Palyatif bakım hizmeti alırken ölen hastaların geri ödemelerinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı palyatif bakım hizmeti (PBH) alırken ölen hastaların geri ödemelerinin araştırılmasıdır. Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK'nın) harcamaları her geçen yıl artış eğilimindedir. 2015 Yılı itibari ile ruhsatlı olarak verilmeye başlanan PBH'leri bu artışa katkı sağlamıştır. Retrospektif olarak planlanan çalışma, Ankara'da bulunan 2. Basamak Devlet Hastanesi Palyatif Bakım Merkezinde, 1 Temmuz 2013-30 Haziran 2018 tarihleri arasında SGK'ya bağlı hastalar üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmaya alınan 357 hastanın, yaş ortalaması 76.33±13.46, %56'sı (n=200) erkek ve ortalama yatış süresi 24.58±32.16 gün idi. Hastaların aldığı en sık tanı %28 (n=99) ile Diabetes Mellitus, en sık görülen enfeksiyon %29 (n=105) ile üriner sistem enfeksiyonu, en sık görülen kanser türü gastrointestinal sistem kanseri olarak tespit edildi. Hastaların, %94'ü (n=334) mobilize değildi ve %49'unda (n=17) basınç yarası ulunmaktaydı. Ayrıca bu hastaların %65 'i (n=234) total paranteral solüsyon ile beslenmiş ve % 42'si (n=150) nazal kanül ile solunum desteği almıştı. Hastaların yaşları ile yatış süreleri arasında istatistiksel olarak anlamlı doğrusal bir ilişki olmadığı görülmüştür. Sosyal Güvenlik Kurumu geri ödeme tutarları (SGÖ'ler) ile hasta yaşları arasında anlamlı düzeyde ilişki belirlenememiştir (rS=0.039, p=0.457). Erkek hastalarda ortanca SGÖ 4423.3 TL (ÇAG: 1821.5- 10039.4) iken kadın hastalarda bu değer 5749.7 TL (ÇAG: 2057.1-11716.8) olarak belirlenmiştir. SGÖ'lere etki eden faktörleri belirlemeye yönelik kurulan regresyon modelinde, diğer özellikler sabit tutulduğunda logaritmik ölçekteki SGÖ'lerin; enfeksiyonu olan bir hastanın olmayan hastaya göre ortalama 0.945 birim (%95 GA:0. 710-1.179); oral beslenen hastaların, beslenmeyenlere göre ortalama 0. 522 birim (%95 GA: 0.258- 0.786); Nazaogastrik sonda ile beslenenlerin beslenmeyenlere göre 0.465 birim (%95 GA: 0.090- 0.840); PEG ile beslenen hastalarda, beslenmeyenlere göre ortalama 0.643 birim (%95 GA: 0.273- 1.014) daha uzun olduğu tespit edilmiştir (F=19.586, p<0.001, R2=0.252). PBH'nin giderek önem kazanması ve SGK, harcamalarının yükselmesine etkisinin olacağı düşünüldüğünde, bu hizmetleri için kılavuzlar oluşturulmalı, yükünü azaltacak şekilde tedaviden ziyade bakıma yönelik planlamaların yapılması gerektiği düşünülmektedir.