Öznel iyi oluşu arttırma programının, zararlı alışkanlıkları olan ergenlerin öznel ve psikolojik iyi oluş düzeyleri üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, Öznel İyi Oluşu Arttırma Programının, zararlı alışkanlıkları olan ergenlerin öznel ve psikolojik iyi oluş düzeylerine etkisini incelemektir. Araştırma Adana'nın Çukurova İlçesi'nde İsmail Safa Özler Anadolu Lisesi'nde güz yarıyılında öğrenim görmekte olan 24 öğrenciyle yürütülmüştür. Araştırma deseni olarak kontrol gruplu ve öntest-sontestli deneysel desen, veri toplama araçları olarak da Kişisel Bilgi Formu, Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği ve Ergenler İçin Beş Boyutlu İyi Oluş Modeli (EPOCH) Ölçeği kullanılmıştır. Deney süreci başlamadan önce toplam 201 öğrenciden veli onamı alınmış, 44 öğrencinin araştırmaya katılım ölçütlerini karşıladığı görülmüştür. Bu ölçütler katılımcıların; Adana İsmail Sefa Özler Anadolu Lisesi'nin 10 veya 11. sınıflarında öğrenim görüyor olması, son bir yıldır alkol ve sigara maddelerinden en az birini ayda 1-3 kez veya daha sık kullanması, araştırmaya katılmak istemesi ve araştırmaya katılmalarını velilerinin onaylaması olarak sıralanmıştır. Bu şartları sağlayan 44 öğrenciye Ergen Öznel İyi Oluş Ölçeği ve EPOCH Ölçeği uygulanmış, ardından tesadüfi atama yoluyla seçilen 24 öğrenci, deney ve kontrol gruplarına seçkisiz olarak atanmıştır. Deney grubunda yer alan öğrenciler, araştırmacının tasarlamış olduğu, 10 oturumdan oluşan Öznel İyi Oluşu Arttırma Programına alınmıştır. Kontrol grubuna ise herhangi bir işlem yapılmamıştır. Ölçek uygulamalarının her biri için güvenirlik düzeyini ölçmek adına Cronbach Alpha testi yapılırken, grupların öntest ve sontest puanlarının karşılaştırılması için Mann Whitney U ve Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Katılımcıların sigara ve alkol kullanımlarının deney öncesi ve sonrası karşılaştırmaları için ise frekans tabloları oluşturulmuştur. Yapılan analizler sonucunda deney grubunun hem öznel iyi oluş hem de psikolojik iyi oluş için öntest ve sontest puanlarının sontest lehine anlamlı bir farklılık gösterdiği ortaya çıkmıştır. Diğer yandan deney ve kontrol grubunun sontest puanları incelendiğinde, hem psikolojik iyi oluş hem de öznel iyi oluş bakımından puanların deney grubu lehine anlamlı ölçüde farklı olduğu görülmüştür. Katılımcıların sigara ve alkol kullanma sıklıklarında farklılıklar olsa da istatistiksel olarak test edilememiş, frekans tabloları verilmiştir. Elde edilen bulgular, ilgili alanyazın temel alınarak yorumlanmış, tartışılmış ve ilerleyen araştırmalara yönelik öneriler sunulmuştur.