Otizm spektrum bozukluğu tanılı çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeyleri ile normal gelişen çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeylerinin karşılaştırılması

Mevcut çalışmada Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı alan çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeyleri ile normal gelişen çocukların sosyal iletişim düzeyleri ve annelerinin aleksitimi düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Vaka grubuna Diyarbakır ilinde yaşayan yaşları 3-7 arasında değişen 89 OSB tanısı almış çocuk ve bu çocukların anneleri dâhil edilmiştir. Kontrol grubu ise yaşları 3-7 arasında değişen 84 normal gelişen çocuk ve bu çocukların annelerinden oluşmaktadır. Çalışmada Demografik Bilgi Formu, Sosyal İletişim Kontrol Listesi-Revize-Okul Öncesi Türkçe Versiyonu (SİLKOL-R-OTV), Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-2) ve Otizm Davranış Kontrol Listesi (ABC) kullanılmıştır. Kullanılan ölçeklerin tamamını anneler doldurmuştur. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek için Pearson ve Spearman korelasyon analizi; gruplar arasındaki farkların incelenmesi için ilişkisiz örneklemler t-testi, Mann Whitney U testi, tek yönlü varyans analizi ile Kruskal Wallis analizi; yordayıcılıkların incelenmesi regresyon analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre; vaka grubundaki annelerin aleksitimi düzeyinin çocuklarının sosyal katılım ve iletişimi anlama alt boyutları arasında negatif yönlü, duyusal alt boyutu arasında ise pozitif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Vaka grubundaki çocukların sosyal iletişim düzeyi toplam puanı, sosyal katılım, iletişimi kullanma, iletişimi anlama, taklit/oyun alt boyutları ile otizm şiddeti arasında negatif yönlü anlamlı ilişki bulunmuştur. Hem vaka hem de kontrol grubundaki çocukların sosyal iletişim toplam puanı ve annelerinin aleksitimi düzeyleri farklılaşmaktadır. Vaka grubundaki çocukların sosyal katılım, iletişimi anlama, taklit/oyun ve sosyal iletişim toplamı; kontrol grubundaki çocukların ise; sosyal katılım, iletişimi kullanma ve sosyal iletişim düzeyi toplamı anne eğitim düzeyine göre anlamlı şekilde farklılaşmaktadır. Kontrol grubundaki çocukların iletişimi anlama ve taklit / oyun puanları anne eğitim düzeyine göre farklılaşmaktadır. Vaka grubunda yer alan annelerin aleksitimi toplam puanı, ekran maruziyetine göre farklılaşmakta ve çocuklarının sosyal iletişim düzeyleri otizm şiddetini yordamaktadır. Vaka grubunda sosyal iletişim düzeyinin dört alt boyutu otizm şiddetini yordamaktadır. Çalışma kapsamında elde edilen bulgular, ilgili alanyazın ışığında tartışılmış öneriler sunulmuştur.