Otizm tanılı kaynaştırma öğrencilerinin bulunduğu sınıflarda akran ilişkilerinin geliştirilmesine yönelik bir eğitim programının etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırmada, ilköğretim okullarında birinci kademede eğitim alan otizm tanılı kaynaştırma öğrencilerinin akranlarıyla ilişkilerini, okula uyumlarını ve sosyal kabullerini artırmak amacıyla geliştirilmiş olan bir eğitim programının etkililiği incelenmiştir.Araştırma, İzmir ilinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığına bağlı beş ilköğretim okulunda 2011-2012 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilmiştir. Araştırmada temel araştırma deseni olarak ?ön test - son test kontrol gruplu yarı deneysel desen? ve nitel araştırma yöntemlerinden görüşme kullanılmıştır. Araştırmanın bağımsız değişkenini ?eğitim programı?, bağımlı değişkelerini akranların sosyal kabulleri, okula uyumları, öğretmen ve akran merkezli sosyal davranışları oluşturmaktadır.Araştırma verileri nicel ve nitel teknikler kullanılarak toplanmıştır. Bu verilerin toplanmasında; öğrencilerin sosyal yeterliliklerini ve okula uyumlarını belirlemek amacıyla ?Walker-McConnell Sosyal Yeterlilik ve Okula Uyum Ölçeği kaynaştırma öğrencilerinin sosyal kabullerini değerlendirmek üzere de ?sosyometri? ve `sosyal kabul ölçeği', öğretmenlerin kaynaştırma öğrencisinin arkadaşlık ilişkileri konusundaki görüşlerini belirlemek için ?Öğretmen Görüşme Formu? ve demografik verilerin toplanması için `Kişisel Bilgi Formu', kullanılmıştır. Araştırmanın nicel verileri SPSS paket programıyla değerlendirilmiştir. Nitel verilerin ise tümevarım analizi tekniği ile analiz edilmiştir.Sosyal kabulü artırmaya yönelik olarak geliştirilen; toplam on bir etkinlikten oluşan eğitim programı, deney gruplarına uygulanmadan önce seçilen bir pilot okulda uygulanmış uygulama sonuçlarına göre program revize edilerek gerekli düzenlemeler yapılmıştır. Yeniden düzenlenmiş bu program deney gurubu olan iki sınıfta uygulanmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir eğitim verilmemiştir.Araştırma sonunda elde edilen bulgular, akran ilişkilerini geliştirmek üzere hazırlanmış olan eğitim programının, akranların sosyal kabulleri ve otizmli öğrencilerin sosyal yeterlilik ve okula uyum davranışları üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Araştırmadan elde edilen bulgular doğrultusunda ileri araştırmalar ve uygulamalar için çeşitli önerilerde bulunulmuştur.