Otoyollarda kullanılan akıllı ulaşım sistemi uygulamaları: Ankara-Niğde otoyolu ve Kuzey Marmara otoyolu arasında akıllı ulaşım sistemlerinin karşılaştırılması

İnsan nüfusunun artmasıyla, kişisel araç sahipliliği ve toplu ulaşımda kullanılan araç sayısı da artmaktadır. Trafik yoğunluğunun artması özellikle nüfus yoğunluğunun fazla olduğu kentlerde insanların yaşamını zorlaştırmaktadır. Günlük yaşamda hemen hemen her bireyin iş, okul, gezi vb. nedenlerle kullandığı ulaşım günlük yaşamlarının önemli bir zaman dilimini oluşturmaktadır. Ulaşım alanında bireylerin ulaşımda geçirdikleri kayıp zamanı, trafik kazalarını, tüketilen yakıt ve zararlı gaz salınımını azaltmaya yönelik verimli ve kaliteli yeni yollar yapılmaktadır. İhtiyaç duyulan yeni yollar sadece beton, çelik altyapısıyla değil akıllı ulaşım sistemi altyapısı ile donatılarak projelendirilmektedir. Çalışmaların bir kısmı da daha çok şehirlerarası ulaşımda hızlı ve güvenli yolculuğu sağlayan otoyollarda yapılmaktadır. Otoyollar araçların yüksek hızlarda seyrettiği, trafiğin yoğun olsa dahi trafik akışının sağlanması gereken karayollarıdır. Ülkemizde; ulaşım sektöründe içinde bulunduğu çağa ayak uydurmakta, modern karayolları inşa etmektedir. Trafik hacminin yüksek olduğu kesimlerde hızlı, güvenilir, konforlu ve akıllı otoyollar yapılmaktadır. Ülkemizde karayolu ulaşım projeleri kapsamında otoyollarda akıllı ulaşım sistemleri uygulamaları yapılmaktadır. Bu çalışmada ülkemizde yapımı tamamlanan Ankara-Niğde Otoyolu ve Kuzey Marmara Otoyolu'nun akıllı ulaşım sistemleri uygulamaları incelenmiştir. Otoyollar kendi aralarında akıllı ulaşım sistemleri yönünden karşılaştırılmıştır. Karar verme aşamasında ÇKKV yöntemlerinden AHP, TOPSIS ve ELECTRE kullanılmıştır. Akıllı ulaşım sistemlerini oluşturan kriterlerin ağırlıklandırılması için ilk olarak AHP yöntemi ile uygulama yapılmıştır. Bulunan sonuçlar neticesinde TOPSIS ve ELECTRE yöntemi ile de karşılaştırmalı analiz yapılarak, alternatiflerden en uygun olanın seçiminin yapılması amaçlanmaktadır.