Özel askeri şirketler ve rejim güvenliği: Wagner ve Libya örneği

Özel askeri şirketler Soğuk Savaş'ın ardından artan küreselleşme ve özleştirme hareketleri ile etkinlik alanlarını genişleten, günümüz çatışmalarındaki önemli aktörlerdir. Özel askeri şirketler üzerine çalışan araştırmacılar, bu alanı verilen hizmet biçimlerine göre sınıflandırmıştır. Bu şirketler, geçmişin paralı askerlik geleneğinin devamı biçimde kurumsallaşan ya da daha özgün ve gayri resmî yapılar altında faaliyet göstermektedir. Özel askeri şirketlerin varlıkları uluslararası hukuk düzeyinde tartışmalı olmakla birlikte, bu şirketler bugün güçlü ve zayıf devletler tarafından devlet dışı aktör olarak yoğunlukla kullanılmaktadır. Bu çalışma, adından sıklıkla söz edilen Rus özel askeri şirketi Wagner'in Libya'daki faaliyetlerini rejim güvenliği yaklaşımı çerçevesinde analiz etmektedir. Wagner Libya'da General Hafter rejiminin var olma siyasetine güç maksimizasyonu oluşturan bir aktör olmuştur. Wagner'in Libya'da Hafter'e destek olmak için konuşlanması, Rus dış politikasının Akdeniz'de kalıcı nüfuz genişletme politikalarıyla örtüşmektedir. Batılı örneklerinin aksine Wagner'in Libya'daki faaliyetlerinde Rus dış politikasının bir uzantısı olarak hareket etmesi, kalıcı bir devlet aktörü olduğunu göstermektedir. Bu bağlamda çalışmanın teorik çerçevesi olan rejim güvenliği yaklaşımı, Hafter'in kendi meşruiyetini kurma ve hükmetme gayesine bir güç kapasitesi oluşturan Wagner'in Hafter ile kurduğu ilişkinin rolünü açıklamaktadır. Anahtar Kelimeler: Özel Askeri Şirketler, Rejim Güvenliği, Wagner, Libya, Hafter