarada bulunan eserin çağdaşı olan Osmanlı padişah portre albümleri tespit edilerek tanıtılmıştır. Fihrist-i Şâhân ve Zeyilleri albümünün metni ve resimlerinin analizi, üslup ve ikonografik özellikleri bakımından incelenip, kompozisyon kurgusu, mekân, mimari, figür tipleri, giysiler, arka plan ve renkleri dikkate alınarak yapılmıştır. Eserde, Solak-zâde Mehmed Hemdemî Çelebi'nin (ö. 1657/1658) 92, Lebib Amidi'nin 48, Said Paşa'nın da 72 beyitlik şiiri bulunmaktadır. Solakzâde Hemdemi, I. Osman'dan başlayarak IV. Mehmet'e kadar; Lebib Abdulgafûr Amidi, II. Süleyman'dan (1687-91) III. Osman'a (1754-57) ve Said Paşa III. Mustafa'dan (1757-74) II. Mahmut'a (1808-39) kadar olan Osmanlı padişahlarının cülus ve ölümlerini, dönemlerindeki önemli olayları beyitlerle anlatmışlardır. Albümde toplam 32 padişah portresi bulunmaktadır ve ve I. Abdülaziz'in (1861-76) bir fotoğrafı bulunmaktadır. Sultan II. Mahmud geleneksel kıyafetleri ve kıyafet reformu sonrası yeni kıyafetleriyle iki kere betimlenmiştir.