Otantik öğrenme uygulamalarının öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisi

Önceleri öğretim öğrencinin karşısına geçip bilgiyi aktarmak ve bunların öğrenilip öğrenilmediğini anlamak için öğrencinin bunları tekrar edip edemediğine bakmak olarak düşünülmekteydi. Sadece bilgiyi alıp ezberlemek ve sınavlarda tekrarlatmaktan öteye geçmeyen öğrenme sürecinin diploma için katlanılması gereken sıkıcı bir süreç olduğu söylenebilinir. Bunun yerine artık öğrencinin bilgiyi gerçek hayatta kullanması, öğrendikleri üzerine yorum yapabilmesi, konuları ve olayları açıklayabilmesi, konular çerçevesinde problem keşfedebilme ve çözebilme gibi yeteneklerinin de olması gerekir. Bunlar; derinliğine düşünebilme, öğrencinin öğrendiklerini manipüle ederek sentezlere, genellemelere, açıklamalara, hipotezlere, sonuçlara ulaşması ya da yorum yapabilmesine fırsat vermedir. Bu şekilde bilgi ve fikirlerini manipüle edebilen, öğrencilere problem çözmede ve onlar için yeni anlam ve anlamlar keşfetmelerine izin veren bir öğretim yönteminin gerekliliğine ihtiyaç duyulduğu söylenebilnir. Okulda derse karşı olumlu tutum geliştirme, yaşama ve topluma karşı olumlu tutum geliştirmenin ilk basamağı sayılabilir. İlköğretimde okutulan derslerin öğretim programları incelendiğinde en çok yaşam ve toplumla ilgili derslerden birininsosyal bilgiler dersinin olduğunu söylemek mümkündür. Dolayısıyla tutum ve değerlerin geliştirilmesi konusunda sosyal bilgilerin önemli bir yeri olduğu söylenebilir. Otantik öğrenme hayatın içinde gerçekleşen bir süreç olup eğitim kurumlarında otantik öğrenmenin oluşabilmesi için gerçek dünyada mevcut bulunan problem ve konuların derslerle ilişkilendirilmesi ve kullanılması gerekmektedir. Gerçek dünyadaki karşılaşılan sorunlarla baş edebilmede eleştirel düşünmenin de önemli bir yere sahip olduğu söylenebilir. Sosyal bilgilerde bireylerden beklenen okulda öğrenilenlerin günlük hayatta karşılaşılan problemlere aktarılabileceği ve üst düzey becerilerin kazanılabileceği yaklaşımlardan biri de otantik öğrenme olarak görülebilir. Çünkü otantik öğrenme öğrenci merkezli eğitim sürecine uygundur. Otantik öğrenme öğrencilerin ilgi ve yeteneklerine yönelerek mevcut yetenek ve deneyimlerini ortaya çıkarmak ve üst düzey düşünme becerilerini geliştirmelerine katkı sağlamak için tasarlanmıştır. Öğrencilerin istenilen şekilde yetişmesi öğrenme-öğretme sürecine bağlıdır. Bu araştırmada amaç otantik öğrenme uygulamalarının öğrencilerin eleştirel düşünme becerileri ve sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarına etkisini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda araştırmadasosyal bilgiler dersi, deney grubunda otantik öğrenme uygularıyla yürütülürken kontrol grubunda MEB Sosyal Bilgiler Öğretim Programına uygun olarak işlenmiştir. Araştırmada kontrol gruplu öntest – sontest deneysel desen tercih edilmiştir. Elde edilen veriler nicel ve nitel veri toplama teknikleri kullanılarak toplanmış veanaliz edilmiştir. Verilerin toplanması aşamasında nicel verilerde Demir (2006) tarafından geliştirilmiş olan "Eleştirel Düşünme Ölçeği", Akengin ve Demir( 2010) tarafından geliştirilmiş olan "Sosyal Bilgiler Tutum Ölçeği", nitel verilerde ise öğrenciler ve araştırmayı yapan öğretmen tarafından tutulan günlükler araştırmada kullanılmıştır. Araştırma 2017-2018 eğitim-öğretim yılı, I. döneminde 4. sınıflarda öğrenim görmekte olan 21 deney grubu, 23 kontrol grubu olmak üzere toplam 44 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırma sonucunda otantik öğrenme uygulamalarının öğrencilerin sosyal bilgiler dersine yönelik tutumlarını olumlu yönde etkilediği bulunmuştur. Bunun yanında otantik öğrenme ortamının öğrencilerin eleştirel düşünme becerilerinin gelişmesine katkı sağladığı tespit edilmiş, araştırmada elde edilen bu sonuçların genel anlamda literatür ile paralellik gösterdiği sonucuna ulaşılmıştır.