Öz kendilik değerlendirmesinin, sinizm, iş tatmini ve tükenmişliğe etkisinde toksik liderliğin rolü

Liderlik akademik yazında en çok incelenen konulardan birisi olmasına rağmen yapılan çalışmalarda genellikle olumlu liderlik biçimleri üzerinde durulduğu görülmektedir. Ancak örgütsel yaşamda ortaya çıkan çeşitli olaylar liderliğin her zaman olumlu sonuçlar yaratmadığını, lider davranışlarının çalışanlar ve örgütler için olumsuz etkilerinin olabileceğini göstermiştir. Ayrıca, liderlik konusunda yapılan çalışmalarda olumlu liderlik biçimleri kadar olumsuz liderlik biçimlerinin de incelenmesinin, liderlik konusunun daha iyi anlaşılmasına katkı sağlayacağı belirtilmektedir. Bu çerçevede araştırmanın temel amacı, yazında yeni bir kavram olarak ortaya çıkan toksik liderliği merkeze alarak, toksik liderliğin öncül (öz kendilik değerlendirmesi) ve ardıllarını (iş tatmini, sinizm ve tükenmişlik) incelemektir. Araştırmada kullanılan veriler, Türkiye'nin 12 farklı bölgesinde çeşitli okullarda görev yapan 437 öğretmenden anket yöntemi ile toplanmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri tespit etmek maksadıyla korelasyon, regresyon analizleri ile yapısal eşitlik modellemesinden istifade edilmiştir. Araştırma kapsamında yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin öz kendilik değerlendirmelerinin iş tatminini olumlu yönde, toksik liderlik, örgütsel sinizm ve tükenmişliğin tüm alt boyutlarını da olumsuz yönde etkilediği tespit edilmiştir. Toksik liderliğin ise, iş tatminini olumsuz yönde, örgütsel sinizm, duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşmayı olumlu yönde etkilediği, bununla birlikte kişisel başarı hissinde azalmada bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Aracılık rolüne ilişkin yapılan analizler sonucunda da, öz kendilik değerlendirmesi ile örgütsel sinizm, duygusal tükenmişlik ve duyarsızlaşma arasındaki ilişkide toksik liderliğin kısmi aracılık rolünün bulunduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, yazında yeni ve tehlikeli bir liderlik biçimi olarak belirtilen toksik liderliğin öncül ve ardıllarına yönelik bu çalışma ile liderlerin çalışanlar ve örgütleri için her zaman iyi çıktılar sağlamadığı görgül bir araştırma ile ortaya konulmuştur.