Investigating the effects of self-efficacy and placebo on memory

Bilişsel psikoloji, uzun süredir bireylerin kendi bellek süreçlerini nasıl değerlendirdiklerini ve düzenlediklerini anlamaya odaklanmıştır. Üstbiliş alanının önemli bir alt alanı olan üstbellek alanındaki araştırmalar, bellek performansı ve üstbiliş yargılarında öz yeterlik gibi bireysel bilişsel özelliklerin rolünü giderek daha fazla öne çıkarmaktadır. Bu çalışma, öz yeterlik düzeylerinin, grupların ve kişilik özelliklerin Öğrenme Yargısı, Serbest Hatırlama, Bilme Duygusu Derecelendirmesi, Tanıma ve Güven Derecelendirmesi dahil olmak üzere çeşitli üstbellek göstergelerini nasıl etkileyebileceğini incelemiştir. Araştırma örneklemi 18-25 yaşları arasında (ortalama yaş 20,86 ve standart sapma ±1,66) sağlıklı 124 gönüllü katılımcıdan (95 kadın, 29 erkek) oluşmaktadır. Katılımcılar, Genel Öz Yeterlik Ölçeğinden elde edilen puanlara göre öz yeterlik düzeyi düşük ve yüksek olmak üzere 2 gruba ayrılmışlardır. Ardından, her bir grup seçkisizleştirme yolu ile deney ve kontrol grubu olmak üzere 2 farklı gruba daha bölünmüştür. Deney grubundaki katılımcılara plasebo müdahalesi uygulanırken kontrol grubuna plasebo verilmemiştir. Ardından tüm katılımcılar bellek görevi aşamasına geçmiştir. PsychoPy aracılığıyla programlanan bellek görevinde katılımcılara duygusal içerik taşıyan 60 kelime (20 olumlu, 20 olumsuz ve 20 nötr) seçkisiz olarak eşleştirilmiş çiftler halinde (30 adet çift) sunulmuş ve ardından bu kelimeler üzerinden katılımcılardan Öğrenme Yargısı, Serbest Hatırlama, Bilme HissiDerecelendirmesi, Tanıma ve Güven Derecelendirmesi yapmaları istenmiştir. Öz yeterlik düzeyi, grup ve kelime türünün beş bağımlı değişken üzerindeki temel ve ortak etkilerini değerlendirmek için bir dizi 2 x 2 x 3 karma faktöriyel ANOVA gerçekleştirilmiştir. Öz yeterliğin önemli temel etkileri; Tanıma Derecelendirmesi ve Güven Derecelendirmesi için gözlemlenmiş olup; öz yeterlik düzeyinin yüksek olması, üstbellek performansının iyileşmesi ile ilişkili bulunmuştur. Kelime türünün önemli temel etkileri Öğrenme Yargısı, Serbest Hatırlama, Bilme Hissi Derecelendirmesi ve Güven Derecelendirmesi'nde gözlemlenmiştir ve bu da olumlu ve olumsuz uyaranlar arasındaki farkları vurgulamıştır. Ancak, kelime türünü içeren ortak etkiler tüm bağımlı değişkenlerde tutarlı bulunmamıştır. Yapılan ikili karşılaştırmalar, deney grubundaki yüksek öz yeterliğe sahip katılımcıların, özellikle olumlu kelimelerde kontrol grubundaki akranlarından daha iyi performans gösterdiğini ortaya koymuştur. Manipülasyon kontrolleri, plasebonun fizyolojik etkinliğini doğrulamış olup ANOVA sonuçları ise plasebonun bazı bağımlı değişkenlerde üstbellek performansında belirgin bir iyileşme sağladığını göstermiştir. Bulgular, plasebo kaynaklı etkilerden bağımsız olarak, bilişsel ve üstbilişsel sonuçların şekillenmesinde öz yeterliğin önemli bir rolü olduğunu göstermiştir.