Özbek yazarı Toğay Murat'ın eserlerindeki halk bilimi unsurları

Roman türü yirminci yüzyılın ilk çeyreği itibariyle Özbek edebiyatına girmiş olmakla birlikte asıl gelişimini bu yüzyılın sonunda gerçekleştirmiştir. Özbek edebiyatının önemli edebî şahsiyetlerinden biri olan Toğay Murat yirminci yüzyılın son çeyreğinde eser vermiş olup, Özbekistan'ın Surhan bölgesine ait konuşma dilini, Özbek kültünün millî ve yöresel değerlerini, gelenek ve göreneklerini eserlerinde ustalıkla kullanmıştır. Çarlık döneminden başlayıp sosyalist, komünist ve bağımsızlık dönemlerini anlatmak için roman ve kıssa türlerini seçmiştir. Eserlerinde genellikle hayatın zorluklarına karşı ayakta durmaya çalışan çiftçi, çoban, pamukçu, bekçi gibi sıradan insanların hayatını konu almıştır. Eserleri adaletsizliğe karşı bir protesto, ezilmeye ve hor görülmeye karşı bir dik duruştur. Tezimizde, Özbek Türklerinin sözlü gelenekteki unsurları ve kültürel zenginliklerini ortaya koyan Özbek yazarı Toğay Murat'ın eserlerindeki halk bilimi ve halk edebiyatı unsurlarını tespit ederek Türkiye Türkçesine aktarıp inceledik. Yazar eserlerinde her çağa ayak uydurmuş, istediği dünyayı yaratabilmiş ve dönemin yöresel unsurlarını da döneme göre şekillendiğini bizlere gösterebilmiştir. Okuyucuya tarihten günümüze kadar uzanan gelenekleri, örf ve âdetleri, inanışları gibi birçok etkili öğeleri sunmuştur. Aralarında bazılarının günümüzde unutulmaya yüz tutan kültürel öğeler olduğunu belirtecek olursak, yazar eserleriyle gelecek nesillere ulaşmasını, onların öğrenmesini sağlamıştır diyebiliriz.