Özelleşen yerel yönetim hizmetlerinin yararlanıcıların memnuniyet düzeyine etkisi: Aydın/Madrid örneği

Bu çalışmada yapılmak istenen Türkiye'de ve İspanya'da özelleştirilen yerel yönetim hizmetlerinin halkın memnuniyet düzeyi üzerinde etkisini kurumsal ekonomi perspektifinden incelemektir. Türkiye'de ve dünya'da yerel yönetimlerin özerklik derecelerinin tartışıldığı bu günlerde, özelleşen yerel yönetim hizmetleri de bu çerçevede tartışılmaktadır. Araştırmada, Aydın ve Madrid illerinde uygulanan ve özelleşen yerel yönetim hizmetlerinden yararlanıcıların memnuniyetinin ölçüldüğü anket verilerinden faydalanarak bu konu incelenmiştir. Özelleştirme yerel yönetim kurumlarının piyasa yönünde evrimleşmesi olarak algılanmış ve kurumsal iktisat çerçevesinde incelenmiştir.Araştırmanın 1. bölümünde kurumsal iktisat literatürü ele alınmıştır. Özellikle Douglass C. North ve Thorstein Veblen'in görüşleri çerçevesinde kurumsal iktisat, kurumların evrimleşmesi ve ?oyun kuramı? şeklinde algılanmıştır. Yerleşik iktisadın bir eleştirisi olarak kurumsal iktisadın ortaya çıktığı düşünülerek önce yerleşik iktisadın eleştirisine yer verilmiştir. Daha sonra kurumsal iktisadın tanımı yapılmış, kurum ve kuruluş arasındaki farklara değinilmiştir. Kurumsal iktisadın metodolojisine de kısaca değindikten sonra kurumsal iktisatçıların ortak paydaları belirtilerek kurumsal iktisatçının tanımı yapılmıştır. Son olarak da iktisat okulları arasında ?kurumsalcı okulun? yeri belirtilmiş ve özellikleri anlatılmıştır.Çalışmanın 2. bölümünde Türkiye ile karşılaştırılacak ülke olan İspanya'nın yerel yönetim sistemine ilişkin literatürel bilgi verilmiştir. Ülke hakkında kısaca genel bir bilgi verildikten sonra İspanya'daki yerel yönetim sistemi hakkında detaylı bilgi verilmiş, ayrıca coğrafi iktidar yapısına da değinilmiştir.İspanya'daki yerel yönetim sisteminden bahsedildikten sonra karşılaştırma yapılabilmesi için Türkiye'deki yerel yönetim sistemi de 2. bölümde incelenmiştir. Okuyucunun Türkiye'deki sistem hakkında belli başlı bilgileri sahip olduğu düşünülerek bu bölüm daha kısa tutulmuştur. Temel olarak Türkiye'deki yerel yönetimlerin tanımı ve nitelikleri belirtilmiştir. Sonrasında yerel yönetim türlerine yer verilmiş, ancak konumuz itibariyle yerel yönetimlerin en etkin türü olan belediyelere daha detaylı değinilmiştir. Özellikle yerel yönetimlerde devrim niteliğinde değişiklikleri içermesinden dolayı 5393 Sayılı Belediye Kanunu'nun içeriğine ve yorumuna genişçe yer verilmiştir.Araştırmanın 3. bölümünde ?özelleştirme? konusu ele alınmıştır. Konunun temel başlıklarından biri olan özelleştirilen yerel yönetim hizmetlerinin özelleştirilme şekillerinin anlaşılması bakımından yerel yönetimlerde özelleştirme tekniklerine detaylıca yer verilmiştir. Genel olarak özelleştirme tekniklerine, özelleştirmenin felsefesine de değinilmiştir. Özelleştirmenin teorik faydaları belirtilerek araştırma sonucunda ulaştığımız fayda veya zararları ile kıyaslamamız sağlanmıştır. Yine özelleştirmenin devlet ekonomisinden piyasa ekonomisine geçiş olduğu düşünülerek devletin başarısızlığı ve piyasanın başarısızlığı konularına değinilmiştir.Son bölümde ise araştırmanın uygulama kısmına yer verilmiştir. Aydın ve Madrid illerinin merkez bölgelerinde uygulanan 18 soruluk anketten elde edilen verilerin değerlendirmesi ve istatistiksel analizleri bu bölümde yapılmıştır. Sorular ağırlıkla yerel yönetim hizmetlerden memnuniyet ve katılımcıların özelleştirmeye bakış açıları konuludur. Bu sayede asıl amacı halkın tatmini ve ihtiyaçlarının karşılanması olan yerel yönetimlerin özelleştirme uygulamalarında başarılı olup olmadığı ölçülecektir.Değerlendirme kısmı da Türkiye'deki yerel yönetimler için tavsiye niteliğindedir. Özellikle İspanya'nın insan karakteristiğinin Türk insanınınkine benzemesi,iki ülkenin sosyal özelliklerinin çok fazla ortak noktasının olması, bu tavsiyelerin İspanya'daki yerel yönetim sistemini model alarak oluşturulmasında etkili olmuştur.