Özel gereksinimli bireylere sahip ailelerin sosyal yurttaşlık algısı: Hakkâri ili örneği

Neredeyse her anne ve baba, aile olgusuna anlam katmak amacıyla, çocuk sahibi olmayı arzu etmektedir. Çocuğun aileye eklenmesi ile beraber aile ilişkilerinin ve dinamiklerinin de değişime uğrayacağı söylenebilir. Buna karşın, engeli olan bir çocuğun doğması veya ilerleyen zaman zarfında çocukta herhangi bir engelin meydana gelmesine bağlı olarak gerek annelerin gerekse babaların çocuklarına ilişkin kurmuş oldukları hayaller de yok olmaktadır. Aile içerisinde özel gereksinime sahip bir çocuğun mevcudiyeti ile beraber söz konusu durum, aile bireylerine iktisadi, psikolojik ve sosyal anlamda çok fazla etki etmektedir. Ebeveynler açısından söz konusu güç durum karşısında yaşanılan stresle beraber, günlük hayattaki işlevselliklerini yerine getirebilmek de son derece güçleşmektedir. Özel gereksinime sahip çocukların bakımının yerine getirilmesinde ihtiyaç hissedilen zaman, yükümlülükler, maddi imkânlar ve bununla beraber yaşanan duygusal sorunlar, ebeveynlerin stres yaşamalarını da beraberinde getirebilmekte, söz konusu sorunlar aile içerisinde yetersiz bilgi, değişmekte olan roller, sosyal faaliyetlerin kısıtlanması, sosyal yurttaş olma ihtiyacını tetiklemektedir. Araştırma bu temele göre hazırlanmış ve özel gereksinimli çocuğa sahip ebeveynlerin sosyal yurttaşlık algılarını incelemeyi hedeflemiştir. Araştırmada Hakkâri ili merkezinde özel gereksinimli çocuğa sahip olan ebeveynler örneklem grubunu oluşturmaktadır. Araştırma; özel gereksinimli çocuğa sahip ailelerin sosyal yurttaşlık algılarının incelenmesine yönelik nitel araştırma yöntemleri arasında bulunan fenomenoloji (olgubilim) deseniyle hazırlanmıştır. Araştırma kapsamında, katılımcıların bilgilerini kapsayan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığı ile veriler toplanmıştır. Yapılan analizler sonucu elde edilen bulgulara göre katılımcı ebeveynlerin görüşleri paylaşılmıştır.