Oyunculuk sanatında Staislavki ve Meyerhold yöntemlerinin sentezcisi olarak Yevgeni Vaktangov

XIX. yüzyıl oyunculuk sanatı açısından pekçok fikrîn ortaya atıldığı ve tartışıldığı bir dönemdir. Bu yüzyıl'da İngiltere'den, Fransa'dan ve Rusya'dan birçok oyuncu ve tiyatro kuramcısı, oyunculuk üzerine fikir belirtmişlerdir. Ancak bu görüşler çoğu zaman yararlı ve ilerici olsalar da, sistemli bir şekilde ortaya kovulmadıkları için çok aydınlatıcı olmamışlardır. Bununla beraber çağdaş oyunculuk sanatının belirlenmesinde temel oluşturmuşlardır. Gerçekçi akımın toplumsal ve siyasal olaylara paralel olarak hızla geliştiği bu dönemden Rus tiyatrosu çok önemli bir biçimde etkilenmiştir. Etkileri günümüzde de süren bir oyunculuk yöntemini yaratan Stanislavski, böyle bir dönemden çıkış noktası bulmuş ve doğalcı-gerçekçi bir sahne anlayışıyla, tiyatro sanatına damgasını vurmuştur. Danchenko ile beraber kurduğu "Moskova Sanat Tiyatrosu" kendilerinden önceki klişelere dayanan oyunculuk biçimini ve seyirciye yapay bir yaşantı sunan Romantik tiyatro anlayışını ortadan kaldırarak bir devrim yaratmıştır. Kuşkusuz Stanislavski'nin getirdiği en önemli yenilik "Fiziksel Hareketler Yöntemi" dir. O'nun oyunculuk yöntemi psikolojiye dayanır. Her eylemin mutlaka bir iç nedeni olduğunun belirlenmesi yöntemin çıkış noktasıdır. Meyerhold ise Stanislavski'nin öğrencisi olmasına karşın, doğalcı anlayışı reddederek kendi stüdyosunu kurmuştur. Gerçekleştirmek istediği şey tiyatronun tekrar tiyatrosallaşmasıdır. Bunun için farklı bir sahne düzenlemesi ve oyunculuk anlayışı gerekir. Meyerhold'un rejileri yoğun olarak grotesk öğeler barındırır ve konstrüktüvist bir dekor anlayışı ile seyirciye sunulur. Geliştirdiği "Bio-Mekanik" yöntemini ise Pavlov'un "Şartlı Refleks" i ile Taylorizm düşüncesine dayandırır. Oyunculukta duygusal yaşantıyı reddederek tamamen bedensel anlatımlara yönelir. Vakhtangov'un amacı ise, seyirciye tiyatroda olduğunun tekrar hatırlatılmasıdır. Bu yüzden kimi zaman oyuna uzak açıdan bakmasını sağlar. Biçim açısından farklı düşünse de, Stanislavski'nin oyunculuk yöntemini savunur ve rejilerinde kullanır. Bu noktada, Meyerhold'dan teatrallik düşüncesini alırken, Stanislavski'den de oyunculuk yöntemini alarak, bu iki tiyatro görüşünü başarılı bir senteze götürür.