Özbek sahası Türk destanlarında kadın

Bilindiği gibi destanlar, en eski tarihi dönemlerden itibaren var olan ve çoğunlukla beşerî mücadelelerin işlendiği halk edebiyatının en köklü anlatılarıdır. Bu çalışmada Özbekistan sahası Türk destanlarından seçilen on üç destandaki kadın unsuru incelenmiştir. Söz konusu destanlarda kadın kahramanların toplumsal rolleri, karakter ve fiziksel özellikleri irdelenmiş; diğer Türk boylarının destanlarındaki kadın kahramanlar ile ortak ve farklı yönlerini tespit etmek amaçlanmıştır. Öte yandan destanlardaki kadın figürü incelenirken mukayese metodunun değeri göz önünde bulundurularak Gılgamış, Oğuz Kağan, Dede Korkut, Manas ve Battal Gazi gibi destanlardan örnekler verilmek suretiyle karşılaştırmalar yapılmıştır. Destanlardaki incelemelere geçilmeden önce, İslamiyet öncesi ve sonrası temel alınmak suretiyle Türklerde aile ve kadın kavramları, kadının Türk mitolojisi ve destanlarındaki yeri sistematize edilerek verilmiş; böylelikle tarihsel sürecin destanlardaki kadın algısına yansımalarına dikkat çekilmek istenmiştir. Çalışmada halkbilimi araştırma metotları içerisinde yer alan ve antropologlar tarafından geliştirilen işlevsel yöntem esas alınmıştır. Bunun yanı sıra araştırmanın kadın merkezli olması ilahiyat, psikoloji, sosyoloji ve kültürel antropoloji gibi farklı bilim disiplinlerinin tespitlerinden yararlanmayı gerekli kılmıştır.