Öz-örgütlemeli haritalar ile kent markalaşmasında kent sakinlerinin yeşil kimlik profillerinin belirlenmesi: "Yeşil Bursa" örneği

İleri teknoloji ve hızlı kentleşme, insanı doğadan ayırmakta, doğal kaynakların israfına ve çevresel zararlara neden olmaktadır. Sürdürülebilirlik, bu tip faaliyetlerden kaynaklanan sorunlara çözüm olarak ele alınmakta, küresel sürdürülebilirlik için de yerel çözümler önerilmektedir. Kent markalaşması ise kent vatandaşlarının yanı sıra yatırımcı ve işletmeler için de kenti cazip hale getirmekte, kentin yaşanabilirlik ve refah düzeyini artırmaktır. Sürdürülebilirlik ve yeşil kent markalaşması faaliyetleri, kente ve markasına kimlik veren ve onu canlı tutan "vatandaş" tan başlamalıdır. Bu tezin amacı, tutum, insan-doğa ilişkisi ve sürdürülebilir tüketim davranışlarını dikkate alarak vatandaşların ekolojik kimlik profillerini keşfetmektir. Çalışmanın genelinde, veri madenciliği bilgi keşfi süreci benimsenmiş ve uygulanmaya çalışılmıştır. Ülkemizin önemli kentlerinden Bursa, on yıldır "Avrupa Yeşil Başkenti (AYM)" sistemine uyum çalışmaları yapmaktadır. Fakat, AYM olmak için henüz ön seçim aşamasını geçememiştir. Sürece katkıda bulunabilmek adına Bursa kenti çalışmanın uygulama alanı seçilmiştir. Veriler, çevresel endişe (tutum), insan-doğa ilişkisi ve çevre dostu davranışı ölçmek için tasarlanmış ve Türkçeye uyarlanmış olan üç ölçme aracı ile toplanmıştır. İlk aşamada, tutum ve sürdürülebilir tüketim davranışı arasındaki ilişkide doğa ile ilişkinin aracılık rolü Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi ile incelenmiştir. İkinci aşamada, veriler Süper Öz-Örgütlemeli Haritalar, Ward bağlantılı hiyerarşik ve k-medoid kümeleme algoritmaları ile kümelenmiştir. Kümeler içsel ve dışsal değerlendirme kriterleri ile değerlendirilmiş ve en uygun küme sayısı beş olarak tespit edilmiştir. Her bir küme, yeşil kimlik profillerini tanımlamak için kutu bıyık grafikleri, çubuk grafikler ve karar ağaçları ile incelenmiştir. Ne yazık ki, sürdürülebilirlik ile uyumlu tamamen "yeşil" bir tipoloji tespit edilememiştir. Böylece, yerel yönetimlerin kentin sürdürülebilirliği için vatandaşların bakış açısını ve davranışlarını değiştirecek politikalar ve faaliyetler de tasarlaması gereği ortaya çıkmış ve "Yeşil Bursa" yeşil vatandaşlar ile elde edilebilir sonucuna varılmıştır. Anahtar Sözcükler: Öz-Örgütlemeli Haritalar, Karma Veri Kümeleme, Kısmi En Küçük Kareler Yapısal Eşitlik Modellemesi, PERMANOVA, Kent Markalaşması, Sürdürülebilir Kentler, Çevre Dostu Davranış