Osmanlılarda felsefe karşıtlığı

Selçuklulardan düşünce mirasını alan Osmanlı devleti, felsefeye karşı olumsuz bakış açılarını da devralmıştır Osmanlının klasik döneminde felsefeye karşı takınılan olumsuz tavırların temelinde Gazali'nin etkisini ve geleneksel din anlayışını görmek mümkündür. Gazali'nin felsefe ve filozofları eleştirisinin yanlış değerlendirilmesi sonucu İslam dünyasında felsefeye cephe alan kimseler olmuştur. Gazali etkisi ile Osmanlı'da felsefe, ayrı bir ilim dalı olarak değil de kelam ve tasavvuf ilimlerine dâhil olarak varlığını sürdürmüştür. Geleneksel din anlayışıyla Osmanlı toplumunu derinden etkileyen selefilerin, akli ilimlere karşı mesafeli tutumları ve felsefenin yararsız boş bir ilim olduğu algısı, ulema ve halk nezdinde felsefe karşıtlığının oluşmasında etkili olmuştur. Birgivi Mehmet Efendi selefi düşünceyi Osmanlı'da devam ettiren âlimdir. Selefi düşüncedeki akli ve nakli ilim ayrımı neticesinde dinde akli ilimleri kabul etmemişlerdir. Kadızâde Mehmet Efendi ve Kadızâdeliler Hareketi ile birlikte Osmanlı da baş gösteren selefi temayüller, felsefe ve akli ilimlere olan olumsuz yargıları perçinlemiştir.