Analysis of the prevalence, trends, determinants and dynamics of contraceptive use and estimate of unmet need for family planning in Pakistan

AHMED, F. Pakistan'da Aile Planlaması Yöntem Kullanma Prevalansının Belirleyicileri, Dinamikleri ve Eğilimler ile Karşılanmamış İhtiyacın Değerlendirilmesi, Hacettepe Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Epidemiyoloji Programı Doktora Tezi, Ankara, 2018. Aile Planlamasının, Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleriyle bağlantısı olan maliyet etkili bir müdahale olduğu yaygın bir şekilde kabul görmektedir. Dünyanın altıncı en kalabalık ancak düşük orta gelirli ülkesi Pakistan, büyük bir genç çalışabilir nufusa sahip olmanın getirdiği ekonomik büyüme potansiyeli (demografik fırsat penceresi) açısından bir dönüm noktasındadır. Ancak, doğurganlıktaki yavaş düşüş Pakistan Hükümetini güçlü nüfus ve kalkınma politikaları ile birleştirilen aile planlaması programını genişletmeye zorladı. Bu sayede sadece nüfusun kontrolü değil, aynı zamanda demografik fırsat penceresinin avantajı da sağlanacaktır. Çalışmanın amacı doğum kontrolü kullanım sıklığındaki trendi ve aile planlaması için karşılanmamış gereksinim düzeyini incelemek ve Pakistan'da doğum kontrolü yöntemi kullanımı ve aile planlaması için karşılanmayan ihtiyaç ile bireysel, eş, hane halkı ve toplum düzeyi değişkenleri arasındaki ilişkiyi tanımlamaktır. Bununla birlikte, doğum kontrolünde devamsızlılık, yöntem değiştirme davranışı ve kullanıcı başarısızlık hızları da incelenmiştir. Veriler Pakistan Demografik Sağlık Araştırmaları'ndan alınmıştır (1990-91, 2006-07 ve 2012-13). Eğilimleri incelemek için frekans tabloları oluşturulmuştur. 15-49 yaş grubundaki kadınlar arasında doğum kontrol yöntemlerinin kullanımı ve aile planlaması konusundaki karşılanmamış ihtiyaçların göreceli etkilerini araştırmak için lojistik regresyon uygulanmıştır. Doğum kontrolünde devamsızlılık, değiştirme davranışı ve kullanıcı başarısızlık hızları analizinde yaşam tabloları kullanılmıştır. Sonuçlar, mevcut doğum kontrol yöntemi kullanımının 1990'da % 11 iken, 2012 yılında % 35'e yükseldiğini göstermektedir. Bu arada, aile planlamasına yönelik karşılanmamış ihtiyaç % 32'den % 20'ye düşmüştür. Farklı bölgeler ve farklı etnik gruplar arasında karşılanmamış gereksinim varlığında olduğu gibi doğum kontrol yöntemi kullanımında da dikkate değer heterojenlik belirgindir. İstenen ortalama çocuk sayısı dört olarak kalmaya devam etmiştir ve gelecekte doğum kontrol yöntemi kullanımı isteği azalmıştır. Kocanın doğurganlık arzusu, çocukların sayısı ve cinsiyeti, medya mesajına maruz kalma, Kadın Sağlığı çalışanının ziyareti, ikamet yeri ve refah durumu, Pakistan'da mevcut doğum kontrol yöntemi kullanımı ve aile planlaması için karşılanmamış gereksinim düzeyi ile önemli ölçüde ilişkili bulunmuştur. Doğum kontrol yöntemi kullanım epizotlarının üçte birinin başlandıktan sonra ilk bir yıl içinde kesildiği bulunmuştur. En yüksek yöntem bırakma hızı hormonal yöntemler içindir ve yan etkiler yöntem devamsızlığının ana sebebidir. Hap, kondom ve çekilme için 12 aylık brüt başarısızlık oranı sırasıyla % 10,3, % 9,3 ve % 10,4 olarak hesaplanmıştır.